Кіріспе

Леон Гонтран Дамас (28 наурыз 1912 жылы туған, 22 қаңтар 1978 жылы қайтыс болған) - француз ақыны және саясаткері. Ол "Негритуда" қозғалысының негізін қалаушылардың бірі болды. Сондай-ақ, ол Лионель Жорж Андре Кабасу деген псевдонимді қолданған.

Өмірбаян

Леон Дамас Каен қаласында, Француз Гвианасында, Еуропа және Африка ұрпақтарынан шыққан мулат Эрнест Дамас пен Америка түпкүллілері мен Африка ұрпақтарынан шыққан метисс Батильда Дамастың отбасында дүниеге келді. 1924 жылы Дамас Мартиникаға Лицей Виктор Шойльхер (орта мектеп) мектебінде оқып, өмір бойы досы және әріптесі Айм Сезермен кездеседі. 1929 жылы Дамас оқуын жалғастыру үшін Парижге көшті. Ата-анасының басшылығымен заңгерлік сабақтарды оқыған кезде, антропология, тарих және әдебиет сияқты басқа да тақырыптар бойынша курстардың алуан түрлілігі оның радикалды саясатқа деген қызығушылығын оятты. Сол жерде ол Сезермен кездесіп, Леопольд Сенгормен танысады. 1935 жылы үш жас жігіт әдеби сынның бірінші санын жариялады L'Étudiant noir (Қара студент), ол қазіргі Négritude қозғалысы деп аталатын әдеби және идеологиялық қозғалыстың негізін қалады. Француз тіліндегі қара зиялылардың саяси, әлеуметтік және моральдық бағындыруды қабылдамайды Батыс. 1937 жылы Дамас өзінің "Пигменттер" атты алғашқы өлеңдер жинағын жариялады. Пигменттер Дамастың ерекше әдеби стилін көрсетеді, француз колониалды тілін өлең, метр және метафораның шекараларын бұзу үшін қолданады. Жинақта расизм, батыс отарлау мәдениетіндегі кең ауқымды мәселелер және басқа да тақырыптар қамтылған. Пигменттер арқылы Дамас диаспорада орын алған ішкіленген расизм мен қысымды зерттеді, бұл Франц Фанонның "отарланған тұлғасына" жол ашты, ол өзінің "Жердің қасіреті" атты еңбегінде зерттеді. Пигменттер ақырында француз үкіметі "мемлекеттің қауіпсіздігіне қауіп төндіреді" деп тыйым салғанмен, оны алып тастамас бұрын бірнеше елдерде және құрлықтарда аударылып, таратылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз армиясына шақырылып, кейіннен Гвианадан француз ұлттық ассамблеясына (1948-1951) депутат болып сайланды. Келесі жылдары Дамас Африка, АҚШ, Латын Америкасы және Кариб бассейнінде кеңінен саяхаттап, дәріс берді. Сондай-ақ ол қара зерттеулер жөніндегі ең беделді журналдардың бірі Présence Africaine редакторы, сондай-ақ Африка мәдениеті қоғамының аға кеңесшісі және ЮНЕСКО делегаты болып қызмет етті. 1970 жылы Дамас және оның бразилиялық әйелі Мариетта Джорджтаун университетінде жазғы оқытушылық жұмысқа орналасу үшін Вашингтонға көшіп барды. Өмірінің соңғы жылдары ол Вашингтондағы Говард университетінде сабақ берді және мектептің Африка зерттеулері бағдарламасының директоры қызметін атқарды. 1978 жылы 22 қаңтарда Вашингтон қаласында қайтыс болды. Оның өлеңдерінің саяси аспектілері ХХ ғасырдың соңғы жылдарында аз тартымды болғанымен, Дамастың беделі артып келе жатты. Кейде типографиямен және сөз дыбысымен тәжірибе жүргізген өлеңдері өз заманы үшін таңғаларлықтай заманауи болды және олар ағылшын және француз тілдеріндегі қара өлеңдерді әлдеқайда кейінгі уақыт аралығында болжаған сияқты.

Поэзия

Пигменттер. Париж: Гай Левис Мано (1937). Париж: Présence Africaine (1962). Африкалық ауаға арналған қара өлеңдер. Париж: Гай Левис Мано (1948). Граффити. Париж: Сегерс (1952). Қара таңба. Париж: Галлимар (1956). Нейралгия. Париж: Présence Africaine (1966). Мине де Риен. 36 өлең жинағы. Вашингтон, округ (1977), Кристиан Филостратта келтірілген, Негритуда Агонистер, Африкандық үй шаруашылығы мұрасы баспасы, 2008, Леон Г. Дамас поэзиясы.

Эсселер

Ретор де Гвиана. Париж: Хосе Корти (1938). Француз тіліндегі поэттер. Париж: Сеуил (1947). Африка ауасындағы қара өлеңдер. Париж: G. L. M. Éditeurs (1948).

Өлеңдер

Veillées noires, Contes Nègres de Guyane. - Бұл - "Қара шапан" және "Қара ханшайымдар" Париж: қор, 1943 жыл. Монреаль: Лемеак (1972).