Кіріспе

Француз жазушысы, сценаристі, актері және суретшісі Роланд Топор (1938 жылы 7 қаңтар - 1997 жылы 16 сәуір) - француз иллюстраторы, карикатурист, комикс суретшісі, суретші, романист, драматург, кино және телебағдарлама жазушысы, кинорежиссер және актер. Ол өз жұмысының сюрреалистік табиғатымен танымал болды. Ол поляк еврейінің ұрпағы еді. Оның ата-анасы Польшаның Варшава қаласынан келген еврей эмигранттары еді. Ол өмірінің алғашқы жылдарын Савойяда өткізді, онда оның отбасы оны Гестаподан жасырды. Әкесі жасырынған кезде, Топордың үй иесі балалармен, Топормен және оның үлкен әпкесі Хелен д'Альмейда Топормен кездесіп, оларды әкелерінің орнын ашуға көндіруге тырысты. Үй иесі бұл әрекетті орындамады. 1941 жылдың мамыр айында Топорлар отбасына көршілері француз полициясы мен гестапоның бүкіл үйді іздестіретінін айтады. Сондықтан отбасы Виши Франциясына қашып кетеді. Савойяда төрт жасар Роланд Топор француз отбасына орналастырылды, оған жалған есім берілді және католик оқушысы ретінде танылды. "Мен кенеттен жақындап келе жатқан апаттың сезімімен ояндым. Мен төсектегі жайды бұрып, қарасам, төсектегі адам - кішкентай, бірақ семіз, жасым тең адамның өлі денесі. Менің алғашқы рефлексім - полицияға хабарлау үшін телефонға жүгіру. Бірақ мен күмәнмен қараймын; менің төсегімдегі осы шіріген өліктің болуы масқара. Менен түсіндірмелер талап етіледі, бірақ мен оларды бере алмаймын. Олар мені қорқынышты қылмыс жасадым деп күдіктендіреді".

Әндер

Роланд Топор Мегуми Сацу үшін "Je m'aime" және "Monte dans mon Ambulance" атты екі ән жазды.

Хронологиясы

Топор суреттерден тұратын бірнеше кітап жариялады, соның ішінде Dessins panique (1965) Quatre roses pour Lucienne (1967) және Toporland (1975). "Люсьен үшін төрт қызыл гүл" жинағының таңдамалары ағылшын тіліндегі "Сказки и рисунки" жинағында (1967) басылып шықты. Оның мұқият егжей-тегжейлі, реалистік стилі, күрделі қиылысуы, суреттердің фантастикалық және жабайы тақырыбын ерекшелендіреді. 1962 Алехандро Ходоровский мен Фернандо Аррабалмен бірге Паника қозғалысын (Mouvement panique) құрады. 1961-1965 Француз сатирикалық журналы "Хара Кири" журналына еңбек етеді. 1965 Рене Лалукс серіктесімен бірге "Лес Эскартс" ("Салбарлар") атты қысқаметражды анимациялық фильм жасайды. Фильм Краков кинофестивалінде қазылар алқасының арнайы сыйлығын жеңіп алды. 1966 Дэниел Спорридің "Шығанақ туралы анекдоттық топография" (Re Anecdoted Version) шығармасын суреттейді. Сондай-ақ Мелвин Ван Пиблстің "Le Chinois du XIV" суреті бар. 1971 Фернандо Аррабальдың Viva la muerte фильміне таңқаларлық кіріспе үшін суреттер жасайды. 1973 Топор жобалайды және Рене Лалукс режиссерлік етеді La Planète sauvage, 72 минут ұзақтықты анимациялық фильм, Стефан Вуль романының негізінде. 1974 жылы Топор Дусан Макавеевтің "Сладкий фильм" фильмінде камео түсірді. 1975 Патрисия Хайсмиттің Диоген Verlag баспасынан шыққан Kleine Geschichtgen für Weiberfeinde атты кітабының суреттерін түсірді. 1977 жылы ағылшын тілінде Хайнеман "Мизогинияның кішкентай әңгімелері" деп жариялады. 1976 жылы Роман Полански Топордың "Тенен" кітабының фильм нұсқасын түсірді. 1979 Вернер Герцогтың "Носферату вампир" фильмінде Ренфилд рөлін ойнады. 1983 Анри Хоннекспен бірге француз телехикаясының танымал сериалы "Телечат" бағдарламасын жасайды. Бұл сериал жаңалықтарды пародиялық түрде түсіріп, онда мысық пен страустың қуыршақтары бейнеленген. 1989 жылы Анри Хоннекспен бірге Маркиздің өмірі мен жазбаларына негізделген Маркиз фильмінің сценариін жазады. Орындаушылар құрамында актерлер болды, олар жануар маскалары бар, ал жеке қуыршақ - де Садтың антропоморфты "дене қосымшасы". 2011 Мелбурн университетінің Иан Поттер өнер мұражайында Роланд Топор жасаған 22 жарнамалық плакаттан тұратын шолу көрмесі ұйымдастырылды.