Жан Арп: Немец-француз сурреалисі және Dada қозғалысының өкілі
Jean Arp
Жан Арп (1886-1966) – неміс-француз мүсінші, суретші және ақын. Дадаизм мен абстрактілі өнердің өкілі, өлеңдерімен де танымал. Биографиясы туралы оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс-француз мүсіншісі және ақыны (1886–1966)
German French sculptor and poet (1886–1966)
Ханс Петер Вильгельм Арп (16 қыркүйек 1886 – 7 маусым 1966), ағылшын тілінде Жан Арп деп кеңінен танымал, неміс-француз мүсіншісі, суретшісі және ақыны болған. Ол дадаизмнің өкілі және абстрактілі суретші ретінде белгілі.
Hans Peter Wilhelm Arp (16 September 1886 – 7 June 1966), better known as Jean Arp in English, was a German French sculptor, painter and poet. He was known as a Dadaist and an abstract artist.
Ерте өмір
Арп Ханс Петер Вильгельм Арп француз анасы мен неміс әкесінен Франко-Прус соғысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыс аралығында Страсбургте дүниеге келді, сол кезде қала мен айналасы неміс империясының бақылауында болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Эльзас Францияға қайтарылған соң, француз заңы Арпты француз атын қабылдауға міндеттеді, осылайша ол заңды түрде Жан Арп атанды, бірақ неміс тілінде сөйлескенде өзін "Ханс" деп атауын жалғастырды.
Arp was born Hans Peter Wilhelm Arp to a French mother and a German father in Strasbourg during the period between the Franco Prussian War and World War I, when the city and surrounding region was under control of the German Empire. Following the return of Alsace to France at the end of World War I, French law required Arp to adopt a French name, and he legally became Jean Arp, although he continued referring to himself as "Hans" when he spoke German.
Әке
1904 жылы Страсбургтегі École des Arts et Métiers мектебін бітіргеннен кейін Парижге барып, алғаш рет өлеңдерін жариялады. 1905-1907 жылдары Германиядағы Веймар өнер мектебінде оқыды, онда неміс пейзаж суретшісі Карл Арппен танысты. 1908 жылы Парижге қайтып оралып, Джулиан академиясына түсті. Арп 1911 жылы Люцернде құрылған Швейцариядағы алғашқы заманауи өнер одағы Moderne Bund-тың негізін қалаушы мүшесі болды және 1911-1913 жылдар аралығында олардың көрмелеріне қатысты. 1912 жылы Мюнхенге сапар шегіп, ықпалды орыс суретшісі және өнер теориясының маманы Василий Кандинскиймен кездесті. Кандинский оның зерттеулерін қолдады және Арп Der Blaue Reiter тобымен бірге көрмеге қатысты. Сол жылы ол Анри Матисс, Роберт Делоней және Кандинскиймен бірге Цюрихте өткен маңызды көрмеге қатысты. Неміс армиясына шақырудан қашу үшін психикалық ауруға шалдыққандай болып көрсетті: Пауль фон Гинденбургтің портретін көрген сайын өзін-өзі кесіп алып, Ханс Рихтер осы оқиғаны баяндап, «олар [неміс билігі] оған сенді» деп жазды. Олар 1922 жылғы 20 қазанда үйленді. 1916 жылы Хьюго Балл Цюрихте Дада қозғалысының орталығына айналған Кабаре Вольтерді ашты, онда Арп, Марсель Янко, Тристан Тцара және басқалар да қатысты. 1920 жылы Ханс Арп, Макс Эрнст және қоғамдық белсенді Альфред Грюнвальд бірлесіп Кёльн Дада тобын құрды. 1925 жылы оның туындылары Париждегі Пьер галереясында өткен сюрреалистер тобының алғашқы көрмесінде көрсетілді. Ол көптеген ұсақ жұмыстар жасады, оларды көрермендер жинап, бөліп, жаңа композициялар құрастыра алатын бірнеше бөліктен тұрды. 1930 жылдардың басынан өмірінің соңына дейін эсселер мен өлеңдер жазып, жариялады. 1942 жылы неміс оккупациясынан қашу үшін Меудон қаласындағы үйінен қашып, соғыс аяқталғанға дейін Цюрихте тұрды.
In 1904, after leaving the École des Arts et Métiers in Strasbourg, he went to Paris where he published his poetry for the first time. From 1905 to 1907, he studied at the Weimarer Kunstschule in Germany, where he met his uncle, German landscape painter Carl Arp. In 1908 he returned to Paris, where he attended the Académie Julian. Arp was a founder member of the first modern art alliance in Switzerland Moderne Bund in Lucerne in 1911, participating in their exhibitions from 1911 to 1913. In 1912 he went to Munich and called on Wassily Kandinsky, the influential Russian painter and art theorist. Arp was encouraged by him in his researches and exhibited with the Der Blaue Reiter group. Later that year, he took part in a major exhibition in Zürich, along with Henri Matisse, Robert Delaunay, and Kandinsky. he pretended to be mentally ill in order to avoid being drafted into the German Army: after crossing himself whenever he saw a portrait of Paul von Hindenburg, Hans Richter, describing this story, noted that "they [the German authorities] believed him." They married on 20 October 1922. In 1916 Hugo Ball opened the Cabaret Voltaire, which was to become the centre of Dada activities in Zürich for a group that included Arp, Marcel Janco, Tristan Tzara, and others. In 1920, as Hans Arp, along with Max Ernst and the social activist Alfred Grünwald, he set up the Cologne Dada group. In 1925 his work also appeared in the first exhibition of the Surrealist group at the Galérie Pierre in Paris. He produced several small works made of multiple elements that the viewer could pick up, separate, and rearrange into new configurations. Throughout the 1930s and until the end of his life, he wrote and published essays and poetry. In 1942 he fled from his home in Meudon to escape German occupation and lived in Zürich until the war ended.
Материалдық табыстылық
Арп 1949 жылы Бухольц галереясында жеке көрме өткізу үшін Нью-Йорк қаласына сапар шекті, бұл оның туындыларының халықаралық деңгейде танылуымен бірге болды. 1950 жылы ол Кембридждегі Гарвард университетінің аспирантура орталығы үшін рельеф жасауға шақырылды, сондай-ақ Париждегі ЮНЕСКО ғимаратында монументалды сурет салуға тапсырыс алды. Еуропада Арппен танысқан Galerie Chalette-тен Артур мен Мадлен Льюя 1950-ші жылдардың соңында Нью-Йоркте оның галерея өкілдеріне айналды және Атлантиканың американдық жағында оның беделін қалыптастыруға зор үлес қосты. 1958 жылы Арптың туындыларының ретроспективалық көрмесі Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында, ал 1962 жылы Париждегі Musée National d'Art Moderne мұражайында өтті. 1972 жылы Метрополитен өнер мұражайы Жан Арптың Лежва коллекциясынан және Арптың жесірі Маргарита Арптың бірнеше туындыларын көрсетті. Көрме кеңейтіліп, "Arp 1877–1966" деген атпен алғаш рет Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында, содан кейін АҚШ-тың жеті және Австралияның алты мұражайында көрсетілді. Миннеаполис өнер институты мен Штутгарттың Вюртембергисше Кунстверени ұйымдастырған "Жан Арптың әлемі" атты 150 туындыдан тұратын көрме 1986 жылы Сан-Францискодағы қазіргі заманғы өнер мұражайында халықаралық алты қалалық турды аяқтады.
Arp visited New York City in 1949 for a solo exhibition at the Buchholz Gallery, and this coincided with a general international recognition of his work. In 1950 he was invited to execute a relief for the Harvard University Graduate Center in Cambridge, Massachusetts, and would also be commissioned to do a mural at the UNESCO building in Paris. Arthur and Madeleine Lewja, of Galerie Chalette, who had known Arp in Europe, became his gallery representatives in New York in the late 1950s, and were instrumental in establishing his reputation on the American side of the Atlantic. In 1958, a retrospective of Arp's work was held at the Museum of Modern Art in New York City, followed by an exhibition at the Musée National d'Art Moderne in Paris in 1962. In 1972, the Metropolitan Museum of Art showcased Jean Arp's work from the Lejwa's collection and a few works lent by Arp's widow, Marguerite Arp. The exhibition was expanded and traveled as "Arp 1877–1966," first exhibited at the Solomon R. Guggenheim Museum and then shown in seven museums in the United States and six in Australia. Organized by the Minneapolis Institute of Arts and the Wurttembergischer Kunstverein of Stuttgart, a 150 piece exhibition titled "The Universe of Jean Arp" concluded an international six city tour at the San Francisco Museum of Modern Art in 1986.
Тану
Арптың мансабы көптеген марапаттармен ерекшеленді, оның ішінде 1954 жылғы Венеция биенналесіндегі мүсіндік бойынша бас жүлде, 1964 жылғы Питтсбург халықаралық көрмесіндегі мүсіндік сыйлығы, 1963 жылғы Grand Prix National des Arts, 1964 жылғы Карнеги сыйлығы, 1965 жылғы Гамбург университетінің Гёте сыйлығы және Германия Республикасының Жұлдызды Еңбек ордені.
Arp's career was distinguished with many awards including the Grand Prize for sculpture at the 1954 Venice Biennale, a sculpture prizes at the 1964 Pittsburgh International, the 1963 Grand Prix National des Arts, the 1964 Carnegie Prize, the 1965 Goethe Prize from the University of Hamburg, and then the Order of Merit with a Star of the German Republic.
Жеке өмір және өлім
Арп пен оның алғашқы әйелі, швейцариялық суретші Софи Таубер Арп 1926 жылы француз азаматына айналды. Ол 1943 жылы Цюрихте көміртек газына уланып қайтыс болды. Цюрихте тұрғаннан кейін Арп 1946 жылы Меудонды қайтадан өзінің негізгі тұрғын жері етіп белгіледі. 1959 жылы Арп ұзақ жылдар бойы бірге болған серігі, коллекционер Маргарита Хагенбахқа (1902–1994) үйленді. Ол 1966 жылы Швейцарияның Базель қаласында қайтыс болды.
Arp and his first wife, the Swiss artist Sophie Taeuber Arp, became French nationals in 1926. She died in Zürich in 1943 from accidental carbon monoxide poisoning. After living in Zürich, Arp was to make Meudon his primary residence again in 1946. In 1959 Arp married the collector Marguerite Hagenbach (1902–1994), his long time companion. He died in 1966, in Basel, Switzerland.
Мұра
Еуропада үш Arp қоры бар: Clamart-тағы Fondation Arp Арп өмірінің көп бөлігін өмір сүрген және жұмыс істеген ательесін сақтайды; жыл сайын шамамен 2000 адам бұл үйге келіп тамашалайды. Швейцарияның Локарно қаласындағы Маргарита Арп Хагенбах қоры Арптың екінші әйелі Маргарита Арп Хагенбахпен құрылған. Страсбургтегі заманауи және қазіргі заманғы өнер мұражайында оның көптеген картиналары мен мүсіндері сақталған.
There are three Arp foundations in Europe: The Fondation Arp in Clamart preserves the atelier where Arp lived and worked for most of his life; about 2,000 visitors tour the house each year. The Fondazione Marguerite Arp Hagenbach in Locarno, Switzerland, was founded by Arp's second wife, Marguerite Arp Hagenbach. The Musée d'art moderne et contemporain of Strasbourg houses many of his paintings and sculptures.
Дәйексөздер
Өнер – адам бойында жеміс піскендей, өсімдіктегі жеміс немесе ананың құрсағындағы бала сияқты өседі. – Ханс (Жан) Арп, шамамен 1931 жыл.
"Art is a fruit that grows in man like a fruit on a plant or a child in its mother's womb. "—Hans (Jean) Arp, c1931