Кіріспе

мысық Myrmecia pilosula Австралияда өсетін мысықтардың бір түрі Жүгіруші мысық (Myrmecia pilosula) - Австралияда өсетін улы мысықтардың бір түрі. Тасмания мен Австралияның оңтүстік-шығысында жиі кездеседі, ол Myrmecia тұқымдасының мүшесі, Myrmeciinae тұқымдасына жатады және оны 1858 жылы британдық энтомолог Фредерик Смит ресми түрде сипаттап, атады. Бұл түрдің ұзын қашықтыққа секіру қабілеті бар. Бұл құмырсқалар үлкен, жұмысшы құмырсқалар мен ата құмырсқалар бірдей мөлшерде болады. Қызылшаның ұзындығы шамамен ұзын, ал еркектерін кішірек жамбастарымен анықтай алады. Jack jumper құмырсқалары негізінен күндіз белсенді және ашық мекендерде өмір сүреді, бұталық жерлерде, орманды жерлерде және құрғақ ашық ормандарда ұя салады, олар шагыл және құмды топырақпен қоршалған, олар ауылдық жерлерде кездеседі және қалаларда аз таралған. Олар кішкентай жәндіктерді жеп, басқа жәндіктерді улану арқылы өлтіру үшін тіксіз тікенектерін қолданады. Басқа құмырсқалар мен омыртқасыз жыртқыш жануарлар да бұл құмырсқаны жем етеді. Орташа жұмысшының өмір сүру ұзақтығы бір жылдан асады. Жұмысшылар - бұл ойыншылар, олар колонияда патшайым бар ма, жоқ па, ұшқыштармен көбейе алады. Құмырсқа Myrmecia pilosula түр кешенінің бір бөлігі болып табылады; бұл құмырсқа мен кешеннің басқа мүшелері бір жұп хромосомаға ие екені белгілі. Олардың тістеуі адамдарда жай ғана осал реакция тудырады, бірақ бұл адамдар үшін қауіпті болатын бірнеше құмырсқалардың бірі, Мирмеция тұқымдасына жататын басқа құмырсқалармен бірге. Құмырсқаның улы заты, әсіресе, жәндіктердің уы үшін иммуногенді; Австралиялық құмырсқалар аллергиясының 90% -ға жуығын тудырады. Эндемиялық аймақтарда халықтың 3% -ға жуығы уға аллергиялық реакция дамытады және аллергиялық адамдардың жартысына жуығы анафилактикалық реакциялардан (жүрек соғуының жоғарылауы, қан қысымының төмендеуі және басқа да белгілер) зардап шегеді, бұл сирек жағдайларда өлімге әкелуі мүмкін. 1980 және 2000 жылдар аралығында төрт адам анафилаксиядан көз жұмған, барлығы Тасманияда. Құмырсқаның салғаннан пайда болған ауыр аллергиялық реакцияларға бейім адамдарды аллерген иммунотерапиясымен (сенсибилизация) емдеуге болады.

Таксономия және жалпы атаулар

Атауы латын тіліндегі pilosa сөзінен алынған, яғни "жұмсақ шашты" білдіреді. Құмырсқаны алғаш рет 1858 жылы британдық энтомолог Фредерик Смит Британдық музейінің VI бөлімінде жинақталған гименоптерлік жәндіктер каталогында, Тасманиядағы Хобартта жинаған үлгілерінен Myrmecia pilosula деген екілік атымен анықтады. Смит мұнда жұмысшы, патшайым және еркек түрлерін сипаттады. Бұл үлгі Лондондағы Британ мұражайында сақталған. 1943 жылы бұл тұқымға құмырсқаны қосқан. Уильям Браун Promyrmecia-ны Myrmecia-дан ерекшеленетін морфологиялық дәлелдемелердің жоқтығына байланысты синоним деп атады және кейін 1953 жылы жанрға жапырақ секіруші құмырсқаны орналастырды. Түрдің бір синонимисі жарияланды Ponera ruginoda (сонымен қатар Myrmecia ruginoda деп аталады), Смит сол жұмыста сипаттады, ал еркек холотиптік үлгі бастапқыда осы синоним үшін сипатталған. Бірақ кейінірек бұл құмырсқаның екі түрін салыстырғаннан кейін, оны "жас құмырсқа" деп атады. M. pilosula түр кешенін алғаш рет итальяндық энтомолог Карло Эмери анықтады. Бұл топтың мүшелеріне М. apicalis, M. chasei, M. chrysogaster, M. croslandi, M. cydista, M. dispar, M. elegans, M. harderi, M. ludlowi, M. michaelseni, M. occidentalis M. queenslandica, M. rugosa және M. varians жатады. 2015 жылы осы топта сипатталған қосымша түрлерге М. banksi, М. haskinsorum, М. imaii және М. impaternata жатады. Олардың қобалжыған немесе азық іздеген кездегі секіруі "жақ секіруші" деген жалпы атауға ие болды, бұл мінез-құлық басқа Myrmecia құмырсқаларымен де бөлінеді, мысалы M. nigrocincta. "Сұңғыш құмырсқа" деп аталатын бұл құмырсқаның аты "Сұңғыш құмырсқа" ("Jumping Jack") деген атаудан шыққан.

Сипаттама

Құмырсқаның тұқымдастары сияқты, оның да тісі күшті, ал жақ сүйегі үлкен. Бұл құмырсқалар қара немесе қара қызыл түсті болуы мүмкін, ал сары немесе қызғылт сары аяқтары болуы мүмкін. Құмырсқаның жұмыртқасы әдетте ұзын, ал басқа түрлерінен қарағанда орташа. Жақсылықпен, жағасы жоқ, ұзындығы бойынша мердігерлік. Құмырсқаның антенналары, құйрықтары, тарсиі мен кілегейлері де сары немесе қызғылт сары түсті. Шұңқырлар Батыс Австралияның оңтүстік батыс шетінде кездеседі, ол жерде Олбани, Мундаринг, Дания және Эсперанс айналасындағы құм төбелерде байқалды. Алайда, популяциялар Эльстернуик маңындағы қаладан жиналды және олар әдетте Ұлы Отуэй жоталарында кездеседі, көптеген ұялар Геллибрандтың айналасында байқалады. Жаңа Оңтүстік Уэльсте ұялар бүкіл штатта (жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстік-батысын қоспағанда) кездеседі, бірақ тығыз популяциялар көбінесе Қарлы тауларда, Көк тауларда және жағалау аймақтарында кездеседі. Жаңбырлы құмырсқалар ылғалды жерлерде, ормандарда, жайылымдарда, бау-бақшаларда, көгалдарда тұрады. Колонияларды ашық бұталы жердің айналасында да байқауға болады. Олардың табиғи мекендеу аймақтары орманды жерлер, құрғақ ашық ормандар, шөптесін жерлер мен ауылдық жерлер, ал қалалық жерлерде аз кездеседі. Олардың ұялары ұсақ түйіршікті шагылдан, топырақтан және қиыршық тастан салынған дөңестер, диаметрі 0,5 м (20 дюйм) биіктікке дейін жетуі мүмкін. Бұл түрдің ұясының екі түрі сипатталған, біреуі - қарапайым ұя, оның ішінде айқын шахта бар, екіншісі - үйіндімен қоршалған күрделі құрылым. Олардың Оңтүстік Австралиядағы таралу аймағы, басқа аймақтық құмырсқалар сияқты, реликт құмырсқалар сияқты көрінеді. Жаңбырлы жабайылар құрғақ склерофилл ормандарда, орташа биіктікте кездеседі. Тасманияның биік таулы аймақтарында халық тығыз орналасқан. Қыранның ең жақсы көретін жері - жылы, құрғақ, ашық евкалипт ормандар. Бұл ортада құмырсқаның азығы да - нектары мен омыртқасыз жануарлар да болады. Қала маңындағы аймақтарда бұл құмырсқа жергілікті өсімдіктер арасында кездеседі. Бір зерттеуде Нельсон тауы, Ферн-три және Батыс Хобарт сияқты көлемді өсімдіктер жамылғысы бар қала маңындағы аудандарда джек-жамперлер көп кездеседі, ал Солтүстік Хобарт пен Батери Пойнт қала маңындағы аудандарда мұндай жағдай жоқ. Жарақатты зиянкестерді жоюда, олардың қоныстарын қала маңындағы мекендерінде ұстауда сәттілікке қол жеткізеді. Оларға қарсы бендиокарб, хлорпирифос, диазинон және перметрин сияқты химиялық заттар тиімді. Егер ұялар адамдар көп жүретін және адам белсенділігі көп жерлерде болса, онда ояларға Solfac бүркіту ояларды бақылаудың тиімді тәсілі болып табылады. Ұяға көміртегі дисульфид құйып, кіреберіс жерін топырақпен жабу да отарларды жоюдың тағы бір әдісі болып табылады. Австралияның ұлттық ботаникалық бағында шұбарқұйрықтардың ұяларын белгілеу мен күтіп ұстаудың тиімді әдісі бар. Ол сонымен қатар, олардың ұядан шығатын кезде, қысқа секірулер сериясында күлкілі көрініс беретінін жазды. Зерттеулер бұл құмырсқаларда қоңырау феромондары бар-жоғын анықтаған жоқ, бірақ олардың туысы Myrmecia gulosa феромондарды пайдалана отырып, аумақтық қоңырауды шығара алады. Егер дәлелденсе, бұл олардың жаппай шабуыл жасау қабілетін түсіндіреді. Prasophyllum alpinum гүлшоғырында (негізінен Ichneumonidae тұқымдасына жататын құйрықтылар тозаңданады) азық жинаушы жұмысшылар жиі байқалады. Құмырсқалардың жауырында көбінесе тозаңдар кездесетін болса да, олар өздерінің жамбастарын нектарға бай өсімдіктердің жапырақтары мен сабақтарынан тазалап, ұрық алмасуын болдырмайды. Басқа бұқа құмырсқалар сияқты, олар азық іздегенде жалғыз болады, бірақ бұл рөлді тек жұмысшылар орындайды. Бұл құмырсқалар - барлық нәрсені жейтіндер. Жақсы көретіндіктен, олар тіпті құйрық және араларды өлтіріп, жалмап қоя алады. Олар басқа құмырсқаларды, мысалы, ағаш ұстасы құмырсқаларды (Кампонотус) өлтіріп, жейді. Жақсылықпен секіріп жүретін құмырсқалар мен басқа да мүрмеция құмырсқалары тарақандар мен саранчалар сияқты жәндіктерді жейді. Бұл түрдің ересек құмырсқалары көбінесе тәтті заттармен қоректенеді, сондықтан олар тапқан өлі жәндіктер олардың личинкаларына беріледі. Алайда, личинкалар белгілі бір мөлшерге жеткенде ғана жәндіктермен тамақтанады. Жұмысшылар көбінесе ұясына ұясына алып баратын ұяшықтар мен бал шөлін жинап, ұяларына әкеледі.

Жыртқыш және паразиттер

Тифлопидтер тұқымдасына жататын соқыр жыландар Мирмеция ұяларын жейді, бірақ кіші соқыр жыландар оларды жей алмайды, өйткені олар тістеулеріне бейім. Қасқыр жәндіктер мен қызыл түске ұқсас жәндіктер сияқты жыртқыш омыртқасыздар, мысық секіріп жүретін жәндіктер мен басқа да Myrmecia құмырсқаларына жем болады. Тікенді жын және эхидналар, әсіресе қысқа құйрықты эхидна (Tachyglossus aculeatus) құмырсқалар мен жұмыртқаларын жеп, құмырсқалар аңғарады. Бұл құмырсқалар өздерін тістеп, оларды өзіне тартып алады. Жаңбырлы құмырсқа - григарин (Gregarinasina) паразиттерінің қожайын. Бұл паразитті қоректендіретін құмырсқалар әдеттегідей қара түсті емес, қоңыр түске ауысады. Бұл қоңыр жұлдызды жұлдыздарды кескенде анықталды және Грегариназина споралары табылды, ал қара жұлдызды жұлдыздар споралары жоқ.

Өмір циклі

Әр құмырсқа сияқты, ол да жұмыртқадан басталады. Егер жұмыртқа ұрықтанса, онда құмырсқа әйел болады (диплоидты); егер ол болмаса, ол еркек болады (хаплоидты). Олар толық метаморфоз арқылы дамып, яғни олар ересек болып шығуға дейін личинкалар мен құйрықтар кезеңінен өтеді. Колониядан оқшауланған кокондар ұрықтан шығу алдында өздерінің қабақ терісін тастап, толық пигментацияға жетуге мүмкіндік береді. Құмырсқалар басқа құмырсқалардың көмегінсіз де құмырсқадан шыға алады. Алты жұмысшы құмырсқаны бақылауға сүйенсек, шұңқырдың орташа өмір сүру ұзақтығы шамамен 1,3 жыл, бірақ жұмысшылар 1,12 жыл немесе 1,6 жыл өмір сүреді, ал патшайым жұмысшыларға қарағанда 10 жыл немесе одан да көп өмір сүреді. Ұялардың топтасуы зертханалық колонияларда жиі байқалады. Джордж С. Уилер мен Жаннет Уилер (1971) Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Оңтүстік Австралиядан жиналған личинкаларды зерттеді және сипаттады. Олар жас личинкалардың денелері екі түрлі түкті, ұзындығы үлкен екенін байқады. Олар сондай-ақ жас личинкаларды (өте жас личинкалардан жетілген) сипаттады, бірақ дене ерекшеліктері жетілген личинкаларға ұқсас, .

Көбею

Қыздар көптіктік болып табылады, яғни қыздар бір реттен көп жұптаса алады; қыздар бірден тоғыз еркекпен жұптасады, ал қыздар арасындағы жұптардың нақты саны 1,0-ден 11,4-ке дейін. Көптеген патшалы құмырсқалар бір немесе екі ата құмырсқамен ғана жұптасады. Зерттеуге сүйенсек, 14 колонияның 11-і полигиноздық (78,57%) болды, бұл жапырақты қоян колонияларында жиі кездесетінін көрсетеді. Ұяда 500-ден 800-ге дейін құмырсқа болады. Қазбадан табылған ұяларда 34-тен 344-ке дейінгі жануарлар тұрады. Jack jumper жұмыскер құмырсқалар - бұл ойыншықтар, олар патшайымдармен немесе оларсыз колонияларда көбейе алады. 1979 жылы Крейг пен Кройзер сапырылушы құмырсқалардың генетикалық құрылымын зерттеді. Колонияны құру кезінде, тәуелді колонияның құрылуы туралы ұсыныстар бар, бірақ тәуелсіз колонияның құрылуы мүмкін, өйткені королевалардың қанаттары толық дамыған және ұша алады. Кейбір патшайымдар тіпті үйлену тойынан кейін келген ұяларына қайта оралуға тырысады, бірақ басқа ұяда аяқталады, жақын маңдағы ұялар патшайымның туған ұясына ұқсас болады. Джек-жанкерлер таксономиялық тұрғыдан Myrmecia pilosula түр кешеніндегі біртұтас биологиялық түр ретінде қарастырылады.

Тарих

Австралияда құмырсқа тістеуінен болған өлім-жітім туралы ең алғашқы мәлімет 1931 жылы жазылған; Жаңа Оңтүстік Уэльсте екі ересек адам мен бір нәресте қыз құмырсқа тістеуінен қайтыс болған, мүмкін, ол құмырсқалар - сапырылушы құмырсқалар немесе M. pyriformis. Отыз жылдан кейін, 1963 жылы Тасманияда тағы бір адам қаза тапты. Тарихи және IgE нәтижелері осы екі түрдің немесе басқа түрдің барлық тіркелген өлім-жітім үшін жауапты екенін көрсетті. Жек-жампердің салғаннан қайтыс болған барлық пациенттер кем дегенде 40 жаста және жүрек- өкпе аурулары бар болған. Уыт иммунотерапиясына дейін бүкіл дене экстракты иммунотерапиясы оның айқын тиімділігі үшін кеңінен қолданылған және бұл құмырсқаларға қолданылатын жалғыз иммунотерапия болды. Алайда, кейбір науқастар өлімге әкелетін сәтсіздіктер туралы хабарлаған, бұл ғалымдарды басқа да сезімталдықты жою әдістерін зерттеуге итермелеген. Кейіннен тұтас дене экстракттері иммунотерапиясының тиімсіз екені дәлелденді, ал у иммунотерапиясы қауіпсіз және тиімді екені анықталды. Пауль Кларк алғаш рет 1986 жылы "жақсы секіруші" құмырсқаға медициналық назар аударды, ал бұған дейін аллергиялық реакция туралы ешқандай дерек немесе олардың улануы туралы зерттеулер болған жоқ. Удың аллергендерін анықтау терапиялық мақсатта қолдану үшін 1990 жылдардың басында басталды. Алғашқыда пациенттерді сезімталдандыру үшін бүкіл денеден алынған экстракттер қолданылды, бірақ ол тиімді емес деп табылды және кейіннен алынып тасталды. Уытты иммунотерапия жүйелік реакциялардың қаупін азайтады, бұл иммунотерапияны құмырсқа салғанда аллергияға қарсы қолдануға болатынын көрсетеді. Құмырсқалар - ірі жәндіктерге аллергияның маңызды себебі, Австралиядағы анафилаксияның көпшілігіне себепші. Австралиялық құмырсқалар уына аллергияның 90%-дан астамы - бұл құмырсқалар. Бұл құмырсқа Тасманияда көп таралған, өйткені онда өлім-жітімге ұшырағандардың саны көбірек. 2005 жылы тасманиялықтардың төрттен бірі ғана жарақат алды. Бұл көрсеткіш 2006 жылы 476 мың адам тұратын жермен салыстырғанда өте жоғары. Жақсылықпен секіргендер Корольдік Хобарт ауруханасындағы пациенттерде анафилаксияның ең жиі кездесетін себебі болып табылады. Жақсылықпен секіріп жүретін құмырсқаны Brachyponera chinensis, Brachyponera sennaarensis және қызыл импорттық от құмырсқасы (Solenopsis invicta) сияқты өте агрессивті құмырсқалар түрлерімен салыстырған. Бұлардың ішіндегі тістегі саңылаулары уытты торсықпен байланысқан бір у безіне жалғасқан. Экзокринді бездер, кейіннен құрбандарына инъекция үшін қолданылатын у қоспаларын өндіретін, джек-жамперлерде белгілі. Олардың улы затында гемолитті және эикосаноидты элементтер мен гистаминдер бар. Оның құрамында әртүрлі белсенді заттар мен ферменттік белсенділік бар, оның ішінде фосфолипаза А2 және В, гиалуронидаза, қышқыл және сілтілік фосфатазалар бар. Құмырсқаның уында бірнеше пептидтер бар; бірі цитотоксикалық әсер ететін филосулин 1, антигипертензивтік қасиеттері бар филосулин 2 және негізгі аллергені ретінде белгілі филосулин 3. Басқа филосулиндерге филосулин 4 және филосулин 5 жатады. Пептидтердің молекулалық салмағы белгілі. LD50 (өлтіретін доза) бал арасының уында кездесетін мелиттин пептидіне қарағанда төмен концентрацияда пайда болады. Оның LD50 мәні 3, 6 мг/ кг (сыртқа сиырларға инъекцияланады). Жасушалардың өмір сүру қабілетін жоғалтуы цитометрия арқылы зерттелді, бұл флуоресцентті бояу мен 7 Аминактиномицин D-нің қатысуымен жарқырайтын жасушалардың үлесін өлшейтін. Тез көбейетін Эпштейн- Барр B жасушаларын зерттеулер филосулинге ұшыраған кезде жасушалардың бірнеше минут ішінде өмір сүру қабілетін жоғалтуын көрсетті. Филосулинге 1 әсер еткенде, қалыпты ақ қан клеткаларының да өзгеруі байқалды. Алайда, филосулин 1- дің ішінара пептидтері жасушалардың өмір сүру қабілетін төмендетуде тиімділігі төмен болды; 22 N терминалды қалдық филосулин 1- дің цитотоксикалық белсенділігінде маңызды рөл атқарады. Шығыс Каролина университетінің зерттеуінде құмырсқа тістеуі мен оның улы заты туралы мәліметтерді жинақтап, тек отты құмырсқа мен жабайы жабайының уының аллергиялық компоненттері кеңінен зерттелгенін көрсетті. Бұл аллергендік компоненттерге гетеродимерлер, гомодимерлер және филосулин 3 түрінде кездесетін пептидтер жатады. Әр Мырмеция түрінде шығарылатын улы заттардың үлкен айырмашылығы және басқа да түрлер анафилактикалық реакцияға қандай құмырсқаның жауапты екенін диагностикалау қиын. Адамдар кө�...

Десенсибилизация және алдын алу

Афалаксияны алдын алуда аллергиялық иммунотерапия (аллергиялық иммунотерапия деп те аталады) анафилаксияның алдын алуда тиімділік көрсетті, бірақ афалаксиялық удың стандартталуы әлі расталмаған. Бал арасы мен құрт сағуының иммунотерапиясынан айырмашылығы, жапырақшаның иммунотерапиясына қаржы жетіспейді және мемлекеттік жеңілдіктер жоқ. Уыт бар; алайда теріге тестілеу үшін қолданылатын коммерциялық уыт экстракты жоқ. У экстракты тек терапиялық заттармен айналысатын арнайы жүйе арқылы ғана қол жетімді. Бұл бағдарламаны құрған профессор Саймон Браун: "Осы бағдарламаны тоқтатсақ, 300 науқас қиындыққа ұшырайды" деп түсіндірді. Корольдік Аделаида ауруханасы пациенттерді құмырсқа уына бейімдейтін шағын бағдарлама жүргізеді. Пациенттерге удың аз мөлшерін тері астына салады. Иммунотерапия кезінде алғашқы доза аз, бірақ бірін- бірін көбейеді. Иммунотерапияның бұл түрі иммундық жүйенің ағзаға кіретін удың жоғары дозасына қалай жауап беретінін өзгертуге арналған. Иммунотерапия кезінде тез және баяу дозаларды қауіпсіз түрде қолдануға болады. Құмырсқа уытымен иммунотерапияның тиімділігі (емдеу әсерін тудыратын қабілеті) плацебомен және бүкіл дене экстрактымен иммунотерапиямен салыстырғанда жүйелік реакцияларды азайтуға тиімді, мұнда пациенттер жүйелік реакциялардан көбірек зардап шегеді. Иммунотерапияның сәттілігіне қарамастан, науқастардың тек он пайызы ғана сезімталдықты жоғалтудың әсерін сезінбейді. Адамдарға джик-джамперлерден аулақ болу ұсынылады, бірақ мұны істеу қиын. Жабық аяқ киім (ботинкалар мен аяқ киім) және шұлықтар тістеуге ұшырау мүмкіндігін азайтады, бірақ таспа немесе сандал кию адам үшін қауіпті болады. Осыған қарамастан, олар әлі де мата арқылы тістеуге қабілетті және киімдегі саңылаулардан өз жолын таба алады. Адамдар көбінесе бау-бақшада жұмыс істегенде тістеледі, сондықтан аса сақ болу немесе бау-бақшада жұмыс істемеу ұсынылады. Адамдар, сондай-ақ, жапырақты секірушілермен кездеспей, жапырақты секірушілер саны аз немесе жоқ жерлерде немесе жақын маңдағы ұяларды жою арқылы жүруге болады. Мырмеция құмырсқаларының улы заттары әр түрлі болғандықтан, оларға аллергиясы бар адамдарға барлық мырмеция құмырсқаларынан, әсіресе бұрын кездеспеген құмырсқалардан аулақ жүру ұсынылады.