Кіріспе
Камптозаврлар (Camptosaurus) - өсімдік жейтін, құйрықты орнитозик динозаврлар туысы. Атауы "көшімді сарбаз" дегенді білдіреді (грек тілінен καμπτος (kamptos) "кеуіп" және σαυρος (sauros) "сарбаз" дегенді білдіреді).
Camptosaurus (,/k//æ//m//p//t//ə/'/s//ɔːr//ə//s/ KAMPtəSORəs) is a genus of plant eating, beaked ornithischian dinosaurs of the Late Jurassic period of western North America and possibly also Europe. The name means 'flexible lizard' (Greek καμπτος (kamptos) meaning 'bent' and σαυρος (sauros) meaning 'lizard').
Ашу тарихы
1879 жылы 4 қыркүйекте Уильям Харлоу Рид Вайоминг штатының Албани округінде кішкентай еворнитопод қалдықтарын тапты. Сол жылы профессор Отниел Чарльз Марш бұл табылған жерді сипаттап, оған грекше κάμπτω - "иілу" және νῶτον - "арқа" деген сөздерді білдіретін Camptonotus немесе "тұмсықты арқа" деп атады. Голотип - YPM 1877 - жартылай қаңқасы. Ол тұқымдасты 1885 жылы Camptosaurus деп атады, өйткені бастапқы атау сүңгітке қолданылып жүрген. 1879 жылы Марш Морисон формациясындағы Вайоминг штатының Комо Блафф қаласына жақын 13-ші карьердегі коллекционерлерінен алған материал үшін C. dispar (жігіттің типтік түрі) деп атады және Артюр Лейкс 1А карьерінде тапқан YPM 1879 голотипіне негізделген C. amplus . Кейін бұл аяқ Allosaurus-қа тиесілі екені анықталды. 1880 және 1890 жылдары ол 13-ші карьерден үлгілерді алуды жалғастырды және 1894 жылы екі қосымша түрді атады: C. medius және C. nanus, ішінара өлшеміне байланысты. Чарльз Гилмор 1909 жылы Marsh үлгілерін қайта сипаттағанда C. browni және C. depressus деген қосымша екі түрді атады. Моррисон формациясында Камптозаврдың қалдықтары 26 стратиграфиялық аймақтарда кездеседі. Содан кейін 1980 жылы Питер Гальтон мен Х. П. Пауэлл C. prestwichi-ді қайта сипаттауда (осыларды қараңыз), C. nanus, C. medius және C. browni-ді әртүрлі өсу сатылары немесе үлкен C. dispar-тің әртүрлі жынысы деп қарастырды, сондықтан тек C. dispar жарамды түр болды. Камптозавр депрес Южная Дакота штатының Хот-Спрингс қаласына жақын Лакота формациясынан табылды. Ол 1909 жылы Чарльз Гилмордың холотипке және жалғыз белгілі USNM 4753 үлгісіне негізделген, ол "илияның тар немесе күйзелген табиғаты" арқылы фрагментарлық бас сүйегінің артында сипатталған. Алайда, Макдональд және оның әріптестері (2010) және Макдональд (2011) C. depressus-тің көлденең постцетабулярлық процесінің бұрмаланудың өнімі болуы ықтимал екенін анықтады. Сондықтан Макдональд оны өзінің жеке туысына қосты, ол - Osmakasaurus. 2008 жылы Карпентер мен Уилсонның "Динозаврлар ұлттық ескерткішіндегі" үлгілері үшін қосымша түр, Camptosaurus aphanoecetes аталды. C. valdensis күмәнді дриозавр, C. hoggii бастапқыда 1874 жылы Ричард Оуэн Iguanodon hoggii деп атады және 2002 жылы Норман мен Барретт Камптозаврға көшірді. Содан бері ол Оуэнодон тұқымдасына ауыстырылды. Еуропалық түрдің қалған бөлігі Camptosaurus prestwichii Англиядағы Оксфордширдегі Камнор Херст қаласындағы Чаули Брик Питс деген жерден табылған. Бұл табылған кезде трамвайдың жотасы төбеге соғылған. Ол 1880 жылы Хулк Iguanodon prestwichii деп сипаттады, содан кейін 1888 жылы Сили өз туысына Cumnoria деп орналасты, бірақ көп ұзамай 1889 жылы Лидеккер Камптозаврға батты. Алайда, Найш және Мартил (2008), Макдональд және оның әріптестері (2010) және Макдональд (2011) Силидің бастапқы жалпы айырмашылығының жарамды екенін тапты. Комнория стиракостерна ретінде табылды, ол өркендеген игуанодонттарға қарағанда Камптозаврға қарағанда жақын, Утеодонның жағдайына ұқсас. Сондықтан да оның Камптозавр тұқымына кіруі күмәнді. Алайда, Quarry 13 -тің жеке басының саны кішірек. Олардың ұзындығы 6 метрге, салмағы 785 - 874 кг жететінін айтады. 2010 жылы Грегори С. Пол одан да төмен баға берді: ұзындығы бес метр, салмағы жарты тонна. Марш пен Гилмордың бұрынғы реконструкциялары Теофиталияның бас сүйегіне негізделген және дұрыс емес, тікбұрышты бейіні бар. Шын мәнінде, бас сүйегі үшбұрышты, мұрны тік, құйрығы бар. Оның тістері басқа Моррисон еуронитоподтарымен салыстырғанда жақ сүйегінде тығыз орналасқан.
Палеобиология
Басқа игуанодонттарды зерттеу негізінде ғалымдар олардың сағатына 25 км жылдамдықпен жүгіре алатын шығар деп санайды. Камптозавр деп аталатын 9 дюймдік ұсақ эмбрион Юта штатындағы Динозаврлар ұлттық монументінің Моррисон формациясының қабаттарынан табылды.