Кіріспе

Гананокиге жасалған шабуыл – 1812 жылғы соғыс кезінде 1812 жылдың 21 қыркүйегінде АҚШ армиясының Гананокиге қарсы жүргізген әрекеті. Америкалықтар өз күштерін қайта жабдықтау үшін оқ-дәрі және жабдықтарды тонауды мақсат етті. Гананок Монреаль мен Кингстон арасындағы көлік желісінің маңызды нүктесі болды, ол Ұлы көлдердегі провинциялық флоттың басты базасы еді. Капитан Бенджамин Форсайттың басшылығымен американдықтар Огденсбургтен (Нью-Йорк штаты) шығып, Гананокке кемемен жетті, онда Лидс милициясының 2-ші полкінен қарсылық көрді. Британдық милиция күштері кері шегінуге мәжбүр болды, ал американдықтар қойманы сәтті қиратты және қолға түскен жабдықтармен АҚШ-қа қайтып келді. Шабуылдың нәтижесінде британдықтар Сент-Лоуренс өзені бойындағы қорғанысын күшейтті.

Өмірбаян

Гананок Кингстоннан шамамен 20 миль (32 км) қашықтықта орналасқан, Ұлы көлдердегі Британдық провинциялық теңіз флотының басты базасы және маңызды жүк тасымалдау торабы. Гананок Кингстон мен Монреаль арасындағы Сент-Лоуренс өзені арқылы оқ-дәрі, жабдықтар, азық-түлік сақтау орны ретінде қызмет етті. Бұдан әрі, ол Монреаль мен Кингстон арасындағы конвойлердің соңғы жиналу орны және екі қала арасындағы байланыс үшін маңызды нүкте болды. Қалаға 1789 жылы Жоел Стоун қоныстанды, ол американдық революциялық соғыстан кейін Үстіңгі Канадаға келген американдық лоялист. 1812 жылдың 9 тамызында Канададағы британдық күштердің қолбасшысы генерал сэр Джордж Превост және солтүстіктегі АҚШ күштерінің қолбасшысы генерал-майор Генри Дирборн жаушылықты тоқтатуға келісті. Президент Джеймс Мэдисон 15 тамызда Дирборнның келісімін мойынға алмады. Нью-Йорк штатының Саккетс-Харбордағы американдық гарнизон, Нью-Йорк милициясының бригадир-генералы Джейкоб Браунның басқаруында, жабдықтардың жетіспеуінен қиындық көріп отырды. Браун өзі әскерлеріне жамылғы сатып алған. Гарнизон 14 қыркүйекте АҚШ атқыштар полкінің ротасымен күшейтілді, бірақ күшейтуге оқ-дәрі жетіспеді. Жоғарғы жағынан қолдау таппаған Браун, аталған келісім аяқталғаннан кейін, жабдықтар мен оқ-дәрі алу үшін Канада аумағына шабуыл жасауға рұқсат берді. Браун алған мәліметтерге сәйкес, Гананоктың қорғанысы нашар болды.

Шабуыл

Браун Гананокиге шабуылды капитан Бенджамин Форсайттың жетекшілігімен жүргізуге бұйрық берді. Ол өзінің 90 саяхатшыдан тұратын ротасын және капитан Сэмюэл Макнитттің басшылығымен Нью-Йорк милициясының 20 мүшесін алып, дүкендер мен оқ-дәрілерді басып алуы керек еді. 18 қыркүйекте Огденсбургтен (Нью-Йорк) қайықтармен шығып, 21 қыркүйекте Гананокуға жетіп, 1813 жылы 21 қыркүйекте келді. Форсайт өз әскерін Гананокудан батысқа қарай 3 шақырым жердегі Шерифс-Пойнтке түсіріп, қалаға қарай жылжиды. Америкалықтар полковник Джоэл Стоунның басшылығындағы Лидс милициясының 2-полкін күтпеген жерден шабуылдады. Америка күштерін қалаға жақындап келе жатқан екі британдық драгун байқап, оларға оқ атып, біреуін жарақаттады, бірақ екеуі де қашып, қалаға ескерту жасады. Америкалықтар келген кезде лейтенант Леви Сопердің басшылығындағы 100 лидстік милиция оларды қарсы алды және атыс бастады. Форсайт өз күшін Лидс милициясына жақынға жылжытып, оқ ашты. Содан кейін ол британдық милицияны көпірден артқа қарай ығыстырған шабуылға бұйрық берді. Форсайттың әскерлері Гананокуға кіріп, 3000 шарлы патрон мен 41 мылтықты тартып алды, 150 баррель азық-түлікті жойды, қойманы тонады және полковник Стоунның үйін қиратты. Американдықтардың бірі қаза тауып, он адам жараланды, ал британдықтардың сегіз адам қаза тауып, сегіз адам тұтқынға алынды, ал полковник Стоунның әйелі де бар, басқалары жараланды. Құрғақ жерге түскеннен кейін 30 минут өткен соң американдықтар олжаларын алып, қайықтарына оралды да, Огденсбургке қарай жолға шықты.

Салдары

Форсайтты ұстау үшін британдық топ жіберілді, бірақ оның күштерін таба алмады. Британдықтар Бёртонс-Пойнтқа түсіп, Канадаға қайтқанға дейін блокхаусты және бірнеше қайықты өртеп жіберді. Форсайт өзінің басқаруын Огденсбургке көшірді және 1813 жылдың 7 ақпанында тағы да шекараны кесіп өтіп, бұл жолы Элизабеттаунға шабуыл жасады. Британдықтар Огденсбургке шабуыл жасап, жауап берді. Британдықтар өз жабдықтау жолдарына қауіп төндіретінін мойындап, жабдықтары мен әскерлерін күзетілген колонналармен тасымалдауды бастады. Блокхаус құрылысы 1813 жылдың қаңтар айында Ганонокеде басталды және сол жылдың соңында аяқталды.

Тарихи тақта

Гананоку электр компаниясының аумағында бұл орынды белгілеу үшін Онтарио провинциясының ескерткіш тақтасы орнатылды.