Кіріспе

Қазіргі заманғы Амыклас ауылы (Αμύκλες) - Лакониядағы ауыл, оңтүстік Грекия. Ол Евротас өзенінің жағасындағы жазықта, Спартадан оңтүстікке қарай 6 км жерде, Тайгетус тауларының шығысында, Спартадан Гитхеиоға дейінгі 39-шы ұлттық жол бойында орналасқан. Есімі ежелгі Амикла қаласынан алынған, оның қираған жері ауылдан солтүстік-шығысқа қарай 2 км жерде орналасқан.

Ежелгі Амикла

Кейбір деректерге сәйкес, ежелгі қала Эмикла (μύκλαι Amyklai) Лакедемонның ұлы Спартаның Эмикласы құрған. Біздің заманымыздың екінші ғасырында Паузанияс деген саяхатшы Амыклайдың көне орны "Дорлық шапқыншылықтан" бұрын болған Ахаия бекінісі ретінде пайда болғанын білген. Қазіргі археология осы пікірді қолдады. Қола дәуірі қонысы қазіргі Амыкл ауылының үстіндегі беткейлерде орналасқан. Оны спартандықтар қоршап тұрған қоныстардың бестен бірі ретінде жаулап алды, оның бағындыруы Спартаның тарихын бастады, б.з.б. Сол уақытта Амыклайда Аполлонның киелі үйі тұрғызылды, оның ішінде Гейакинтостың күмбезі орналасқан. Микендік ертедегі және геометриялық кезеңдегі ертедегі бейнелер табылған, бірақ олардың арасындағы сабақтастықтың айырмашылығы бар: "радикалды қайта түсіндірудің орын алғаны анық" деп Уолтер Беркерт байқады, бұл "гректің қараңғы дәуірінде" құлшылықтың бұзылуына көптеген мысалдар келтірді, соның ішінде Амыклай (1985, 49 б.). Спартандықтар жаулап алғаннан кейін, Амыклай Гимнопеидея мен Гиакинтияны жалғастырды, қазір олар Аполлон Амыклайдың құрметіне атап өтіледі, тіпті одан кейінгі саяси түсіндірме берілді, "Дорикалық Спартаның (Аполлон) Ахай халқымен Амыклай (Гиакинтос) " (Грекияның Мәдениет министрлігі) саяси татулығын атап өту. Амыклайдағы Аполлонның қарындасы Артемида туралы әлі ештеңе естілмеген, деп атап өтті Буркерт. "Жүзі, аяқтары мен қолдарының ұштарынан басқа, ол қола бағанаға ұқсайды. Оның басында бас киімі, қолында - найза мен садақ. Айкелдің негізі құрбандық үстелі тәрізді, ал Хайакинтос осында жерленген делінеді". (Түсіндіру, III.6) VI ғасырдың ортасында Аполлонның бет-әлпетіне Лидиядан келген алтын қапталды. VI ғасырда Магнезияның Батиклз есімімен аталған Доралық иондық ғибадатхана кешенін жобалаған. Гьякинтосқа арналған хтондық құрбандық үстелін қоршау үшін салынған подиумға орнатылған архаикалық құлшылық мүсіні Паузанияның рельефтердің тақырыптарын санауынан көрінетіндей, грек мифологиясының нақты энциклопедиясымен қоршалған. Подиумда Хайакинтостың құрбандық үстелі болды және бас рельефтермен бетпе-бет келді және үш жағынан құдайдың бағана тәрізді мүсініне айналдырған стена тәрізді ғимаратта тағы да бас рельефтер болды. Қасиетті орынның аналемасы мен периболасы қазылып алынды. Архитектуралық фрагменттер сәулет өнерінің Дорикалық және Иониялық архитектуралық тәртіптерді біріктіргенін көрсетеді: олардың кейбіреулері Спарта мұражайында көрінеді. Амыклаи тұрғындары Аполлон құдайынан басқа Дионис Псилакс деп аталған Дионис тәңіріне де табынатын. Паусаниас псиланың дориялық тілінде қанатты дегенді білдіретінін айтты. "Шарап адамды көтеріп, рухын құстардың қанатынан кем емес етіп жеңілдетеді" деп, ол жылтырлықпен қосты: оған архаикалық қанатты Дионис туралы елестету қиын болған көрінеді. Әдетте Амықлай Тиндарейдің және оның ұлдары Диоскурлардың мекенімен байланысты болған.

Ортағасырлық тарих

1082 жылы Эмикла епископтық болды, қараңыз Эмикла епархиясы.