Атлант мұрасы: Еуропалық шомыр мүсігінің сипаттамасы
Hedera hibernica
Еуропаның Атлант аймағында өсетін мәңгі жасыл Hedera hibernica (атлант егілмесі) туралы ақпарат. Қабырғаларға жабысатын, жыл бойы жасыл қалқып өсетін өсімдік.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Hedera hibernica, Атлантикалық плющ, Бостон плющы немесе Ирландия плющы – Еуропаның Атлантикалық жағалауына тән жүзімшік түрі.
Species of vine
Hedera hibernica, the Atlantic ivy, Boston ivy or Irish ivy, is a species of ivy native to the Atlantic coast of Europe.
Сипаттама
Бұл мәңгі жасыл, өрмелегіш өсімдік, қолайлы беттер (ағаштар, жартастар, қабырғалар) болғанда 20–30 метрге дейін өседі, ал тік беттер болмағанда жер жамылғысы ретінде өседі. Ол субстратқа жабысатын ауа тамырлары арқылы көтеріледі. Атлантика аймағына тән, ол өсіріледі және бастапқы ареалынан тыс, Атлантика жағалауында – Португалия, Испания, Франция, Ирландия, Ұлыбритания, Германия, Скандинавия және Балтық теңізінде кездеседі. Hedera helix (жалпы плющ) өсімдігінен айырмашылығы – жапырақтарындағы жеңіл тамырлар нашар көрінеді. Қабығы бастапқыда жасыл, бірақ көп ұзамай сұр түске енеді. Ескі бұтақтары ашық сұр түсті, қабығы жұқа бойлық жолақты. Бүйректер жапырақ табанымен жасырылған, жұмыртқа тәрізді және ашық жасыл. Жапырақтары бүтін жиекті, жұмыртқа тәрізді немесе бес үшбұрышты бөлікті. Беті жылтыр қою жасыл, жеңіл тамырлары бар, ал төменгі жағы ақшыл жасыл. Бірақ гүлдейтін сабақтардың жапырақтары овал тәрізді, бүтін жиекті. Гүлдеуі қыркүйек-қазан айларында болады. Жемістері көк қара жидектер. Өсімдіктің өзі де, жидектері де жеңіл уытты. Өсімдік тартымды және әдемі көрінеді. Бау-бақша шаруашылығында кеңінен қолданылады және Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшаға лайықты» сыйлығын алған. H. helix (ағылшын плющі) сияқты, H. hibernica Солтүстік Американың жұмсақ қыстарын бастан өткерген аймақтарында инвазивті арамшөп болып табылады: жақында жүргізілген зерттеуде Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы 119 инвазивті плющ популяциясының 83% H. hibernica екені анықталды, бұрынғыдай H. helix емес. Шындығында, ол кез келген бақта қиындық туғызуы мүмкін, бақылауда ұсталмаса, тез арада қоршаулар, ағаштар мен гүлзарларды жабады.
It is an evergreen climbing plant, growing to 20–30 m high where suitable surfaces (trees, cliffs, walls) are available, and also growing as ground cover where there are no vertical surfaces. It climbs by means of aerial rootlets which cling to the substrate. Native to the Atlantic region, it has been cultivated and can appear in the wild outside its original area, along the Atlantic coast from Portugal, Spain, France, Ireland, Great Britain, Germany, Scandinavia and the Baltic Sea. One way in which it differs from Hedera helix (common ivy) is that the light veins on its leaves are less pronounced. The bark is first green, but soon after it becomes gray. Old branches are light gray with a finely furrowed bark. Buds are almost hidden by the leaf base, egg shaped and bright green. The leaves have entire margins and are ovoid or with five triangular lobes. The surface is glossy dark green with light ribs, while the underside is pale green. The leaves of flowering shoots are, however, oval with entire margins. Flowering occurs in September–October. The fruits are blue black berries. The whole plant and also the berries are slightly poisonous. The plant has an attractive and elegant aspect. It is quite common in gardening, and has gained the Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit. Like the related H. helix (English ivy), H. hibernica is an invasive weed in parts of North America with mild winters: in a recent study, 83% of 119 populations of invasive ivy sampled in the Pacific Northwest were found to be H. hibernica and not H. helix as was previously thought. In fact it can be troublesome in any garden, rapidly colonising hedges, trees and borders if not kept in check.
Экология
Ол тұрақты ылғалды топырақты қажет етеді және толық күн сәулесінен бастап терең көлеңкеге дейін кез келген жарық ортада өсе алады. Оның табиғи ортасы – орман немесе жыл бойы суық және бұлтты болатын тығыз бұталар, мысалы, мұхитқа жақын таулы аймақтарда жиі кездеседі. Ол жақсы дренаждалған немесе қоректік заттар мен гумусқа бай сілтілі топырақтарды жақсы көреді. Жаңадан енгізілген аймақтарда ол зиянды арамшөп немесе инвазивті түр болуы мүмкін. Күзде оның гүлдері көптеген жәндіктер үшін, соның ішінде еменді ара (Colletes hederae) үшін маңызды нектар көзі болып табылады. Жемістері қыс айларында орман көгершіндері, сүрегілер, қара торғайлар және еуразиялық қара қапшықтар үшін тамақ көзі болып табылады. Кейбір ұсақ құстар оның қуыстарын ұя салуға пайдаланады.
It requires consistently moist soil, and can grow in any light environment from full sun to deep shade. Its natural habitat is forest or dense bush which is cool and cloud covered for much of the year, such as is often found in mountainous regions near the ocean. It prefers well drained or alkaline soils rich in nutrients and humus. In areas to which it has been introduced it may be a noxious weed or be invasive. In the autumn its flowers are an important source of nectar for many insects, including the ivy bee Colletes hederae. The berries are a source of winter food for Common wood pigeons, thrushes, Common blackbirds and the Eurasian Blackcap. Some species of small bird use the niches it provides as nest sites.