Кіріспе

Жүректің өкпе атрезиясы сияқты туа біткен жүрек ақауларында құрылымдық аномалиялар жүрек клапандарын, жүрек бұлшық етіне жақын қабырғаларды және артериялар/веналады қамтуы мүмкін. Осының салдарынан, аталған құрылымдық аномалиялар адам жүрек бұлшық еті арқылы қан ағынына кедерілту немесе өзгерту арқылы әсер етеді.

Диагностика

Өкпе атризиясын диагностикалау үшін ағзаның тіршілік үшін оттегімен толыққан қанға қажеттілігі бар. Өкпе атризиясы дамушы ұрыққа қауіп келтірмейді, себебі анасының плацентасы баланың өкпелері әлі жұмыс істемейтін болғандықтан, қажетті оттегімен қамтамасыз етеді. Бала дүниеге келгеннен кейін, өмір сүру үшін қажетті оттегіні өкпелерімен қамтамасыз етуі керек, бірақ өкпе атризиясы кезінде өкпе клапанында қанның өкпеге өтіп, оттегімен толуына мүмкіндік беретін тесік болмайды. Осының салдарынан, жаңа туған нәресте көгілдір түске боялады және өкпе атризиясы көбінесе туғаннан кейін бірнеше сағат немесе минуттар ішінде анықталады. Өкпе атризиясын диагностикалау үшін келесі зерттеулер/әдістер қолданылуы мүмкін: эхокардиограмма, кеуде рентгені, ЭКГ және денедегі қан қысымын өлшеу. Өкпе атризиясы және қарыншалар аралық дефекті (PA VSD) оң қарыншаның жетілмеуімен анықталады. Қарыншалар аралық дефекті (ҚАД) – қарынша қабырғасындағы екінші тесік, ол оң қарыншадағы қанға шығу жолын ұсынады. Егер бұл екінші тесік болмаса, оң қарыншаға өте аз қан ағады, бұл PA IVS-де оның жетілмеуіне себеп болады. Бұл дефект туылмас бұрын анықталуы мүмкін.

Емдеу

Өкпе атризиясын емдеу: өкпе атризиясын емдеу үшін қолданылатын простагландин E1 деп аталатын тамыр ішіне салынатын дәріні қамтиды, себебі ол артериялық каналдың жабылуын тоқтатады, соның арқасында өкпе және жүйелік қан айналымы араласады, бірақ простагландин E1 қауіпті болуы мүмкін, өйткені ол апноэге алып келуі мүмкін. Алдын ала емдеудің тағы бір мысалы – жүректің кемшіліктерін бағалау үшін жүрек катетеризациясы; бұл процедура әлдеқайда инвазивті. Дегенмен, соңында, қан ағынын тұрақты түрде жақсарту үшін бірнеше операция жасау қажет болады. Алғашқы операция нәресте туғаннан кейін көп ұзамай жасалуы мүмкін. Аорта мен өкпе артериясы арасында қан ағынын өкпеге арттыру үшін шунт жасалуы мүмкін. Бала өскен сайын, жүрегі де өседі және шунтты дененің қажеттіліктеріне сәйкес қайта жасау қажет болуы мүмкін. Ұсынылатын операцияның түрі оң қарыншаның және өкпе артериясының мөлшеріне байланысты. Егер оң қарынша кішкентай болса және сорғы ретінде жұмыс істей алмаса, Фонтан процедурасы жасалады. Бұл үш кезеңді процедурада оң жүрекше өкпе қан айналымынан ажыратылады. Жүйелік веноздық қан жүрек арқылы өтпей тікелей өкпеге жіберіледі. Өте кішкентай балаларда өкпе тамырларының қарсылығы жоғары болса, Фонтан процедурасын жасау мүмкін болмайды. Операцияға кіріспес бұрын, қарсылықты анықтау үшін жүрек катетеризациясы жасалуы мүмкін.

Болжам

Өкпе атризиясының болжамы әр балаға қарай өзгеше болады, егер жағдай түзетілмесе, ол өлімге алып келуі мүмкін, бірақ өкпе атризиясы барлар үшін болжам жылдар бойына едәуір жақсарды. Баланың жағдайына әсер ететін факторлардың ішінде жүректің қаншалықты жақсы соғуы және жүрекке қан жеткізетін қан тамырларының жағдайы бар. Өкпе атризиясының көптеген жағдайларын хирургиялық араласу арқылы жақсартуға болады. Егер пациенттің оң қарыншасы тым кішкентай болса, жүрекке қалыпты қан айналымын қамтамасыз ету үшін бірнеше операциялар қажет болуы мүмкін. Егер түзетілмесе, осы туа біткен жүрек ақауы бар нәрестелер өмірінің алғашқы күндерінде ғана тірі қалуы мүмкін. Көптеген өкпе атризиясы бар балалар қалыпты өмір сүреді, бірақ эндокардит, инсульт және ұстамалар сияқты асқынулар пайда болуы мүмкін.