Томаховкаға билет (Tomahovkağa bilet)

Кіріспе

1950 жылы Ричард Сэйлдің түсірген фильмі

"Томахокқа билет" – 1950 жылы Ричард Сэйл режиссерлік еткен, Дэн Дейли мен Энн Бакстер бас рөлдерде ойнаған американдық вестерн фильмі. Оны 20th Century Fox компаниясы көрсетті. Мэрилин Монро осы фильмде өзінің ең алғашқы рөлдерінің бірін сомдады.

Сюжет

1876 жылы "барабаншы" (саудагер) Джонни Джеймсон (Дэн Дейли) Колорадо таулары арқылы "Томагавк" және "Уэстерн" темір жолының тар телімді пойызының алғашқы рейсіндегі жалғыз жолаушы. Пойызды "Томагавк" және "Уэстерн" компаниясының жалғыз локомотиві, "Эмма Суини" атты "Болдуин" он дөңгелекті машинасы тартады. Жүргізуші Жониге кейбір адамдар, мысалы, дилижанс операторлары теміржол франшизасының құлдырағанын көргісі келетінін айтады. Көп ұзамай, Дакота (Рори Калхун), Транкас және Гила, полковник Доусон үшін жұмыс істейтін, аймақтық дилижанс операторы, пойыздың жолына тікелей алып тас құлайды. Инженер Теренс Суини (Уолтер Бреннан) пойызды уақытында тоқтатуға тырысады, содан кейін ол және экипаж тасты жылжыту үшін түсіреді. Джонни Эпитаф қаласына жаяу барып, Транкас пен Гиламен бірге жолға шығады. Шериф кеңсесінде Джонни пойыздың кешіктірілуі туралы орынбасар Чаккити Джонсқа (Чарльз Кемпер) хабарлауға тырысқанда, оны Транкас нокауттап тастайды. АҚШ маршалы Додж сонда көрші бөлмеде пойызды қарсы алуға дайындалуда, оған оның пышақ ұстайтын, ерке қызы Кит (Энн Бакстер) көмектеседі. Олар депоға бара жатқанда, Транкас пен Гилаға шабуылдайды. Маршал Транкасты өлтіреді, бірақ Гила оны жаралайды. Джонни келіп, Кит оның да топтың мүшесі болуы мүмкін деп күдіктенді. Чаккити оның атынан араласқанына қарамастан, ол оған күн батқанға дейін қаладан кетуді бұйырады. Китті әкесінің орынбасары ретінде АҚШ маршалы тағайындады, ол қазір жарақаттанғандықтан саяхаттай алмайды. Ол және Пауни (Басты Йолачи) есімді үнділік серігі пойызды Томагаукқа дейін алып жүруге тағайындалады. Полковник Доусон Дакотаға пойызды сүйрейтін отрядқа қосылуға және жергілікті арапахоларды қоздыру үшін үнділік барлаушы Қара Қасқырға бұйрық береді. Басқа бандит мүшелері түнгі аялдама кезінде қозғалтқышты жарылтуға тырысады. Тек қаладан шығып кету үшін билет сатып алғаннан кейін ғана Свини келесі 40 мильге жолдың салынбағанын біледі. Оған жергілікті теміржол кәсіпкері Бишоп теміржолдардың Англиядан теңізде жоғалып кеткенін айтады. Бишоп пойыз франчайзинг келісімшартының талаптарын орындау үшін Томагаукқа жетуі керектігін түсіндіреді, ол Эмма Суиниді қашырлар тобымен сүйретуді ұйымдастырды. Тағы бір шарт - пойыздың кем дегенде бір жолаушымен бірге тез арада жақындап келе жатқан соңғы мерзімге дейін Томагавкқа жетуі керек. Кит өзіне қарауға тағайындалған жолаушының Джонни екенін білгенде, қатты қуанбайды. Джонниді қозғалтқыштың бір жағына байлап қояды да, жолаушылар вагонын алып тастап, локомотивті қашырлар сүйретіп, әр түрлі арбалар сүйретіп, жолға шығады. Қытайлық кір жуғыш Лонг Тайм (Виктор Сен Юнг) Томагаук үшін көп кешіктірілген кір жуумен бірге мадам Аделаида (Конни Гилкрист) және оның биші қыздары Энни, Руби, Клара (Мэрилин Монро) және Джулимен бірге топқа қосылады. Оларды пианоламен бірге әнші сүйемелдеп жүреді. Даусонның адамдары Бат, Чарли және Фарго түнгі аялдамаға келіп, Арапахолар кесіп тастаған желілерді жөндеуге келген телеграфшылар екендерін айтады. Кит оларға лагерьде ұйықтауға рұқсат береді. Джонни мадам Аделаида мен бишілерді лагерьде шоу жасауға көндіреді, кейіннен ол музыкалық қойылымға қосылады. Кит Джонниге деген көзқарасын бірте-бірте жұмсарта бастайды. Барлығы ұйықтап қалған кезде Бат пен Чарли кетеді, ал Фарго динамит таяқтарын қозғалтқыш астына лақтырады. Пойыздың қасында ұйықтап жатқан Джонни отты иіскеп, басқаларды ескертеді. Кит тұтқаны кесіп, Фаргоны өшіреді, бірақ ол сөйлей алмай тұрып, Дакота оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін, жолдың қайта басталған жерінен бірнеше шақырым қашықтықта Бат пен Чарли динамит зарядтарын көпірдің астына орналастырады. Джонни, Кит пен Пауни алға қарай барлап, көпірде тоқтады. Бат пен Чарли оларды атуды ойлайды, бірақ содан кейін олар үндістердің шабуылына ұшырап, өлтіріледі, ал динамит ертерек іске қосылады. Кит, Джонни және Пауниді пойызға дейін қуып, содан кейін соғыс тобы шабуылдайды. Джонни арапахолардың басшысы Бұрмалы пышақты таниды, бұған дейін ол онымен батыс шоуларында жұмыс істеген. Соғыс тобы қуып шыққаннан кейін Джонни онымен бейбітшілік туралы сөйлесуге дайын. Ол Ұзақ уақыттың отшашуға арналған ошақтарды алып жүргенін біліп, жоспар жасайды. Оны бұрмалы пышақ қарсы алады, ол пойыздың қауіпсіз өтуіне рұқсат береді. Алайда, кейбір батырлар Джонниге сенбейді және одан "үлкен дәрі" екеніне белгі беруін сұрайды. Джонни ракетаны іске қосты, Кит пен Дакотаға жақындағы төбеде қалған отшашуды іске қосуға сигнал береді, ал үндістер таңғалады. Теміржол көпірі бұзылғандықтан, Кит локомотивті таудан түсіріп, бөліктеп алып жүруге ниеттенді. Доусон, сонымен қатар, оны алдап кеткенін ойлап, Қара Қасқырды атып өлтіреді. Содан кейін ол соңғы шайқас үшін адамдарын жинады. Эмма Суини кабинасынан, түтін шығаратынынан, тендерінен және басқа да түрлі бөліктерінен айырылып, қашырлармен таудан бірнеше бөліктерге тасымалданады. Олар жолға жеткенде, қозғалтқыш қайта құрастырылады. Кит суды толтыруға арналған мұнараны Дакота саботаж жасағанын біледі, бірақ Дакота білмейтін нәрсе - тендер сумен толы болған. Ол мұнараны саботаж жасағанын білгенде, Дакота пойызға секіріп, Джонниді ұрып, отты жағуға мәжбүрлейді, қалғандарының барлығын артта қалдырады. Кит кабинаға секіріп кіреді. Дакота Китті атуға тырысады, бірақ оқтары бітіп, оның орнына оған тапаншасын лақтырады, оны есінен айырады. Джонни оянады, ал ол және Дакота кабинаның үстінде шайқасқанда, Кит есін жинап, пышағын Дакотаға лақтырады, оны тік жарға құлдырап, өліп кетеді. Доусон және оның бандасы пойызға шабуылдайды, бірақ оны қуып жете алмайды. Алайда, олар қазандықтың тесігін атып, оны бұзады. Эмма Суини бу қысымын жоғалтып, Томагаук көрінетін жерге дейін баяулайды. Маршал Додж бастаған отряд қаладан шығып, арапахолармен бірге Доусонның бандасын басып тастайды. Доусон қашады, бірақ Пауни оны қуып жетеді және балтамен шабады. Пойыз мақсатына жетпей тоқтағандықтан, Джонни Томагаук мэрімен қала шекарасын кеңейтуге келісуге тырысады, осылайша франшизаның талаптарын орындайды. Ол соңғы секундтарда сәттілікке жетеді. Кит Джонниге ғашық болады, бірақ ол онымен бола алмайтынын айтады, өйткені ол саяхаттық өмірінен бас тарта алмайды. Ол пышағын алып, оны саяхаттаудан тоқтату үшін мүшесін қиып тастаумен қорқытады. Бірнеше жылдан кейін Джонни Китке үйленеді және пойыз жүргізушісі болып жұмыс істейді. Пойыз жолға шыққанда, ол Китке және олардың бес кішкентай қызына, мадам Аделаиданың бишілерінің құрметіне аталғандарға толқып, қолымен сәлемдеседі.

In 1876, Johnny Jameson (Dan Dailey), a "drummer" (traveling salesman), is the only passenger on the inaugural run of the Tomahawk and Western Railroad's narrow gauge train through the Colorado Rockies. The train is pulled by the Tomahawk and Western's only locomotive, a Baldwin ten wheeler named Emma Sweeny. During the ride, the conductor tells Johnny that certain people, stagecoach operators for example, would like to see the railroad's franchise fail. Soon afterwards, Dakota (Rory Calhoun), Trancas and Gila, who work for Colonel Dawson, the area stageline operator, cause a giant boulder to fall directly in the path of the train. Engineer Terence Sweeny (Walter Brennan) manages to stop the train in time, and he and the crew then disembark to move the rock. Johnny decides to walk to the town of Epitaph and hitches a ride with Trancas and Gila. At the sheriff's office, when Johnny tries to report the train's delay to deputy Chuckity Jones (Charles Kemper), he is knocked out by Trancas. U. S. Marshal Dodge, meanwhile, is in the room next door getting ready to welcome the train with help from his tomboyish, knife wielding granddaughter Kit (Anne Baxter). As they leave for the depot they are surprised by Trancas and Gila. The marshal shoots Trancas but is wounded by Gila. Johnny comes round and Kit suspects that he may also be one of the gang. Despite Chuckity intervening on his behalf she orders him to leave town before sunset. Kit is deputized as a U. S. Marshal by her grandfather, who now cannot travel because of his wound. She and an Indian companion named Pawnee (Chief Yowlachie) are assigned to escort the train to Tomahawk. Colonel Dawson orders Dakota to join the posse that is escorting the train and also an Indian scout, Black Wolf, to stir up the local Arapahos. Other gang members plot to blow up the engine during a night stop. Only after he has bought his ticket out of town does Sweeny learn that there is no track laid for the next forty miles. He is informed by local railway entrepreneur, Bishop, that the rails were lost at sea en route from England. Bishop explains that, as the train must reach Tomahawk to fulfill the requirements of the franchise contract, he has arranged for the Emma Sweeny to be hauled by a team of mules. Another condition is that the train must reach Tomahawk by a rapidly approaching deadline with at least one paying passenger. Kit is not pleased to discover that the passenger assigned to her care is Johnny, who is now reluctant to travel on the train. Johnny is roped to the side of the engine, and the locomotive, minus its passenger car, sets off pulled by the mules and accompanied by assorted wagons. Chinese laundry man Long Time (Victor Sen Yung) joins the group with much delayed laundry for Tomahawk, together with Madame Adelaide (Connie Gilchrist) and her dancing girls, Annie, Ruby, Clara (Marilyn Monroe) and Julie. A musician with pianola accompanies them. As planned, Dawson's men Bat, Charley and Fargo show up at a night stop claiming to be telegraph men who are there to repair lines cut by the Arapahos. Kit gives them permission to bunk in the camp. Johnny convinces Madame Adelaide and the dancers to put on a show in the camp, and later joins in the musical performance himself. Kit gradually softens her attitude towards Johnny. When all are asleep, Bat and Charley leave while Fargo tosses sticks of dynamite under the engine. Johnny, sleeping alongside the train, smells the lit fuse and alerts the others. Kit cuts the fuse with a shot and disables Fargo, but before he can talk, Dakota kills him. Some time later, a few miles beyond where the track restarts, Bat and Charley are placing dynamite charges under a trestle. Johnny, Kit and Pawnee are scouting ahead and stop at the bridge. Bat and Charley consider shooting them, but are then themselves attacked and killed by Indians, and the dynamite is set off prematurely. Kit, Johnny and Pawnee are chased back to the train, which is then attacked by the war party. Johnny identifies the Arapaho chief, Crooked Knife, having previously worked with him in a travelling western show. After the war party is driven off, Johnny volunteers to talk peace with him. He has learned that Long Time is carrying a load of fireworks and develops a plan. He is welcomed by Crooked Knife, who agrees to allow the train safe passage. However, some of the braves distrust Johnny and ask him to produce a sign that he is "big medicine." Johnny sets off a rocket, signaling Kit and Dakota to set off the rest of the fireworks on a nearby hill, and the Indians are impressed. As the railway bridge is now out, Kit intends to take the locomotive over a mountain by dismantling it and carrying it in pieces. Dawson, meanwhile, thinks he has been double crossed and shoots Black Wolf. He then rounds up his men for a final showdown. The Emma Sweeny is stripped of her cab, smokestack, tender and various other parts, and hauled over the mountain by the mules in several pieces. When they reach the track, the engine is put back together. Kit discovers that the water tower needed to fill the tender has been sabotaged by Dakota, but unknown to Dakota, the tender was already filled with water. When Kit discovers that he sabotaged the tower, Dakota jumps aboard the train, slugs Johnny and forces the fireman to start the engine moving, leaving Kit and the rest of the party behind. Kit jumps into the cab. Dakota tries to shoot Kit, but is out of ammunition and throws his gun at her instead, knocking her unconscious. Johnny wakes up, and while he and Dakota fight on top of the cabin, Kit comes round and throws her knife at Dakota, causing him to fall off the train and plunge to his death in a ravine. Dawson and his gang ambush the train but cannot catch up with it. However, they manage to shoot holes the boiler. The Emma Sweeny loses steam pressure and slows to a halt within sight of Tomahawk. A posse, headed by Marshall Dodge, rides out from the town and, together with the Araphoe, subdue Dawson's gang. Dawson flees but is pursued by Pawnee, who takes him out by throwing a tomahawk at him. As the train has stopped just short of its goal, Johnny attempts to talk the mayor of Tomahawk into extending the town limits, thereby fulfilling the requirements of the franchise. He succeeds with seconds to spare. Kit has fallen in love with Johnny, but he says he cannot be with her, as he cannot give up his traveling life. She grabs her knife and threatens to cripple him to prevent him from traveling. Several years later, Johnny is married to Kit and working as the train conductor. As the train sets off, he limps after it, waving to Kit and their five young daughters, all named after Madame Adelaide's dancers.

Эмма Суини

Фильмде Эмма Суини ретінде танылған локомотив шын мәнінде Рио-Гранде-Сауден №20 болды, ол 1899 жылы Шенеқтади локомотивтер зауытында салынған 3 фут габаритті 4-6-0 «Он дөңгелек» локомотиві еді. Ескірек көрінуі үшін, оған жалған түтіндік, фара және басқа да бөлшектер орнатылды. Сонымен қатар, оған түрлі-түсті бояулар да жағылды. Эмма Суинидің бумен жүріп бара жатқан көріністері Колорадо штатының Роквуд қаласының солтүстігіндегі Денвер және Рио-Гранде Батыс темір жолының Сильвертон тармағында (қазіргі Дюранго және Сильвертон темір жолы) түсірілді. Локомотивті жолдан тыс жерде есектеңдер тартқан көріністер үшін RGS №20-ның толық көлемді ағаштан жасалған көшірмесі салынды, өйткені нағыз локомотив есектеңдерге тарту үшін тым ауыр болар еді. Есектеңдер модельді Молас жотасының кейбір бөліктерімен және қазіргі Форт-Льюис колледжі орналасқан Резервуар төбесімен жүргізді. Фильм түсірілгеннен кейін, көшірме бірнеше рет қожайынын ауыстырып, ақырында «Петикоат-Жанкшн» сериалында «Hooterville Cannonball» үшін студиялық декорация ретінде пайдаланылды. («Hooterville Cannonball»-дың «нағыз» локомотиві – Сиерра темір жолы №3, үлкен стандартты калибрлі «Он дөңгелек» локомотиві еді). Кейіннен ағаштан жасалған Эмма Суини моделі Калифорния штатының Джексон қаласында «Hooterville Cannonball» түрінде қойылды. 2011 жылы ол Дюранго темір жолы тарихи қоғамына сыйға берілді, ол модельді Эмма Суинидің түріне келтіріп, Колорадо штатының Дюранго қаласындағы Санта-Рита паркіне қойды. 2020 жылы Рио-Гранде-Сауден №20 қайтадан жұмыс істеуге кірісті, ол соңғы рет 1951 жылы жүрген еді. Ол 14 жыл бойы қалпына келтіріліп, 2020 жылдың 1 тамызында көпшілік алдында таныстырылды. Қазір ол жұмыс істеп жатыр және Колорадо теміржол мұражайында орналасқан.