Паркинсон ауруына арналған карбидопа/леводопа дәрісі
Carbidopa/levodopa
Паркинсон ауруына арналған карбидопа/леводопа дәрісі туралы ақпарат. Симптомдарды басқаруға көмектеседі, бірақ аурудың өршуін тоқтатпайды. Жағымсыз әсерлері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паркинсон ауруына арналған дәрі
Parkinson medication
Карбидопа/леводопа, сондай-ақ левокарб және кокарльдопа деп те аталады, бұл карбидопа мен леводопаның екі дәрінің комбинациясы. Ол негізінен Паркинсон ауруының белгілерін басқару үшін қолданылады, бірақ аурудың прогрессирлеуін баяулатпайды немесе тоқтатпайды. Көбінесе кездесетін жағынқы әсерлерге қозғалыс мәселелері және құсық жатады. Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Қажетті дәрілер тізіміне" енген. Ол генериктік дәрі ретінде қолжетімді. 2021 жылы АҚШ-та бұл дәрі 1 миллионнан астам рецепт бойынша ең көп тағайындалған 252-ші дәрі болды.
Carbidopa/levodopa, also known as levocarb and co careldopa, is the combination of the two medications carbidopa and levodopa. It is primarily used to manage the symptoms of Parkinson's disease, but it does not slow down the disease or stop it from getting worse. Common side effects include movement problems and nausea. It is on the World Health Organization's List of Essential Medicines. It is available as a generic medication. In 2021, it was the 252nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 1million prescriptions.
Паркинсон ауруы
Ол негізінен Паркинсон ауруының белгілерін жеңілдету үшін қолданылады, бірақ аурудың өрбуін тоқтатпайды.
It is primarily used to improve the symptoms of Parkinson's disease but does not change the course of the disease.
Басқа
Басқа қолданылулары дофаминге жауап беретін дистония (ДРД) және тыныштықсыз аяқтар синдромы үшін де бар. Карбидопа/леводопа қолдану тыныштықсыз аяқтар синдромының күшеюімен және ауырлығының артуымен қатар, күшейту синдромына әкелуі мүмкін.
Other uses include for dopamine responsive dystonia (DRD) and restless legs syndrome. Using carbidopa/levodopa may lead to augmentation syndrome, with increasing persistence of restless legs syndrome, and increasing severity.
Жанама әсерлер
Жиі кездесетін жанама әсерлерге бас айналу, ұйқышылдық, көрудің нашарлауы, құсу, лоқсығу, ауыздың құрғауы, аштық жоғалту, қыжылдау, диарея, іш қату, жиі түшкіру, мұрынның бітілуі, жалпы суық тиюдің кез келген белгілері, жөтел, бұлшықет ауруы, галлюцинациялар, мазасыздық немесе қышыну сезімі, ұйқының бұзылуы, теріде бөртпе, қабыну және/немесе бас ауруы кіреді. Сирек кездесетін, бірақ ауыр жанама әсерлерге көздің жиі жыпылықтауы немесе дікілдеуі, есінен тану, көңіл-күйдің өзгеруі, мысалы, ұйықтамау, депрессия, галлюцинациялар, өзіне қол жұмсау туралы ойлар немесе күшті құштарлықтар (мысалы, құмар ойындарға құмар болу), жыныстық құштарлықтың артуы, қате пікірлер (нақты емес нәрсеге берік сенім), қасақана емес қимылдардың немесе спазмдардың күшеюі және/немесе басқа да қимыл проблемалары жатуы мүмкін.
Common side effects include dizziness, drowsiness, blurred vision, vomiting, nausea, dry mouth, low appetite, heartburn, diarrhea, constipation, frequent sneezing, stuffiness of the nose, any of the symptoms of ordinary common cold, cough, muscle pain, hallucinations, numbness or a tingling sensation, disturbances of sleep, skin rash, itching, and/or headache. Less common, but more serious, side effects can include very frequent blinking or twitching of the eyes, fainting, mood changes such as confusion, depression, hallucinations, thoughts of suicide, or unusual strong urges (such as increased gambling), increases in the sex drive, delusions (strongly felt belief in something which is obviously not true), worsening of involuntary movements or spasms, and/or other movement problems.
Әрекет ету механизмі
Леводопа DOPA декарбоксилаза деп аталатын табиғи фермент әсерінен допаминге айналады. Бұл процесс перифериялық қан айналымында да, леводопа қан-ми кедергісінен өткен соң орталық жүйке жүйесінде де жүзеге асады. Орталық дофамин рецепторларының қозуы Паркинсон ауруының белгілерін жеңілдетеді, бірақ перифериялық дофамин рецепторларының қозуы құсу мен жүрек ауруын тудырады. Сондықтан леводопа көбінесе DOPA декарбоксилаза ингибиторымен (DDCI) бірге беріледі, осы жағдайда карбидопа өте полярлы (физиологиялық pH-да зарядталған) және қан-ми кедергісінен өте алмайды, бірақ леводопаның периферияда допаминге айналуын тоқтатады, соның салдарынан леводопаның қолайсыз әсерлерін азайтады. Карбидопаны қолдану миға өтуге болатын және қан ағынындағы леводопа мөлшерін арттырады.
Levodopa is converted to dopamine via the action of a naturally occurring enzyme called DOPA decarboxylase. This occurs both in the peripheral circulation and in the central nervous system after levodopa has crossed the blood brain barrier. Activation of central dopamine receptors improves the symptoms of Parkinson's disease; however, activation of peripheral dopamine receptors causes nausea and vomiting. For this reason levodopa is usually administered in combination with a DOPA decarboxylase inhibitor (DDCI), in this case carbidopa, which is very polar (and charged at physiologic pH) and cannot cross the blood brain barrier, however prevents peripheral conversion of levodopa to dopamine and thereby reduces the unwanted peripheral side effects of levodopa. Use of carbidopa also increases the quantity of levodopa in the bloodstream that is available to enter the brain.
Тарих
1960 жылы австриялық биохимик Олег Хорникевич Вена университетінде Паркинсон ауруынан қайтыс болған науқастардың аутопсия нәтижелерін зерттеді. Ол бұл аурудың мидың базальды ганглияларындағы дофамин деңгейінің төмендеуімен байланысты немесе оның себебі болуы мүмкін екенін болжады. Дофамин өзі миға өтпейтіндіктен, ол жиырма науқасты дигидроксифенилаланин (DOPA) рацемиялық қоспасымен емдеуге тырысты, ол миға өтіп, DOPA декарбоксилазаның әсерінен дофаминге айналуы мүмкін еді. Оның нәтижелері жағымды болды, сондай-ақ Монреальде Андре Барбо жүргізген басқа да сынақтардың нәтижелері де оң болды. Алайда, басқа зерттеушілер осы алғашқы нәтижелерді қайталай алмады, сондықтан 1967 жылға дейін DOPA қолдану туралы күмәндар сақталды. Осы жылы Нью-Йорк штатының Аптон қаласындағы Брукхейвен ұлттық зертханасындағы Джордж Котзиас DOPA-ның аса ірі дозаларын, тәулігіне 16 граммға дейін қолданды. Бұл нәтижелер жарияланғаннан кейін көп ұзамай, Merck компаниясының қызметкері Курт Портер L-DOPA белсенді стереоизомер екенін көрсетті, бұл тиімді дозаны екі есеге азайтты.
In 1960 the Austrian biochemist Oleh Hornykiewicz, while at the University of Vienna, examined results of autopsies of patients who had died with Parkinson's disease. He suggested that the disease was associated with, or caused by, a reduction in the levels of dopamine in the basal ganglia of the brain. Since dopamine itself did not enter the brain, he tried treating twenty patients with a racemic mixture of dihydroxyphenylalanine (DOPA), which could enter the brain and be converted there to dopamine by the action of DOPA decarboxylase. His results were positive, as were those of another trial in Montreal run by André Barbeau. Unfortunately, other investigators were unable to replicate these early results, and the use of DOPA remained in question until 1967, when George Cotzias at the Brookhaven National Laboratories in Upton, New York, used megadoses of DOPA, up to 16 grams per day. Not long after these results became known, Curt Porter at Merck showed that L DOPA was the active stereoisomer, thus reducing the effective dose to half.
Экономика
Ол жалпы қолданылатын дәрі ретінде қолжетімді және орташа бағалы. DuPont 1998 жылы Merck-тің бірлескен кәсіпорнындағы үлесін сатып алып, компанияны DuPont Pharmaceuticals (DuPont Pharma) деп атап жұмыс істей бастады, бірақ Merck бұл дәріні DuPont үшін өндіруді жалғастырды. 2009 жылдың соңынан бастап 2011 жылға дейін Merck, белсенді затты жеткізушісінің өзгергеніне байланысты реттеуші органдардың келісімін күтіп, дәрі өндіруді тоқтатты. Бұл Sinemet және Sinemet CR саудалық атауларымен шығарылатын препараттардың тапшылығына алып келді, алайда басқа да генерикалық түрлері қолжетімді болды.
It is available as a generic medication and is moderately expensive. DuPont purchased Merck's share in the joint venture in 1998 and began operating the company as DuPont Pharmaceuticals (DuPont Pharma), but Merck continued to manufacture the drug for DuPont. Starting in late 2009 and continuing into 2011 Merck stopped manufacturing the drug while awaiting regulatory approvals due to a change in the supplier of the active ingredient. This resulted in shortages of the brand name products Sinemet and Sinemet CR, although alternative generic versions were still available.