Кіріспе

Типикалық антипсихотикалық дәрі

Трифлуоперазин, басқа атауларының ішінде Стелазин брендімен де сатылады, негізінен шизофренияны емдеу үшін қолданылатын типикалық антипсихотикалық дәрі. Бұрынғысынан гөрі бензодиазепиндерді жалпылама дауылдық бұзылысы бар адамдарда қысқа мерзімге қолдану жиірек кездеседі.

Шизофрения

Трифлуоперазин – шизофрениямен ауыратын адамдар үшін тиімді антипсихотикалық дәрі. Трифлуоперазиннің хлорпромазин, хлорпротиксен, тиоридазин және левомепромазин сияқты нашар күшті антипсихотикалық препараттарға қарағанда шизофренияны емдеуде артық тиімді екенін көрсететін нақты дәлел жоқ, бірақ трифлуоперазин осы препараттарға қарағанда көбірек қосымша әсерлер тудыруы мүмкін.

Басқа

Ол жалпыланған дауіршілік бұзылысы бар адамдарға тиімді болып көрінеді, бірақ 2005 жылға дейін пайдасы мен қаупі арақатынасы нақты болған жоқ. Сондай-ақ, ол адамдардағы эукариоттық патогендерді өлтіру үшін дәрі ретінде тәжірибелік түрде қолданылған.

Жанама әсерлер

Әлемнің көптеген аймақтарында оның қолданылуы жиі және ауыр ерте және кешкі тарт дискинезияның пайда болуына байланысты азайды, ол – экстрапирамидалық симптомның бір түрі. Тәрт дискинезия жылдық 4%-ға дейін дамуы мүмкін. 2004 жылғы трифлуоперазинге қатысты зерттеулердің мета-талдауында, плацебоға қарағанда оның акатизия, дистония және паркинсонизм сияқты экстрапирамидалық қосымша әсерлерді тудыру ықтималдығы жоғары екендігі анықталды. Сонымен қатар, ұйқышылдық және антихолинергиялық қосымша әсерлер, мысалы, көзге қызыл түс беру және ксеростомия (ауыздың құрғауы) дамуы мүмкін. Трифлуоперазин ұстама шегін төмендетуі мүмкін. Трифлуоперазиннің антимускариндік әрекеті оқушының тым кеңеюіне (мидриазға) алып келуі мүмкін, бұл гиперметропиясы бар пациенттерде глаукома даму қаупін арттырады.

Қарсы көрсетілімдер

Трифлуоперазин орталық нерв жүйесінің депрессиясы, кома және қан аурулары кезінде қолдануға болмайды. Трифлуоперазинді бүйрек немесе бауыр функциясының нашарлауы бар науқастарда сақтықпен пайдалану қажет.

Әрекет ету механизмі

Трифлуоперазин орталық антиадренергиялық, антидопаминергиялық және минималды антихолинергиялық әсерлерге ие. Ол мезокортикальдық және мезолимбикалық жолдардағы дофамин D1 және D2 рецепторларын блокадалау арқылы әрекет етеді деп саналады, бұл шизофренияның галлюцинациялар, қате пікірлер және дезорганизацияланған ойлау мен сөйлеу сияқты белгілерін жеңілдетеді немесе азайтады.

Аттар

Бренд атаулары: Эсказинил, Эсказин, Жатронеурал, Модалина, Сизонил, Стелазин, Стилизан, Терфлюзин, Трифлюопераз және Трифтазин. Ұлыбританияда және кейбір басқа елдерде трифлуоперазин «Стелазин» брендімен сатылады және тарылады. Дәрі таблетка, сұйық және қысқа мерзімді терең бұлшық ішіне енгізуге арналған «Трифлюоперазин инъекциялық USP» түрінде сатылады. Фармакологиялық деректерді зерттеген дәрігерлер мойын омыртқаларының қайтымсыз бірігу жағдайларын анықтады, нәтижесінде Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің (NHS) препараттары көбінесе таблетка түріндегі «Стелазин» сияқты препараттарға қарағанда сұйық трифлуоперазин түрінде болады. Бұрын трифлуоперазин MAO ингибиторы (антидепрессант) траннилципроминмен (траннилципромин/трифлуоперазин) тұрақты комбинацияларда қолданылып, осы антидепрессанттың күшті стимуляциялық әсерін азайтуға көмектескен. Бұл комбинация Jatrosom N, Stelapar, Parstelin және басқа брендтермен сатылды. Ол Италияда 2019 жылы тоқтатылғанға дейін Parmodalin брендімен (10 мг траннилципромин және 1 мг трифлуоперазин) сатылымда болды. Сондай-ақ, психоневроз және ұйқысыздықты жеңілдету үшін амобарбиталмен (қуатты седативтік/ұйқылық агент) біріктірілген Jalonac бренді болған.