Кіріспе

Американдық мүсінші (1900–1988) Самуэль Адольф Кэшван (1900–1988) – американдық мүсінші.

Тарих

Самуэль Адольф Кашван Украинаның Черкассы қаласында еврей отбасында дүниеге келді. 1906 жылы оның ата-анасы Ресейден кетіп, Нью-Йорк қаласына эмиграциялады. Кашван 1916 жылы отбасы Детройтке көшкеннен кейін өнерді оқуға кірісті. Оның өнермен алғашқы танысуы Детройттегі Орталық орта мектептегі өнер мұғалімі Кэтрин Коновер арқылы болды. Кейін Кашван Детройттегі Джон Викер өнер мектебінде, содан кейін Детройт қалалық колледжінде өнер курстарын оқыды. 1918 жылы Кашван АҚШ армиясында қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол Нью-Йоркке оралды, онда Нью-Йорк архитектуралық лигасында өнер білімін жалғастырды. Содан кейін Кашван 1923-1926 жылдары Парижге көшіп, онда Эколь де Бё-Артс мектебінде мүсінші Антуан Бурделл басшылығымен оқыды. 1927 жылы Детройтке оралып, Мичиган университетінде өнер мұғалімі болды. Кашван 1942 жылға дейін Детройт өнер және қолөнер қоғамының мүсін бөлімінің меңгерушісі болды. 1936 жылдан 1942 жылға дейін Кашван Жұмыс прогресі әкімшілігінде (WPA) мүсін және керамика бағдарламасын басқарды. Ол осы ұстаздық қызметтерден түскен табысқа өнер нарығының емес, өзінің талғамына сәйкес өнермен айналысуға мүмкіндік берді деп есептеді. WPA-да жұмыс істеген кезінде Кашван Мичиган мемлекеттік университетінде сыртқы көрмеге арналған бірнеше мүсіндер жасады. Ол Олин денсаулық орталығында грек құдайлары Панацея мен Гигеяның бейнерельефтерін жасады. Университеттердің бірінің кіреберісінде ол бір еркек, бір әйел, бір жылқы және бірнеше бидай бауларының мүсінін жасады. Бұл суреттер университеттің ауыл шаруашылығы мектебі ретінде басталуын көрсетеді. 1942 жылдың қаңтар айында Кашван Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайының ашылуында мүсін жұмыстарын көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Кашван General Motors компаниясына дизайнер болып жұмысқа орналасты, ол 1965 жылы зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда болды. Одан кейін ол Солтүстік Каролинаға көшіп, 1988 жылы қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. Кашван 1966 жылы Мичиган штатының Лансинг қаласындағы Олдсмобиль әкімшілік ғимаратында екі көрнекті мүсін жасады: ғимарат вестибюліндегі Прометей және маңызды кіреберістегі Ашық Клетка. Прометей мүсіні өнеркәсіптік прогреске қажетті зерттеу рухын білдірді, ал Ашық Клетка – топта жұмыс істейтін адамдарды. Кашван өзінің шығармаларына романдық және индуистік мүсіндердің әсер еткенін айтса да, мансабының дамуымен оның туындылары көбірек абстрактілі сипатқа ие болды. 1930 жылдардың соңына қарай оның фигуралық жұмыстары өте бұрышты болып, өткір сызықтар мен үлкен көлемдерге баса назар аударды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жасаған туындылары одан да абстрактілі болды, ал кейінгі жұмыстары бейнелі мазмұннан толығымен бас тартты. Заманының көптеген мүсіншілері сияқты Кашван да сәулетшілермен жұмыс істеуге және сәулеттік мүсіндер жасауға қабілетті және мүмкіндік алды. Оның қолымен безендірілген ғимараттарды Лансинг, Мичиган және Детройт қалаларында табуға болады.