Кіріспе

Көлік құралының қағылысуы, бір немесе бірнеше көліктің бүйіріне соқтығысқан жағдай. Бүйірден соқтығысқан көлік апаты көбінесе қиылыстарда, тұрақтарда және көп қатарлы жолда екі көлік қатар өтетін кезде болады.

Оқиғалар мен әсерлері

2016 жылғы зерттеуде ЕО-да бүйірден соқтығысулар алдыңғы соқтығысуларға қарағанда едәуір сирек кездесетіні анықталды, олардың көрсеткіштері тиісінше 22-29% және 61-69% болды. Дегенмен, олар әлдеқайда қауіпті. 2015 жылы ЕО тапсырысымен жасалған тағы бір баяндамада жолаушылардың өлімі мен ауыр жарақаттарының шамамен 35-40% бүйірден соқтығысулармен байланысты екені, ал 55% - алдыңғы соқтығысулармен байланысты екені көрсетілді. Бұл фактінің себебі соққыға ұшыраған көліктің қорғаныс деңгейі болуы мүмкін. Ең қауіпсіз көліктермен жабдықталған жағдайда да, мұндай жарақаттар алдыңғы соқтығысуларға қарағанда төмен жылдамдықпен орын алады, жолаушылардың өлімі мен ауыр жарақаттары әдетте бүйірден соқтығысуларда 50 км/сағ (~31 миль/сағ) жылдамдықта, ал алдыңғы соқтығысуларда 70 км/сағ (~43 миль/сағ) жылдамдықта тіркеледі. Еуропалық мотоциклшілер үшін бүйірден соқтығысу – екінші жиі кездесетін соқтығысу орны. 2018 жылы Еуропалық көліктердің бүйірден соқтығысуы кезінде қаза тапқандардың 60% «соқтығысқан жағынан», ал 40% «соқтығыспаған жағынан» жарақат алған. Жарақаттардың шамамен 64% бас және мойынға тиесілі. Ауыр көліктер жеңіл көліктерге қарағанда өлім-жітім көрсеткіші төмен. NHTSA және Euro NCAP сонымен қатар, кіші көліктер үлкен көліктермен бірдей өлім-жітім деңгейіне ие болатын, көлікті тіреуге соқтығысудың ауыр жағдайларын да тексереді. АҚШ-та 2009 жылы бүйірлік қауіпсіздік қаптары міндетті болып, жылына шамамен 1000 адамның өмірін сақтап қалды. Зерттеулер көрсеткендей, көліктің асты – бағананың енуін азайту үшін конструкцияларды нығайтудың ең тиімді орны.

Қосымша әсерлердің жалпы тізбесі

Бұл - бүйірден соққанда ерекше көзге түсетін қасиеттері бар автомобильдердің тізімі.