Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік раввин және саясаткер Йехуда Амитал (туған Йехуда Кляйн; 31 қазан 1924 – 9 шілде 2010) – ортодоксал раввин, Хар Эцион иешивасының Рош Ешивасы және Израиль кабинетінің мүшесі. Хесдер иешивасының идеясы Амиталға жатады. Әскери қызметтің діни және моральдық жақтары туралы мақала жазғаннан кейін, ол әскери қызмет пен Тораны оқуды үйлестіретін бағдарламаны ойластырды. 1991 жылы Хесдер иешивасы бағдарламасы қоғам мен Израиль мемлекетіне ерекше үлес қосқаны үшін Израиль сыйлығымен марапатталды.
Israeli rabbi and politician
Yehuda Amital (, born Yehuda Klein; 31 October 1924 – 9 July 2010) was an Orthodox rabbi, the Rosh Yeshiva of Yeshivat Har Etzion, and a member of the Israeli cabinet. The concept of a Hesder Yeshiva is attributed to Amital. After writing an essay about the religious and moral aspects of military service, he envisaged a program for combining army service and Torah study. In 1991, the Hesder Yeshiva program was awarded the Israel Prize for its special contribution to society and the State of Israel.
Өмірбаян
Йехуда Кляйн (кейін Амиталь) Румынияның Орадея қаласында, Йекутиел Зеев пен Девораның ұлы болып дүниеге келді. Төрт жылдық мектеп білімінен кейін, ол раввин Хаим Йехуда Левиден діни білім алуын бастады. 1944 жылы Германия аймақты басып алғанда, нацистер оның бүкіл отбасын Освенцимге жіберіп, сол жерде қаза тапты. Амиталь еңбек лагеріне жіберілді, осылайша Холокосттан аман қалды. Ол еңбек лагерінде сегіз ай болды және 1944 жылдың 4 қазанында Кеңес әскері тарапынан босатылды. Босатылғаннан кейін ол Бухарестке барып, содан Палестинаға сапар шекті, 1944 жылдың 11 желтоқсанында жетті. Атлит тұтқын лагерінде қысқа уақыт болғаннан кейін, ол Иерусалимге жол тартты, онда Хеброн Йешивасында оқыды және раввин Иссер Зальман Мелцерден семиха алды. Сондай-ақ, ол раввин Авраам Ицхак Куктың шәкірті раввин Яков Моше Шарлаптан білім алды. Осы шамада ол Хаганаға қосылды. Хеброннан кейін, ол Клетск Йешивасында оқу үшін Пардес Ханнаға көшті. Йешивада оқып жүргенде, ол Рош Йешиваның қызы, раввин Цви Йехуда Мелцердің қызы және раввин Иссер Зальман Мелцердің немересі Мириамға үйленді. Йешива Реховотқа көшкенде, Амиталь да соңынан еріп, 1960 жылдары Иерусалимге көшіп келгенше Реховотта қалды. Тәуелсіздік жарияланғаннан кейін Амитальдың бөлімшесі 1948 жылғы араб-израиль соғысына шақырылды. Ол Латрун және Батыс Галилея шайқастарына қатысты. Соғыстан кейін Амиталь Реховоттың Бет-Динінде раввиндік хатшы болып жұмыс істеді, екі жылдан кейін ол Ешиват Хадаромда оқытушы болды, онда ол Хесдер Йешивасының идеясын қалыптастыруға көмектесті. Алты күндік соғыстан кейін ол 40 жыл басқарған Хар Эцион Йешивасының негізін қалаушы Рош Йешивасы болды. Амиталь 2010 жылдың 9 шілдесінде (27 Таммуз) қайтыс болды және Иерусалимдегі Хар ХаМенухот зиратында жерленді, оның жаназасына мыңдаған адам қатысты.
Yehuda Klein (later Amital) was born in Oradea, Romania, son of Yekutiel Ze'ev and Devora. After four years of secular primary education, he began religious studies with Rabbi Chaim Yehuda Levi. When Germany occupied the area in 1944, the Nazis sent his entire family to Auschwitz where they were killed. Amital was sent to a labor camp, thus surviving the Holocaust. He remained in the labor camp for eight months, and was liberated on October 4, 1944, by the Soviet Army. After his liberation, he made his way to Bucharest, from where he travelled to Palestine, arriving on December 11, 1944. After a short stay at the Atlit detainee camp, he made his way to Jerusalem, where he studied at Hebron Yeshiva, receiving semicha from Rabbi Isser Zalman Meltzer. He also learned with Rabbi Yaakov Moshe Charlap, a student of Rabbi Avraham Yitzchak Kook. Around this time, he joined the Haganah. After learning at Hebron, he moved to Pardes Hanna in order to learn at Kletzk Yeshiva. While learning at the yeshiva, he married Miriam, the daughter of the Rosh Yeshiva, Rabbi Zvi Yehuda Meltzer, and the granddaughter of Rabbi Isser Zalman Meltzer. When the yeshiva relocated to Rehovot, Amital followed, settling in Rehovot until he moved to Jerusalem in the 1960s. The day after the Declaration of Independence, Amital's unit was mobilized in the 1948 Arab–Israeli War. He took part in battles of Latrun and the western Galilee. After the war, Amital became a rabbinic secretary in the Beth Din of Rehovot, and, two years later, he became an instructor at Yeshivat HaDarom, where he helped formulate the idea of a Hesder Yeshiva. After the Six Day War, he became the founding Rosh Yeshiva of Yeshivat Har Etzion, which he headed for 40 years. Amital died on July 9 (27 Tammuz), 2010, and was laid to rest in the Har HaMenuchot cemetery in Jerusalem, where thousands attended his funeral.
Саяси мансап
1988 жылы Амитал солшыл бағытты діни Меимад қозғалысын құрды және ол саяси партияға айналғаннан кейін төрағасы болып сайланды. 1995 жылғы қарашада премьер-министр Ицхак Рабин қатылынан кейін, ол Кнессет депутаты болмаса да, Шимон Перес үкіметінде портфелі жоқ министр болып қызмет етті.
In 1988, Amital founded the left leaning religious Meimad movement, and was elected as its chairman after it became a political party. After the assassination of Prime Minister Yitzhak Rabin in November 1995, he served as a minister without portfolio in the government of Shimon Peres, despite not being a Knesset member.
Білім беру мансабы
Алты күндік соғыстан кейін ол Гуш-Этзиондағы Хесдер иешивасы – «Ешиват Хар Этзионды» құрды. Ол 1968 жылы 30 студентпен Кфар-Этзионда ашылып, екі жылдан кейін Алон-Швут қаласындағы қазіргі орнына көшірілді. 1971 жылы Амитал Ахарон Лихтенштейнді өзіне Рош-Ешива ретінде қосылуға шақырды. 80 жасында Амитал «Ешиват Хар Этзионның» басшылығына өзінің ізбасарларын таңдауды өтінді. Иешива Яков Медан мен Барух Джиджи раввиндерін таңдады. 2006 жылдың 4 қаңтарында Медан мен Джиджи Амитал мен Аарон Лихтенштейнмен бірге ресми түрде рошэй-иешива ретінде тағайындалды. 2008 жылдың 25 қыркүйегінде Амитал 5769 жылдың тишри айының соңғы күні (28 қазан, 2008) зейнеткерлікке шығатынын және Ахарон Лихтенштейннің ұлы Моше Лихтенштейн төртінші Рош-Ешива болатынын мәлімдеді.
After the Six Day War he founded Yeshivat Har Etzion, a Hesder Yeshiva in Gush Etzion which opened in Kfar Etzion in 1968 with 30 students and moved to its current location in Alon Shvut two years later. In 1971 Amital asked Aharon Lichtenstein to join him as Rosh Yeshiva. At the age of 80, Amital asked the management of Yeshivat Har Etzion to select his successors. The yeshiva chose rabbis Yaakov Medan and Baruch Gigi. On January 4, 2006, Medan and Gigi were officially invested as co roshei yeshiva, alongside Amital and Aharon Lichtenstein. On September 25, 2008, Amital announced that on the last day of Tishrei, 5769 (October 28, 2008) he would retire and Mosheh Lichtenstein, the son of Aharon Lichtenstein, would become the fourth Rosh Yeshiva.
Елазар Шахпен қарым-қатынасы
Раввин Елазар Шах Еуропада Рав Иссер Зальман Мельцердің шәкірті болған және кейін Рав Мельцердің қызының күйеуіне үйленген. Рав Амитал Рав Мельцердің немере қызына үйленді. Осылайша екеуінің арасы тығыз болды. Екеуі де Реховот қаласындағы Ешиват Хадаромда мұғалім болып жұмыс істеген кезде, Рав Амитал мен Рав Шах сионизм, жаңадан құрылған Израиль мемлекеті және ешива студенттерін әскерге алу қажеттілігі туралы жиі дауласып отырған. Шамамен 25 жылдық жас айырмашылығына қарамастан, туысқандар бір-бірімен пікір алмасып, темекі тартатын. Соңында олар өздерінің жолдарынан айырылысты. Рав Шах Бней Брактағы танымал Поневеж ешивасының басшысы және Литвалық хареди қауымының белсенді идеологиялық және саяси көшбасшысы болды. Рав Амитал Алон Шевутта діни сионистік мекеме – Ешиват Хар Эционды құрды, ал кейіннен солшыл діни сионистік Меймад партиясын бірлесіп құрды. Бірнеше жыл өткен соң, олар бір кездесуде кездесіп қалды, онда Рав Шах Рав Амиталды құшақтап: "Рев Иуда, Рев Иуда! Енді біз соншалықты алыс кеттік, тіпті дауласпаймыз!" деді.
Rabbi Elazar Shach had been a student of Rav Isser Zalman Meltzer in Europe and he eventually married Rav Meltzer's niece. Rav Amital married Rav Meltzer's granddaughter. The two developed a very close relationship. When they were both teachers at Yeshivat HaDarom in Rehovot, Rav Amital and Rav Shach were known to argue constantly about Zionism, the fledgling State of Israel, and the necessity of drafting yeshiva students into the army. Despite an age gap of almost 25 years, the cousins by marriage would bounce ideas and bum cigarettes off of one another as they debated the pressing issues of the day. Eventually, they went their separate ways. Rav Shach became the head of the renowned Ponevezh Yeshiva in Bnei Brak and the firebrand ideological and political leader of the Lithuanian charedi community. Rav Amital went on to establish Yeshivat Har Etzion, a flagship religious Zionist institution, in Alon Shevut, and later co founded the dovish religious Zionist Meimad party. Years later, the two happened to meet somewhere, whereupon Rav Shach embraced Rav Amital and said: “Reb Yehuda, Reb Yehuda! We’re so far apart now that we don’t even argue!”