Кіріспе
Канадалық кондитерлік компания
O Pee Chee Company, Ltd. – 1911 жылы Лондон, Онтарио қаласында құрылған канадалық кондитерлік компания. Компания ең белгілісі – коллекциялық карталар жасаушы ретінде танымал болды. 1958 жылы Topps компаниясымен маркетингтік келісімге келіп, бейсбол, американдық футбол және хоккей карталарының бірнеше жинағын шығарды. O Pee Chee-дің кондитерлік бизнесі 1996 жылы Nestlé компаниясына сатылды. O Pee Chee атауын Topps, кейіннен Upper Deck лицензиялады, және олар оны бүгінгі күнге дейін хоккей карталары үшін пайдалануда.
Басталуы
O Pee Chee Gum компаниясы 1911 жылы ағайынды Джон Маккиннон (J. K.) Макдермид пен Дункан Хью (D. H.) Макдермид шайнамалы иірімшік шығара бастаған кезде құрылды. O Pee Chee әдебиетінде айтылғандай, екеуі де иірімшік бизнесімен айналысқан және оны жақсы білген. Ағайындылар бұрын Лондондағы, Онтарио штатындағы C. R. Somerville иірімшік зауытында жұмыс істеген. 1908 жылы Somerville фирмасы American Chicle Company-ға сатылып, зауыт Торонтоға көшірілгеннен кейін Макдермид ағайындар қорап бөлімін басқарып, 1910 жылы оны сатып алды (Somerville Paper Box Limited). Содан кейін олар O Pee Chee компаниясын құрып, алғашқы Gipsy иірімшігінің қорабын шығарды. O Pee Chee атауы – Генри Уодсворт Лонгфеллоудың «Хиаватаның әні» кітабында кездесетін, «қарға» деген мағына беретін оджибве сөзі. Бұл атау сонымен қатар Макдермидтің Онтариодағы Гранд-Бендтегі жазғы үйінің аты болған. Компанияның тарихы бойынша, Макдермидтер 1944 жылға дейін O Pee Chee Company Limited (1921 жылы қайта аталды) және Somerville Paper Box Limited компанияларына ие болды. 1945 жылы олар Somerville Paper Box Limited компаниясын Garfield Weston-ға сатты және өздерінің O Pee Chee Co. Ltd компаниясын 1921 жылдан бері ашық компаниядан жеке компанияға айналдырды. Компанияны енді Макдермид ағайындардың ұлы мен сіңілісі – Джон Гордон Макдермид басқарды. Жас Макдермид 1953 жылы қайтыс болғанға дейін компанияны басқарды, содан кейін компанияны Фрэнк Лихи басқарды. Лихи 1961 жылы Макдермидтердің мұрагерлерінен компанияны сатып алғанға дейін O Pee Chee Co. Ltd. президенті болды. Лихи 1980 жылы қайтыс болғанға дейін бизнеспен айналысты, содан кейін Гэри Корин оның әйелі Мэри Маргареттен (Фрэнк Лихидің қызы) компанияны сатып алды. O Pee Chee Company Limited компаниясының алғашқы жылғы сату көлемі 177 389,84 долларға жетті, ал пайдасы 4 766,92 долларды құрады. Компания шайнамалы иірімшік, нәрсе және түрлі попкорн, әсіресе Krackley Nut өнімдерін шығарды. Сол жылы зауытта 30 қызметкер жұмыс істеді, ал жылдық жалақы басқарушылардың жалақысы мен сыйлықтарын қоса алғанда 31 614,38 долларды құрады. 1921 жылы O Pee Chee Gum Company компаниясы компанияны біріктіру және оның атын O Pee Chee Company Limited деп өзгерту үшін трастқа сатылды. Бастапқыда ол бес акционер мен төрт директордан тұратын ашық компания ретінде құрылды, олардың барлығы Макдермид отбасының мүшелері болды. 1928 жылы Лондондағы Аделаида көшесінің 430-атына өндіріс орны салынды. Бұл зауыт бастапқыда Ұлыбританияға үлкен көлемде иірімшік экспорттау үшін салынған. 1928 жылдан 1989 жылға дейін бұл зауытта әлемдегі ең заманауи иірімшік және кондитерлік жабдықтар орналасқан. Ұлы депрессия жылдары компания көбінесе зиянмен жұмыс істеді. 1933 жылы Буффалодағы W & F Manufacturing, Co. фирмасымен лицензиялық келісімге қол қойылды, олар парафинді иірімшік және жаңа өнімдер шығарды. Бұл O Pee Chee компаниясына осы өнімдерді Канадада, сондай-ақ Ұлыбритания мен Ирландияда сатуға мүмкіндік берді. 1950 жылдардың ортасында Нью-Йорктің Буффало қаласындағы шам компаниясы Gurley Novelties де O Pee Chee компаниясымен келісімшарт жасады, соның арқасында шамдар Ұлыбританияда, Ирландияда және ақырында Канадада сатыла бастады. O Pee Chee компаниясы Gurley Novelty шамдарын Ирландия мен Шотландияда Gaybrite және TinselTown аттарымен сатты. Осы кезде Франк П. Лихи фирмаға Сату менеджері болып кірді, ал Дж. К. Макдермидтің ұлы Джон Гордон Макдермид те бизнеске белсенді қатысты.
Биржалық карталар нарығына кіру
Сауда карталары О Пи Чи бизнесінің маңызды бөлігі болды. Олардың алғашқы карта жинақтары 1930-жылдардың ортасында шығарылды: бейсболдық «алмаз» жинағы (дәстүрлі карталардан әлдеқайда үлкен) – 1934 жылы, 1934 және 1938 жылдар аралығында бес хоккей жинағы, 1937 жылы жаңа бейсбол жинағы, 1935 жылы Микки Маус жинағы және 1939 жылы «Күресуші күштер» жинағы. 1940-жылдары тағы бірнеше жинақ жасалды, бірақ компания 1950-жылдардың соңында ғана карталарды жүйелі түрде таратуды бастады. Макдермидтер 1944 жылға дейін O Pee Chee Company Limited және Somerville Paper Box Limited компанияларына иелік етіп, оларды Гарфилд Уэстонға сатты. 1945 жылы O Pee Chee Company Limited акционерлік қоғамнан жеке компанияға айналды. Ұзақ жылдар бойы National Novelty Company O Pee Chee Company-ның бөлшек сауда нүктесі ретінде еншілес компаниясы болды, кондитерлік тауарларды сатумен және аймақтағы желім сату автоматтарына қызмет көрсетумен айналысты. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, қант және басқа да тауарлар нормативтенген кезде, O Pee Chee компаниясы негізінен Еуропа мен Ұлыбританияға құрғақ жұмыртқа ұнтағын жеткізу жөніндегі соғыс келісімшарттары арқасында өмір сүрді. Соғыс кезінде O Pee Chee-де жұмыс істеген қызметкерлер жұмыртқа ұнтағын тасымалдаған кеменің Сент-Лоуренс өзенінде неміс суасты қайығымен батырылғанын және жүк Лондонға қайта оралуы керек болғанын еске алады. Осы кезеңде өндірілген жалғыз шайнау өнімі – Thrills – бүгінгі күнге дейін сатылуда. Д. Х. Макдермид 1942 жылдың желтоқсанында, ал Дж. К. Макдермид 1945 жылы 79 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Дж. К. Лондон Ротари клубының негіздеуші мүшесі және Қызыл Крест пен YMCA-ның белсенді басшысы болды. Ол Талбот-стрит баптист шіркеуінің көрнекті мүшесі болды және қазір Лондондағы Бірінші баптист шіркеуі орналасқан қауымға жерін сыйлады. Джон Гордон Макдермид 1946 жылы президент болып тағайындалды және 1953 жылы қайтыс болғанға дейін компанияны басқарды. Жаңа президент Франк П. Лихи басшылығымен компания 1950-жылдардың соңында гүлденді. 1958 жылы Бруклиндегі (Нью-Йорк) өндірушімен лицензиялық келісім жасалды, бұл O Pee Chee компаниясының болашақ әлеуетін едәуір арттырды. Осыдан кейін, 1961 жылы Франк Лихи компанияны Макдермидтердің мұрагерлерінен сатып алды. Осы уақытта Сент-Луисте (Миссури штаты) орналасқан ірі кондитерлік компаниямен тағы бір лицензиялық келісімге қол қойылды. Бұл екі лицензиялық келісім, олар бүгінгі күнге дейін сақталып келеді, O Pee Chee компаниясына осы екі фирманың өнімдерін Канадада өндіруге және сатуға мүмкіндік берді. Жаңа өнімдер дереу Канада нарығына қолжетімді болды, бұл компанияның сату көлемін едәуір арттырып, өндіріс және маркетингтік техникаларды тиімдірек етуге мүмкіндік берді.
АҚШ компанияларымен келісімдер
1958 жылы O Pee Chee компаниясы АҚШ-тың Topps компаниясымен маркетингтік келісімге келгеннен кейін, O Pee Chee Канадада жыл сайынғы сауда карталарын насихаттады. Балалар арасында кең таралған стандартты жиынтықтарға суреттер жинағымен бірге желімшар илеуіш кіретін. Сол алғашқы жылы O Pee Chee хоккей (1957–58 НХЛ) және футбол (1958 CFL) карталарын жасауға көмектесті. 1960 жылдары O Pee Chee және Topps спорттық және ойын-сауық жиынтықтарын шығару үшін тығыз жұмыс істеді. O Pee Chee қолдауымен бейсбол, американдық футбол және хоккей спорт түрлері дамыды. 1961 жылдан бастап осы карталарды басып шығару және өндіру O Pee Chee компаниясының Лондондағы (Онтарио, Канада) бас кеңсесіне көшірілді. Канадалық алғашқы жиынтықтар 1961 жылғы CFL және 1961–62 жылдардағы НХЛ жиынтықтары болды. Бұл екі жиынтық Канада нарығына ғана тән болғанымен, хоккей сериясы 1963–64 жылдарға дейін Parkies хоккей сериясымен бәсекелесті. 1965 жылдан бастап Topps бейсбол (Major League Baseball) сериясының бір бөлігі (немесе кейде толығымен) Канадада O Pee Chee сериясы ретінде шығарылды. 1960 жылдардың басында «Beatlemania» Солтүстік Американы басып алды, O Pee Chee компаниясы Канада нарығы үшін «Beatle Bubble Gum» карталарын өндіру және сату құқығына ие болды. 1964 жылы O Pee Chee The Beatles тобының қатысуымен төрт өте танымал ойын-сауық карталар сериясын шығарды. 1967 жылға дейін жыл сайынғы O Pee Chee (сондай-ақ Topps деп те аталады) хоккей сериясы Канадада шығарылды. 1967 жылдың жазында американдық Topps компаниясы «сынақ» сериясын шығарғаннан кейін (ол Канаданың 1966–67 жылдардағы хоккей сериясына ұқсас болды), O Pee Chee және Topps 1968–69 жылдардан бастап екі жылдық хоккей жиынтығын шығарды. Хоккейлік екі жиынтық (O Pee Chee Канадада және Topps Америка Құрама Штаттарында) НХЛ-дің 1967 жылы 6 командадан 12 командаға дейін кеңейтілуімен сәйкес келді. 1967–68 жылдардағы серия алты командадан тұратын НХЛ-ді көрсетсе, 1968–69 жылдардағы екі серия 12 командадан тұратын НХЛ-ді көрсетті. Айта кетерлігі, Topps жиынтығы көбінесе бірінші шығарылатын, бірақ O Pee Chee сериясына қарағанда азырақ карталар кіретін. Сондай-ақ қызықтысы, картаның артқы жағын негізінен Topps жазған, бірақ O Pee Chee картасының артқы жағына француз тіліне аударма қосылған. 1970 жылы Канаданың федералды заңдарына сәйкес, O Pee Chee бейсбол карталарының артқы жағына француз тіліндегі мәтін қосуға міндеттелді. Бұл Монреаль «Экспос» командасы көптеген франкофондық Квебек провинциясында ойнай бастағаннан кейінгі жыл болды. Екі тілді карталар жасау тәжірибесі хоккей үшін бұрыннан қалыптасқан. O Pee Chee бейсбол жиынтығы әдетте олардың Topps әріптестерінен кішірек болса, оның Канада нарығына арналған хоккей жиынтығы үлкен болды. O Pee Chee кейде Канада коллекционерлері үшін ерекше қызығушылық тудыратын жеке карталар жинақтарын шығарды, мысалы, 1973 жылы Корольдік Канадалық атты полициясының жүз жылдығына арналған жиынтық. 1970 жылдары O Pee Chee компаниясының соңғы CFL жиынтығы 1972 жылы шығарылды. Әлемдік хоккей қауымдастығының карталары алғаш рет 1972–73 жылдардағы хоккей сериясында пайда болғаннан кейін, 1974–75 жылдардан 1977–78 жылдарға дейін жыл сайынғы WHA сериясы шығарылды. Спорттық карталардан басқа, компания сондай-ақ фильмдер мен теледидар «спин-оф» карталарын шығарды, мысалы, «Happy Days» (1976), «Charlie's Angels» (1977) және «Superman» (1978). 1977 жылдан 1989 жылға дейін O Pee Chee танымал кинофильмдерге негізделген карталар шығарды, соның ішінде «Жұлдыздар соғысы» (1977), «Империя кері соққы береді» (1980), «Джедайдың оралуы» (1983), «E.T.» (1982) және «Бэтмен қайтып келеді» (1992). 1980 жылдары O Pee Chee (және Topps) хоккей мен бейсбол үшін жыл сайынғы альбом және стикерлер сериясын шығарды (стикерлерді Panini шығарды). Стикерлер соншалықты танымал болды, тіпті 1982–83 және 1983–84 жылдары Topps хоккей карталары сериясын шығаруды тоқтатты (шындығында, стикерлер соншалықты танымал болды, 1987–88 жылдары Panini Канадада НХЛ стикерлерін өндіруге өз лицензиясын алды). O Pee Chee компаниясында 50 жылға жуық жұмыс істегеннен кейін Фрэнк Лихи 1980 жылы кенеттен қайтыс болды. 1968 жылдан бері бизнесте белсенді болған оның күйеу баласы Гэри Э. Корин бизнестің президенті және иесі болды. 1989 жылы O Pee Chee компаниясы барлық өндіріс, шикізат және дайын өнімдерді сақтау, кеңселер мен қызметкерлерге арналған ғимараттарды қамтитын Шығыс Лондонға жаңа зауытқа көшіп келді. Көп жылдар бойы Онтарионың Лондон қаласындағы Lawson Jones баспаханасы этикеткалар басып шығарып, сонымен қатар O Pee Chee карталарын да шығарып отырды. Олар оларды басып шығарып, O Pee Chee компаниясына жіберді, сонда оларға желімшар илеуіш қосылды («Кен Ридтің хоккей карталары туралы әңгімелері», 211-бет). 1990–91 жылдары O Pee Chee және Topps компанияларына НХЛ карталары нарығында Pro Set, Score және Upper Deck қосылды. Сол жылы O Pee Chee бірегей O Pee Chee Premier хоккей сериясын шығарды, ол карточкалар жинаушылар арасында өте танымал болды. O Pee Chee және O Pee Chee Premier хоккей сериясы үш кезек құрайтын маусымның әрқайсысында шығарылды, бірақ 1993–94 және 1994–95 жылдары тек Premier сериясы ғана шығарылды. Бейсболға қатысты айтсақ, O Pee Chee Premier MLB сериясы 1991 жылдан 1993 жылға дейін, ал соңғы O Pee Chee MLB сериясы 1994 жылы шығарылды.
In the 1980s, O Pee Chee (and Topps) produced annual album and sticker series for hockey and baseball (with the stickers produced by Panini). The stickers were so popular that Topps neglected to produce a hockey card series in either 1982 83 or 1983 84 (in fact, the stickers were so popular that by 1987 88, Panini had obtained its own license to produce NHL stickers in Canada). After working at O Pee Chee Company for nearly 50 years, Frank Leahy died suddenly in 1980. Gary E. Koreen, his son in law, who had been active in the business since 1968, became president and owner of the business. In 1989, O Pee Chee Company moved into a new plant in London East which accommodated all manufacturing, raw material and finished goods storage, and offices and employee facilities. For years, the Lawson Jones printing company in London, Ontario print labels but they also did all, for years the O Pee Chee cards. They printed them and sent them to O Pee Chee to put the gum in them (Hockey Card Stories by Ken Reid, page 211). In 1990 91, O Pee Chee and Topps were joined in the NHL card market by Pro Set, Score and Upper Deck. That year, O Pee Chee produced a unique O Pee Chee Premier hockey series that was wildly popular with card collectors. Both an O Pee Chee and O Pee Chee Premier hockey series was produced in each of three successive seasons, but then in 1993 94 and 1994–95, only a Premier series was produced. As for baseball, the O Pee Chee Premier MLB series was produced from 1991 to 1993, while the last O Pee Chee MLB series was produced in 1994.
Сатып алу және лицензия беру
1994 жылғы Басты Лига бейсболының ереуілі және 1994–95 жылғы НХЛ локауты, сондай-ақ бейсбол карточкалары индустриясына келтірілген зиян, O Pee Chee компаниясына ерекше қатты соқты. Компания карточка бизнесін тастап, конфета өндірісіне көшуді жоспарлағанын хабарлады. Алайда, бірқатар өзгерістер оларды карточкалар және конфета бизнесінде қалдырды. 1994–95 жылғы хоккей маусымы O Pee Chee үшін толық тәуелсіз компания ретінде соңғы болды. 1996 жылы O Pee Chee компаниясын Nestlé корпорациясы сатып алды. Корейен компанияны сатқаннан кейін, ол Topps компаниясымен лицензия арқылы сауда карточкалары нарығында O Pee Chee брендін сақтап қалды. Topps 1996 жылдан бастап 2003–04 жылғы хоккей маусымына дейін O Pee Chee брендімен кіріктірілген және параллель хоккей карточкаларын шығаруды жалғастырды. 1995–96 жылдары Topps O Pee Chee карточкаларын өзінің танымал өніміне параллель жиынтық ретінде қосты. Ол екі жылдық үзілістен кейін НХЛ нарығына оралғанда, 1998–99 жылдары да солай істеді. Сол жылы O Pee Chee толыққанды қайтадан таныстырылды, себебі Topps компаниясы Chrome жиынтығы үшін компания атын пайдаланды. Бір жылдан кейін O Pee Chee қайтадан негізгі брендке ие болды. 2004–05 маусымының басталуына дейін НХЛ және НХЛПА Topps компаниясымен (сондай-ақ In The Game немесе Pacific Trading Cards компанияларымен) хоккей карточкалары лицензиясын жаңартпады. Upper Deck 1990–91 маусымынан бастап НХЛ және НХЛПА сауда карточкалары лицензиясын ұстап келді. НХЛ және НХЛПА лицензиялы НХЛ карточкаларын өндіру үшін Upper Deck компаниясымен бес жылдық келісімге келді. Panini America компаниясына 2010 жылы НХЛ хоккей карточкаларын өндіруге лицензия берілді, бірақ Upper Deck 2014–2015 маусымынан бастап қайтадан эксклюзивті құқықтарды алды. Upper Deck 2019 және 2021 жылдары НХЛ және НХЛПА-мен «ұзақ мерзімді» мерзімге арналған эксклюзивті лицензиялық келісімшартын жаңартты. 2006 жылы Upper Deck O Pee Chee брендінің құқықтарын сатып алып, оны жаңа сауда карточкалары өнімдерімен қайта жаңғыртты. Upper Deck компаниясының алғашқы O Pee Chee Hockey өнімі 2006–07 маусымында шығарылды және қазірге дейін O Pee Chee-ді қоса алғанда, әртүрлі брендтермен лицензиялы хоккей карточкаларын үздіксіз өндіріп келеді, бірақ тек Канада нарығы үшін емес. Upper Deck компаниясының O Pee Chee брендін пайдалануын кеңейту үшін олар 1969 жылғы ретро стильдегі O Pee Chee қосымшасын 2008 жылғы Upper Deck Baseball-да шығарды. Бұл бір жылдан кейін 2009 жылғы Upper Deck Baseball-да 1975 жылғы стильдегі қосымшамен жалғасты. Upper Deck брендтің қатысуын 2009 жылы O Pee Chee атауымен толық жиынтықпен таныстыру арқылы кеңейтті. Сол жылы O Pee Chee бейсбол жиынтығында үлкен тексеру тізімі, классикалық сұр карточкалар және жалпылай алғанда, көне дизайнға негізделген дизайн болды. 2008–2010 жылдар аралығында O Pee Chee бренді Upper Deck және Topps арасындағы сот ісінің орталығы болды. Topps Upper Deck компаниясын жаңа карточкаларын бұрынғы онжылдықтардағы классикалық O Pee Chee карточкаларының дизайнына тым ұқсас етіп жасағаны үшін айыптады. Екі тарап келісімге келді және Upper Deck болашақ өнімдерде ескі Topps/O Pee Chee дизайнын қайта пайдаланбауға міндеттенді. 2010 жылы Upper Deck Басты Лига бейсболының лицензиясын жоғалтты, нәтижесінде 2009 жылдан бері бейсбол O Pee Chee жаңа өнімдері шығарылмады. Көне O Pee Chee карточкалары қазіргі уақытта нарықтық құны үшін көп сұранысқа ие, ал танымал ойыншыларға арналған карточкалар, әсіресе жақсы жағдайда, жоғары бағаға ие.