Ка Попой Лагман: Филиппин революционері мен еңбек одағының қайраткері
Filemon Lagman
Filemon Lagman (Ka Popoy): Филиппин революционері, марксист-ленинист, жұмысшылар лидері. Коммунисттік партиядан бөлініп, BMP құрды. 2001 ж. қаза табады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппиндік кәсіподақ жетекшісі және революционер (1953–2001)
Filipino trade unionist and revolutionary (1953–2001)
Филемон Кастелар Лагман (17 наурыз 1953 – 6 ақпан 2001), бұл кеңінен Ка Попой ретінде танымал, Филиппинде марксизм-ленинизмді қолдаған революциялық социалист және жұмысшылардың көшбасшысы болды. Ол 1991 жылы идеологиялық дауларға байланысты Филиппин Коммунистік партиясынан бөлініп, Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP) ұйымын құрды. 2001 жылы ол қанымен өлтірілді.
Filemon Castelar Lagman (March 17, 1953 – February 6, 2001), popularly known as Ka Popoy, was a revolutionary socialist and workers' leader in the Philippines who supported Marxism Leninism. He split with the Communist Party of the Philippines in 1991 due to ideological disagreements to form Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP). He was assassinated in 2001.
Жеке өмір
Филемон Кастелар Лагман Педро Эдуардо Лагманның кіші ұлы (14 ақпан 1919 жылы – 9 наурыз 2006 жылы) және Сесилия Кастелар Лагманның (1 ақпан 1920 жылы – 13 тамыз 2012 жылы) баласы болып дүниеге келді. Ол Калукан қаласында өсті. Ол Калукан орта мектебінің жеңіл атлетика спортымен айналысқан спортшысы болды. Филемонның бірінші әйелі Доди Гардус, ал екінші әйелі Бобби Джопсон (әскери диктатураға қарсы шыққан Эдгар Джопсонның қарындасы) болды. Оның інісі – қазіргі Альбай облысының конгресс депутаты Эдсел Лагман.
Filemon Castelar Lagman was born to Pedro Eduardo Lagman, Jr. (February 14, 1919 March 9, 2006) and Cecilia Castellar Lagman (February 1, 1920 August 13, 2012). He grew up in Caloocan. He was a track and field athlete of Caloocan High School. Filemon's first wife was Dodi Garduce, while his second wife was Bobbie Jopson (sister of martial law dissident Edgar Jopson). His brother is current Albay congressman Edcel Lagman.
Белсенділік
Лагманның саяси көзқарастары жоғары мектепте оқыған кезінде, ол өзінің идеяларын бөліспейтін мұғалімдермен жиі пікір таластыра бастады. Бірінші тоқсан дауылдары кезінде ол 1970-ші жылдары Samahang Demokratiko ng Kabataan (Жастардың демократиялық қауымдастығы) мүшесі болды. Филиппин университетінде бір жыл оқығаннан кейін ол жасырын жұмыс істеуге шешім қабылдады және Метро Маниланың солтүстік секторындағы фабрикаларда және қаладағы кедейлер қауымдастықтарында толық уақытты ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді. 1972 жылдың 21 қыркүйегінде әскери жағдай жарияланғанда, Лагман Навотаста жер асты революциялық қозғалысының алғашқы желісін құрды. Ол жолдастарымен бірге фабрикалар мен басқа жұмыс орындарында жұмысшы одақтарын ұйымдастырды, жаппай жұмылдыру шараларын бастады, жұмысшылар арасында саяси жаппай базаны дамытты және Филиппин Коммунистік партиясына (ФКП) көбірек партия мүшелерін тартты. Ка Попой 1970-ші жылдардың ортасында Манила-Ризал аймақтық партия комитетінің хатшысы болып сайланды және 1978 жылғы Батасанг Памбанса сайлауында Маркос диктатурасына қарсы кең фронт құруға жетекшілік етті. ФКП Орталық Комитеті Ка Попойды және бүкіл аймақтық комитетті сайлауға қатысуды жақтағаны үшін айыптады, себебі бұл диктатураға қарсы қарулы күрес үшін ауылға бару туралы партияның талабына қайшы келді. Ка Попой 1986 жылғы Халық билігі революциясынан кейін ғана Манила-Ризал аймақтық партия комитетінің төрағасы лауазымына қайта оралды. Орталық жетекшілікпен келіспеушіліктеріне қарамастан, Ка Попой капиталда революциялық жұмысты күшейтуді жалғастырды. ФКП-ның бөлінуінің шыңында Лагман ФКП негізін қалаушы Жозе Мария Сисонның «Филиппин қоғамы және революциясы» кітабына ең ауқымды сынды жазды – «Контр-тезистер» (Контр-тезис 1: PSR – Ұзақ соғыс үшін жартылай феодалдық желеу, PPDR – Сыныптық бағытқа қарсы халықтық бағыт және PPW – Бұрыс типтегі жаңа революция; Контр-тезис 2: Партия жұмысын қайта бағдарлау және партия аппаратын қайта ұйымдастыру). Лагман өзінің сын-пікірінде филиппин қоғамының жартылай феодалдық және жартылай колониалды емес, керісінше, артта қалған және дамымаған капиталистік екенін дәлелдеді. Лагман капитализмді жою үшін жұмысшылар бастаған революция жүргізілуі керек екенін айтты, ауылдағы ұзаққа созылған халық соғысының орнына. 1991 жылы ол ФКП-дан бөлініп, Bukluran ng Manggagawang Pilipino (Филиппин жұмысшыларының бірігі) және көп салалы Sanlakas ұйымдарын құрды. Ол сондай-ақ жер асты революциялық социалистік партиясы Partido ng Manggagawang Pilipino (Филиппин жұмысшы партиясы) құрылуына жетекшілік етті, ол оның қайтыс болғаннан кейін Sosyalistang Partido ng Paggawa (Еңбек социалистік партиясы) және Partido para sa Proletaryong Demokrasya (Пролетариаттық демократия партиясы) партияларымен бірікті. Ол 2001 жылы қаза тапты.
Lagman's political views started to manifest during his early high school days when he frequently argued with teachers who did not share his ideas. During the First Quarter Storm, he was a member of Samahang Demokratiko ng Kabataan (Democratic Association of the Youth) in the 1970s. After only a year at the University of the Philippines, he decided to go underground and do full time organizing work in the factories and urban poor communities in the northern sector of Metro Manila. When martial law was declared on 21 September 1972, Lagman established the first network of the underground revolutionary movement in Navotas. He organized, along with his comrades, the labor unions in factories and other work sites, launched mass mobilizations, developed a political mass base among workers and recruited more party members for the Communist Party of the Philippines (CPP). Ka Popoy was elected Secretary of the Manila Rizal Regional Party Committee of the CPP in the mid 1970s and spearheaded the broad formation which challenged the Marcos dictatorship in the 1978 Batasang Pambansa elections. The Central Committee of the CPP admonished Ka Popoy and the whole regional committee for advocating participation in the elections because it ran counter to the party's call to head to the countryside to wage armed struggle against the dictatorship. Ka Popoy was only able to return at the helm of the Manila Rizal Regional Party Committee after the People Power Revolution in 1986. Despite his differences with the central leadership, Ka Popoy continued to strengthen revolutionary work in the capital. At the height of the CPP split, Lagman wrote the biggest critique on CPP founding chair Jose Maria Sison's book Philippine Society and Revolution—the Counter theses composed of Counter Thesis 1 (PSR: A Semi feudal Alibi for Protracted War, PPDR: Class Line vs. Mass Line and PPW: A New Type Revolution of the Wrong Type) and Counter Thesis 2 (On the Reorientation of the Party Work and the Reorganization of the Party Machinery). Lagman argued in his critique that Philippine society was capitalist in a backward and underdeveloped way, rather than being semi feudal and semi colonial. Lagman thus posited that a workers led revolution must be waged to dismantle capitalism, instead of a protracted people's war from the countryside. In 1991, he split with the CPP to form Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP) and the multi sectoral group Sanlakas. He also led the formation of the Partido ng Manggagawang Pilipino (Filipino Workers' Party), an underground revolutionary socialist party, which, after his death, merged with the Sosyalistang Partido ng Paggawa (Socialist Party of Labor) and the Partido para sa Proletaryong Demokrasya (Party for Proletarian Democracy). He was assassinated in 2001.
Өлім
Лагман 2001 жылғы 6 ақпанда түстен кейін Филиппин университетінің Дилиман қаласындағы Бахай нғ Алумнидің шығыс жағындағы баспалдақтарында екі белгісіз қаскөйдің шабуылынан қаза тапты. Ол қайтыс болған кезде Ка Попой 2001 жылғы аралық сайлауға қатысатын жұмысшылардың саяси партиясы – Partido ng Manggagawa партиясын құрумен айналысып жатқан. Оның қаныкейлігін жаңадан құрылған Арройо үкіметін тұрақсыздандыру мақсатында Эстрада жақтастарынан шыққан әскери топ жасады деген болжам бар. Полицияның қосымша тергеуі нәтижесінде қаскөйлер мен қылмыскерлердің Революциялық пролетарлық армияның Алекс Бонкайо бригадасынан, КПК-нің тағы бір "наразылық" фракциясынан болуы мүмкін екені анықталды. 2007 жылдың шілдесінде Кесон қаласының прокуратурасы куәгерлер алдын ала тергеуге қатыса алмағандықтан, сегіз коммунистік қаскөй деп күдіктелгендердің ісін жапты.
Lagman was ambushed and shot to death by two unknown assassins on the afternoon of 6 February 2001, at the east side steps of the University of the Philippines Diliman's Bahay ng Alumni in Diliman, Quezon City. At the time of his death, Ka Popoy was working on the launch of the Partido ng Manggagawa, the workers' political party that would participate in the 2001 mid term elections. His assassination is speculated to have been carried out by a pro Estrada faction of the military, aiming to destabilize the newly formed Arroyo government. Further investigation by the police revealed that the assassins and the culprits may have come from the Revolutionary Proletarian Army Alex Boncayao Brigade, another "rejectionist" faction of the CPP. In July 2007, the Quezon City Prosecutor's Office decided to drop the case on eight suspected communist assassins since the witnesses were unable to attend the preliminary investigations.