Кіріспе

Джозеф Л. Манкевичтің 1947 жылғы фильмі «The Ghost and Mrs. Muir» – Джин Тирни мен Рекс Харрисонның басты рөлдерде ойнаған 1947 жылғы американдық табиғаттан тыс романтикалық фантастикалық фильм. Оны режиссер Джозеф Л. Манкевич түсірді. Фильм 1945 жылы Джозефин Леслидің Р. А. Дик псевдонимімен жазған романы негізінде жасалған. 1945 жылы 20th Century Fox киностудиясы сол кезде тек Ұлыбританияда ғана жарық көрген романның киноқұқығын сатып алды. Фильмнің барлық түсірілімдері Калифорнияда жүзеге асырылды.

Сюжет

Британияда 1900 жылдардың басында, жақында жесір қалған Люси Мьюр, қайнағасының қарсылығына қарамастан, Уайтклифф теңіз жағалауындағы ауылға көшіп келеді. Ол сол жерде "Gull Cottage" деп аталатын үйді жалға алады, бірақ ол бұрынғы иесінің, өзін-өзі өлтірген адамның арпағымен қорқытады деген қағидаға ие. Қызы Анна және адал қызметшісі Мартамен бірге үйге көшкен алғашқы түні Люси көріністерден қорқып, бірақ бекем тұрып, арпақтың өзін көрсетуін талап етеді. Арпақ – қарақшы теңіз капитаны Даниел Грегг. Ол Люсиге төрт жыл бұрынғы өлімі өзіне-өзі қол салу емес, ұйықтағанда газбен жұмыс істейтін жылытқыштың клапанын кездейсоқ тепкеннен болғанын айтады. Даниел "Gull Cottage" үйін зейнеткер теңізшілерге арналған үйге айналдырғысы келетінін, сондықтан ол жалға алушыларды қорқытып жүргенін түсіндіреді. Алайда Люсидің қасарыстылығы мен үйді бағалауына байланысты Даниел оған "Gull Cottage"-да тұруға рұқсат береді және өзін тек оған ғана көрсетуге уәде береді. Люсидің инвестициясы – жалғыз табыс көзі – құрғап қалды, ал қайнағалары Лондонға қайтудан басқа амалы жоқ дейді. Бірақ Даниел оған жылы сезіммен қарайды және қалуын сұрайды. Олар кітап жазуды шешеді, ол теңіздегі өмірінен естеліктерін жазып, одан пайда көреді. Кітап жазу барысында олар бір-біріне ғашық болады. Екеуі де жағдайдың үмітсіз екенін түсінеді, ал Даниел Люсиге тірі адаммен бірге болу керектігін айтады. Лондонда Люси баспагермен кездеседі және Майлз Фэрлимен танысады, ол "Uncle Neddy" псевдонімімен балалар кітаптарын жазады. Баспагер Даниелдің "Қан мен Суаш" атты қорқынышты және сенсациялық естеліктерін жариялауға келіседі, Люсиге "Gull Cottage" сатып алу үшін пайдаланатын аванс береді. Фэрли оны Уайтклиффке ертіп барады және олар шапшаң махаббатқа түседі. Алғашында олардың қарым-қатынасына қызғанышпен қараса да, Даниел өзін Люсидің бақытқа жетуіне кедергі деп санайды және кетіп қалады. Ол ұйықтағанда, кітапты өзі жазғанын және оның болуы тек арман болғанын ойына сіңіреді. Ол онымен бірге өмір сүрмегеніне өкініш білдіргеннен кейін жоғалады. Фэрли "Gull Cottage"-ке жоспарланған сапарын тоқтатады, бірнеше күн Лондонға кететінін айтады. Люси келісімшартқа қол қою үшін Лондонға барады және кеңсе қызметкерінен Фэрлидің қаладағы мекенжайын сұрап, күтпеген сапармен барады. Ол Фэрлидің екі баласы бар үйленгенін біледі, ал оның әйелі оны бұрын да басқа әйелдермен қарым-қатынаста ұстағанын айтады. Жүрегі ауырған Люси Уайтклиффке қайтып келеді және Марта оны күтіп-бағып, өмірінің қалған бөлігін жалғыз өмір сүреді. Анна университетке оқуға түсіп, Корольдік теңіз флотының лейтенантымен үйленуге ниеттеніп қайтып келеді. Фэрлидің әйелі күйеуінің адалсыздығына шыдамай, ажырасып, балаларының толық қамқорлығын алады. Анна анасына өзі де бала кезінде Даниелді көріп, оған ғашық болғанын айтады, яғни Даниел Люсиге берген уәдесін бұзды. Анна екеуі де оны көргендіктен, Даниел нақты болуы керек дейді, бірақ Люси арпаққа сенуден гөрі, өзінің ойларын Аннаға әңгімелері арқылы жеткізгенін айту логикалық деп санайды. Көп жылдар өткен соң Люси ауру болып, дәрігердің қарауында, ал Аннаның қызы (оның аты да Люси) ұшақ капитанымен құда болады. Аннаның ойынша, капитандарға деген сүйіспеншілік олардың отбасында бар. Люси Мартаның әкелген ыстық сүтінен бас тартып, шаршағанын айтады. Марта бөлмеден шыққаннан кейін Люси қайтыс болады. Даниел оған қайта оралып, ешқашан шаршамайтынын құлағына сыбырлайды. Жас рухы оның қолын ұстап, қартайған денесінен шығып, оны жылы күлімсіреумен қарсы алады. Марта байқамай, екеуі үйден шығып, қол ұстасып, көк тұманға қарай кетеді.

Өндіріс

Джозеф Манкевич сценарий жазушы ретінде зор беделге ие болғанымен, Филип Данн Манкевичтің осы сценарийге салған жалғыз үлесі – Джордж Сандерстің кейіпкері үшін бірнеше "тамаша сөздер" жазғаны екенін айтады. Сандерстің роліне бастапқыда Ричард Ней тағайындалған, бірақ оның ролге сай келмегендігі үшін жұмыстан босатылып, оның орнына Сандерс келді. Фильмнің музыкасын жазған Бернард Херман бұл туындысын өзінің ең керемет шығармасы деп есептеді.

Басқа ақпарат құралдарына бейімделу

"The Ghost and Mrs. Muir" 1 желтоқсан 1947 жылы Люкс радио театрының Чарльз Бойер мен Мадлен Кэрролл қатысуымен радиоспектакль ретінде бейімделді, ал 1951 жылы 16 тамызда Бойер мен Джейн Уайтпен бірге Screen Directors Playhouse театрында қайта жаңғыртылды. Барри Кэмпбеллдің роман негізіндегі 90 минуттық бейімделуі 1974 жылы 21 желтоқсанда BBC Radio 4 арнасында Бриан Принглдің капитан Грегг, Джемма Джонстың Люси Мьюр және Филип Бондтың Майлз рөліндегі орындауында эфирге шықты. 1968 жылдан 1970 жылға дейін NBC, содан кейін ABC телеарналарында "The Ghost & Mrs. Muir" атты телесериал көрсетілді. Сериал кітап пен фильмдегідей оқиға желісі мен басты кейіпкерлерді сақтап, романтикалық фантастикалық элементтерді азайтып, көбінесе юмористик сипатта болды. Оқиғаның уақыты мен орны өзгертіліп, қазіргі заманғы американдық теңіз жағалау қаласында өріледі (дегенмен, әуедегі рух Виктория дәуірінен келгендей бейнеленді). Сериал үшін Мьюр ханымның есімі Люсиден Каролинге, ал балалардың есімдері түпнұсқа романдағы Сирил мен Аннадан Джонатан мен Кандиске өзгертілді. 1994 жылдың сәуірінде Variety журналы Шон Коннеридің 20th Century Fox компаниясы үшін оқиғаның жаңа нұсқасында капитан рөліне түсуі жоспарланғанын хабарлады. 1997 жылы жоба әлі де "әзірлену үстінде" болды, бірақ қайта түсірілім жоспары іске аспады. 2005 жылдың 3 маусымында Джеймс Дж. Меллонның жазған және режиссерлік еткен кітап пен фильм негізіндегі мюзиклдің әлемдік премьерасы Лос-Анджелестегі NoHo Arts Center-де өтті. Variety журналы мюзиклге қарама-қайшы пікірлер берді.

Үй медиасы

"The Ghost and Mrs. Muir" фильмі 1990 жылы CBS/Fox Video компаниясы арқылы VHS және лазерлік дискілерде шықты. Fox Video оны 1994 жылы VHS форматында, ал 2003 жылы DVD форматында жарыққа шығарды, екеуі де 20th Century Fox Studio Classics жинағының құрамына кірді. DVD нұсқасына жаңа аудиокомментарийлер, түпнұсқа кинотеатр трейлері және A&E құжаттық фильмі "Рекс Харрисон: Патша болғысы келген адам" бонус материалдары ретінде қосылған. Фильм 2013 жылы 20th Century Fox компаниясымен Blu-ray форматында, Fox-тың "Дауыс таңдауыңыз" акциясы бойынша таңдалғаннан кейін шығарылды.