Кіріспе

2004 жылғы Марк Форстердің тарихи фантастикалық драмалық фильмі

«Neverland» – 2004 жылғы Марк Форстердің режиссерлік жұмысы, Дэвид Маги жазған, 1998 жылғы Аллан Книдің «Питер Пэн болған адам» пьесасы негізінде түсірілген тарихи-фантастикалық фильм. Фильм драматург Дж. М. Барридің «Питер Пэн» тудыруға шабыттандырған бір отбасымен араласуы туралы. Фильм 77-ші «Оскар» марапатына жеті номинация ие болды, оның ішінде «Үздік фильм», «Үздік бейімделген сценарий» және «Джонни Депп – үздік актер». 2012 жылы осы фильмнің сюжетімен сахналық мюзикл қойылды.

Сюжет

1903 жылы, өзінің соңғы пьесасы – «Маленькая Мэри» көрермендер тарапынан жағымсыз қабылданғаннан кейін, сэр Джеймс Мэтью Барри Кенсингтон бақшасында жесір қалған Сильвиямен және оның төрт ұлымен (Джордж, Джек, Питер және Майкл) танысады, және олардың арасында мықты, жақын достық қарым-қатынас орнап, дамиды. Ол ұлдарға ойыншы, сондай-ақ оларға әкелік қамқорлық көрсетеді, ал олардың қиялдағы әрекеттері оған өсе немесе үлкейгісі келмейтін ұлдар туралы пьесаға идея береді, әсіресе қиын балалық шағын басынан өткен Питер Льюэллин Дэвис есімді ұл туралы. Барри бұл отбасын керемет әрі шабыттандыратын деп есептесе де, адамдар оның Льюэллин Дэвис отбасымен арақатынасына күмәнмен қарайды. Сильвия күйеуінен айырылып, төрт ұлын өзі тәрбиелеуге мәжбүр болады. Барридің әйелі Мэри, кейін одан ажырасады, ал Сильвияның анасы Эмма дю Мориер Барридің Льюэллин Дэвис отбасымен өткізетін уақытына наразылық білдіреді. Эмма сонымен қатар қызы мен немерелерін бақылауға тырысады, әсіресе Сильвия түсініксіз аурудан дені нашарлаған кезде. Барри Сильвиямен және оның ұлдарымен бірге түрлі оқиғаларға қатысады. Оның өзі де жүрегімен бала, сондықтан отбасымен бірге өткізетін уақыты оған қымбат. Барри ұлдармен бірге өткізген оқиғаларын «Питер Пэн» атты пьесаға айналдырады. Продюсер Чарльз Фроман жоғары сыныптағы театр көрермендеріне ұнамайды деген ойына қарамастан, «Питер Пэн» пьесасын қоюға келіседі. Барри премьераға жақын жердегі жетімдер үйінен балаларды шақырып, көрермендердің арасына жібереді, ал ересектер балалардың қуанышына өздерінің ықыласымен жауап береді. Пьеса үлкен жетістікке жетеді. Барри пьесасына дайын, бірақ Питер жалғыз келгенде, ол Сильвияның үйіне барып, оның жағдайын тексеріп, қойылымды өткізіп алады. Питер пьесаға қатысып, оның ағалары мен Барри туралы екенін түсінеді. Сильвияның денсаулығы нашар болғандықтан премьераға қатыса алмайды, сондықтан Барри оның үйінде пьесаның қысқартылған нұсқасын қоюды ұйымдастырады. Ол актерлерді, реквизиттерді және музыканттарды Льюэллин Дэвис үйіне жинап әкеледі. Пьесаның соңында Питер Пэн артқы есіктерге көрсетіп, Сильвияның Ешбір жерге (Неверлендке) кетуі керектігін білдіреді. Ол ұлдарының қолынан ұстап, баяу-баяу Ешбір жерге қарай беттейді. Қонақ бөлмесі мен артқы бақша Ешбір жерге айналады, ал Сильвия жалғыз өзі жолын жалғастырады. Келесі сахнада барлығы Сильвияның қоштасу рәсіміне қатысады. Барри оның өсиеті бойынша, оның анасымен бірге ұлдарға қарау керектігін біледі, бұл екеуіне де қабылданды. Фильмнің соңында Дж. М. Барри олар алғаш танысқан саябақтағы орындықта Питерді жұбатады.

Өндіріс

"Нервелендті табу" бастапқыда 2003 жылдың күзінде көрсетілімге шығуы жоспарланған еді. Барридің түпнұсқа пьесасына кино құқығын иеленген және сол жылы кинотеатрларда көрсету үшін бейімдеген Universal Pictures, егер фильм сол жылы шықса, Miramax-қа пьесадан сахналарды "Нервелендті табу" фильмінде пайдалануға рұқсат бермеді. Miramax фильмді кейінге жылдыруға келісті, бұл өзгерістің орнына фильмде сахналық қойылымнан сахналарды қайта өндіру құқығын алды. "Нервелендті табу" 2004 жылы, Барридің пьесасының премьерасынан 100 жыл өткен соң ашылды. Ричмонд-апон-Темз қаласындағы Ричмонд театры, Питер Пэн алғаш рет көрсетілген Йорк герцогының театры ретінде қызмет етті. Сыртқы түсірілімдер Хайд-паркте, Бромптон зиратында және Кенсингтон бақшасында жүзеге асырылды. DVD нұсқасының түсіндірмесіне сәйкес, Барридің жазғы үйі Кент маңында орналасқан. Ішкі түсірілімдер Букингемширдегі Пайнвуд студиясында және Суррейдегі Шеппертон студиясында өтті. Фильмді түсіру Ұлыбританияның әртүрлі аймақтарында жүргізілді. Кенттегі Ларедоның Жабайы Батыс қалашығында қысқа фантастикалық эпизод түсірілді. Бұл қала Жабайы Батыста өтетін бірнеше фантастикалық ойын сессияларында көрсетіледі, онда Барри (Джонни Депп) Льюэллин Дэвис ұлдарымен ойнайды.

Шығару

Фильмнің премьерасы Венеция кинофестивалінде болды. Одан кейін ол Теллурид кинофестивалінде, Хайфа кинофестивалінде, Афина Панорама Еуропа кинофестивалінде, Милл Вэлли кинофестивалінде, Чикаго халықаралық кинофестивалінде және Лидс халықаралық кинофестивалінде көрсетілді, содан соң 2004 жылдың 29 қазанында Ұлыбританияда көрсетілімге шықты. АҚШ-та 2004 жылдың 12 қарашасында шектеулі көрсетілім болды, ал 24 қарашада кеңінен көрсетілімге шықты.

Кассалық жинақ

Фильмнің бюджеті 25 миллион долларды құрады. Ол АҚШ-та 51 676 606 доллар, ал басқа елдерде 63 миллион доллар табыс етті, нәтижесінде жалпы әлемдік кассалық жиынтығы 115 036 108 долларға жетті.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes веб-сайтында фильмнің мақұлдауы 83% құрайды, ал орташа бағасы 7.47/10. Сайттың консенсусы былай дейді: "Тарихи дәлдікті іздегендер үшін бұл фильм сәйкес келмейді, бірақ "Нервелендті табу" – өзіне тән сүйкімділігі бар жылы және шынайы драма, ал Джонни Депп Питер Пэннің авторы Дж. Барри рөлінде керемет өнер көрсеткен". Metacritic 38 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 67 бал берді, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша фильмге "A+"-дан "F"-қа дейінгі шкала бойынша "A" бағасы қойылды.

The Times газетінде Венди Иде фильмді "ұсынысқа ие, бірақ өте ерекше" деп сипаттап, былай деп жазды: "Үй ішіндегі драма, трагедия және көтеріңкі қиялдың үйлесімі фильм үйленудің ащы өкініштерін ылғалды көзбен сағынумен, балалық ойыншылдық пен болжаусыздықты Эдвард дәуірінің опасыз және қатал қоғамының суретімен біріктіреді. Ол жасөспірімдерден зейнеткерлерге дейін, немесе ешкімге де ұнамауы мүмкін. Ақырында, осы ерекшелік фильмнің басты артықшылықтарының бірі болып табылады. Егер фильмнің тоны қиял мен суық, қатал шындық арасында дұрыс болмаса, бұл фильмнің жан-жақты кейіпкерінің санасына енудің ең тиімді жолы болуы мүмкін". The New York Times газетінің мақалашысы Манола Даргис фильмді "әрбір кішкентай жарығы да жабылып, мұқият жасалған" деп атап, былай деді: "Бұл фильмдерде шындықтар, ерекше мінездер, күнделікті газдың, құрқылдаудың және сылқылдаудың орнына, бізге әсем өндіріс дизайны, ұқыпты костюмдер және көздерімізге жас келтіретін және ойландыратын, бірақ ешқашан мазаламайтын оқиғалар ұсынылады. Мәселе фильм жасаушылардың шындықпен еркіндікке баруында емес, бұл тартымды боулерлендіру емес. Джонни Депп көтерілмейді де, құламайды да, бірақ белгісіз мақсатпен және актерлік шеберлікпен алға жылжиды. Ол және мисс Уинслет көруге ұнайды, сондай-ақ Дэвис ұлдарының рөлін ойнаған актерлер де, бірақ олар өздерінің шектеріне дейін жеткізілмеді". San Francisco Chronicle газетінде Мик ЛаСалл фильмнің "өте әдемі, әсерлі және орынды аяқталғанын" байқап, "аяқталуға дейінгі көп бөлігінің шаршататын бос сөз екенін, Джонни Депптің рөлінің құнды емес және түсініксіз екенін, ал фильмнің барлық сиқыры тікелей Барридің пьесасынан алынған көріністерден туындайтынын ұмытуға үлкен құмарлық бар екенін" айтты. Уинслеттің ақылға қонымды күші ерекше бағаланды. Басқа актриса Депппен бірге ақындық құмарлыққа түсіп кетуі мүмкін еді. Бірақ Уинслет тікелей, негізді және адамгершілікке сай. Барридің продюсері рөліндегі Дастин Хоффман Депптің ырғағынан аулақ жүреді, бірақ продюсердің британдық па, американдық па екенін анықтау қиынға соқты". Rolling Stone журналынан Питер Траверс фильмге 4 жұлдыздың 3,5 жұлдызын беріп, оны "керемет ойын-сауық, магиялық, емес, жағымсыз" деп атады. Депп туралы ол былай деді: "Оның актер ретінде қалай өсетінін болжау әлі ерте. "Нервелендті табу" негізінде оны ұлы деп атауға әлі ерте емес". St. Petersburg Times газетінде Стив Персалл фильмге "B" бағасын беріп, "Finding Neverland" фильмін алғаш рет көру көз жасты жұтып, толық қанағаттандырды. Оны қайта көру менің емес, Форстердің қателігі болды, ол өзінің сиқырын алғашқы әсерден кейін де сақтап қала алатын фильм жасамады. Дэвид Магидің сценарийімен байланысты бастапқыда көңіліне тимеген мәселелер – кейде баяу жүретін, мелодрамалық сюжет бұрылыстары – айқын болды. Үйренген кезде, қиялдың өзі соншалықты қиялға толы емес еді. Бұл өсіп келе жатқандай сезілді, және бұл мені қатты ұятқа қалдырды. Екінші жағынан, фильмнің көптеген қасиеттері әлсіреу үшін тым күшті, Джонни Депптің Барри рөліндегі тағы бір қызықты ер баласынан басталады". Los Angeles Times газетінің журналисі Карина Чокано фильмді "жағымды түрде азғыратын, шын мәнінде нәзік және жиі көңілсіз болмай қозғалатын" деп сипаттап, "Депп пен Уинслетте ауалық, жерлік және өткір, әзіл-оспақ интеллекттің сирек кездесетін үйлесімі бар" деп қосты.

Марапаттар

Наградалар санаты Номинант Нәтижесі 77-ші «Оскар» сыйлығы Ең үздік фильм Ричард Н. Гладстейн мен Нелли Беллфлауэр Ең үздік актер Джонни Депп Ең үздік бейімделген сценарий Дэвид Мэджи Ең үздік көркемдік безендіру Көркемдік безендіру: Гемма Джексон; Декор: Триша Эдвардс Ең үздік костюм дизайны Александра Берн Ең үздік монтаж Мэтт Чессе Ең үздік түпнұсқа музыка Ян А. П. Качмарек 58-ші «БАФТА» сыйлығы Ең үздік фильм Ричард Н. Гладстейн Нелли Беллфлауэр Ең үздік режиссура Марк Форстер Ең үздік актер Джонни Депп Ең үздік актриса Джонни Депп Ең үздік қосымша актриса Джули Кристи Ең үздік бейімделген сценарий Дэвид Мэджи Ең үздік операторлық Роберто Шефер Ең үздік фильм музыкасы Ян А. П. Качмарек Ең үздік өндіріс дизайны Гемма Джексон Ең үздік грим Кристин Блунделл Телевизиялық фильм сыншыларының қауымдастығы сыйлығы 2004 жылғы 10 үздік фильм «Неверлендті табу» Ең үздік фильм Ең үздік режиссер Марк Форстер Ең үздік актер Джонни Депп Ең үздік қосымша актриса Кейт Уинслет Ең үздік жас орындаушы Фредди Хаймор Ең үздік сценарист Дэвид Мэджи 62-ші «Алтын глобус» сыйлығы Ең үздік фильм – Драма «Неверлендті табу» Ең үздік режиссер Марк Форстер Ең үздік актер – Драмалық фильм Джонни Депп Ең үздік сценарий Дэвид Мэджи Ең үздік түпнұсқа музыка Ян А. П. Качмарек Лондондық фильм сыншылары шеңбері сыйлығы 2004 жылғы Ең үздік британдық фильм «Неверлендті табу» Ең үздік актер Джонни Депп Ең үздік сценарист Дэвид Мэджи Ең үздік британдық жаңа жұлдыз Фредди Хаймор 11-ші «Гильдия актерлері» сыйлығы Ең үздік актерлік өнер – Басты рөлде Джонни Депп Ең үздік актерлік өнер – Қосымша рөлде Фредди Хаймор Ең үздік актерлік топ – Фильмде Джули Кристи Джонни Депп Фредди Хаймор Дастин Хоффман Рада Митчелл Джо Просперо Ник Рауд Люк Спилл Кейт Уинслет Ұлттық киносыншылар кеңесі сыйлығы 2004 жылғы 10 үздік фильм «Неверлендті табу» Ең үздік фильм Ең үздік фильм музыкасы Ян А. П. Качмарек

Театр

2011 жылдың 6 ақпанында Калифорния штатындағы Ла-Холла плейхаусы фильм негізінде жаңа сахналық мюзикл қоятынын жариялады. Мюзиклдің либреттосын Аллан Кни жазды, музыкасын Скотт Франкель мен Майкл Кори жазды, ал режиссерлік және хореографиялық жұмысты Роб Эшфорд жүзеге асырды. Ла-Холла плейхаусында жоспарланған қойылым өткізілмеді. 2011 жылдың 31 наурызында Нью-Йоркте Джулиан Овенден, Келли О’Хара, Тони Робертс, Мэри Бет Пейл, Майкл Кампсти және Мередит Паттерсон қатысқан, Эшфорд режиссерлік еткен оқу өткізілді. Мюзиклдің әлемдік премьерасы 2012 жылдың 22 қыркүйегінде Лестердегі Curve театрында болды. Роб Эшфорд режиссерлік еткен қойылымда Джулиан Овенден Ж.М. Барри рөлінде, ал Вест-Энд актрисасы Розали Крейг Сильвия Льюэллин Дэвис рөлінде ойнады. 2014 жылдың 14 тамызында мюзиклдің 2015 жылдың наурыз айында Бродвейге көшірілетіні хабарланды. Қойылым Лунт-Фонтан театрында өтті. 2014 жылдың 10 қарашасында Тони, Эмми және «Алтын глобус» жүлдесіне ие болған Мэтью Моррисонның 2015 жылы Бродвейге көшірілген қойылымдағы Ж.М. Барри рөлін Джорданның орнына ойнайтыны жарияланды. Келси Граммер Чарльз Фроман рөлінде, ал Лора Мишель Келли Сильвия Льюэллин Дэвис рөлін қайта ойнады.