Кіріспе

Кристофер Монгердің 1995 жылғы фильмі «Тауға көтерілген, бірақ таудан түскен ағылшын» – Іфор Дэвид Монгер мен Айвор Монгердің әңгімесі негізінде Кристофер Монгер жазған және түсірген 1995 жылғы романтикалық комедия. Фильм 19-шы Мәскеу халықаралық кинофестиваліне қатысты және 1995 жылғы Канн кинофестивалінде «Un Certain Regard» бөлімінде көрсетілді. Фильм негізі Кристофер Монгердің әкесінен естіген Гламорганның ескі округіндегі Тафф'с Уэлл ауылы және оның жанындағы Гарт Хилл төбесі туралы оқиға. 20-ғасырдағы аймақтың қалалануына байланысты фильм Поуис округындағы Лланраэдр-им-Мохнант және Ллансилин ауылдарында түсірілді.

Сюжет

1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі ағылшын картографы, мақтанышқы Джордж Гаррад пен оның шәкірті Реджинальд Ансон, Уэльстің ойдан шығарылған Ффиннон Гарв ауылына «тау» деп аталатын жерін өлшеу үшін келеді. Бірақ қаладағы барлық адамдар шіркеуде, өйткені ол күн сенбі. Ауылдағы жалғыз ерекшелік – жергілікті қонақүйді басқаратын және ауылдағы жалғыз қызылша Морган. Қаланың көптеген ер адамдары соғыста, ал фильмде әйелдер қонақүйге келіп, қызылша балалары бар екені көрінеді. Картографтар шыңға жетіп, алдын ала өлшеулер жасайды, нәтижесінде 930 фут биіктік шығады, бұл оны қарапайым төбе ретінде сипаттауға мүмкіндік береді. Ансон қайтып келіп, олар ертең көбірек нақты өлшемдер жасай алатынына сендіреді. Келесі күні бүкіл ауыл таудың айналасында жиналады, нәтижелерді асыға күтеді. Картографтар жасаған нақты өлшемдер 984 футты көрсетеді, бұл «төбе» 1000 фут (305 м) биіктіктегі тау ретінде танылу үшін 16 фут кем. Ауыл тұрғындары көңілі қалып, қалалық кеңес өткізеді. Морган тауды 20 футқа көтеруді ұсынады, ал ауыл тұрғындары картографтарды тауда құрылыс салғанда қалуға көндіру үшін қайта оларға барады. Бірақ Ансон келіспейді, олардың кестесі тығыз екенін және таңертең кететінін айтады. Бастапқыда жобаға қарсы болғаннан кейін, Роберт Джонс пастор, қауымның соғыстан зардап шеккен өзіне деген сенімін қайта жаңартудағы символикасын түсініп, Морганмен бірге картографтардың кетуін кешіктіру үшін таудың басына топырақ үйіндісін салуға және оны тау деп санауға жеткілікті биікке көтеруге тырысады. Келесі күні таңертең барлығы жиналып, үйлерінің артқы аулаларынан топырақ қазып, төбеге тасып әкеледі. Бірінші күні олар шамамен 14 фут биіктіктегі үйінді жасайды. Осы уақытта картографтардың машинасы саботажға ұшырайды, қалалық механик әдейі шатастырып, бөлшектеп, оларға Кардиффтен ауыстыру керек екенін хабарлайды. Картографтар жергілікті станциядан пойызға отыруға тырысқанда, пойыздар тек көмір тасымалдайтынын естиді. Морган екі ағылшынды көңіл көтеру үшін жергілікті әйел, Беттиді шақырады. Осы кезде жаңбыр жауа бастайды және төбедегі саздың биіктігі 14 футтан 10 футқа дейін төмендейді. Морган төтенше жағдай жариялайды және механикке бұзылған машинаны жапқан брезентті алып тастап, оны құрылыс алаңында жабу үшін тауға апаруды бұйырады. Жаңбыр бейсенбіден жексенбіге дейін түнде де, күндіз де жалғасады. Жексенбі күні Роберт Джонс пастор ауыл тұрғындарын бастаған жұмысты аяқтауға шақырады. Ансонның ұсынысы бойынша олар соңғы жарықтан бұрын үйіндіге топырақ төгуді ұсынады. Жұмыс істеу кезінде Роберт Джонс пастор құлап, шаршап, қарттығынан қайтыс болады, ал аза тұтқан ауыл тұрғындары оны тауға көмеді. Жерлеуден кейін қала тұрғындары Ансонды түнді таудың басында тұруға және таңертең оны өлшеуге көндіреді, өйткені олардың пойзы ерте кетеді. Бетти оған жақын болып, серік болуды ұсынады, содан кейін олар сүйіседі. Ансон таудан түсіп, таудың биіктігі 1002 фут екенін хабарлайды және Беттиге үйленетінін жариялайды. Көп жылдар өткен соң таудың биіктігі 997 футқа дейін төмендеп, қайтадан төбеге айналады. Тауға жерленген пастордың рухы «төбе» деп аңғырып, қазіргі қала тұрғындары төбені қайтадан көтеру үшін топырақпен жиналады. Соңғы зерттеулер биіктігі 307 метр (шамамен 1007 фут) екенін көрсетеді, сондықтан қала тұрғындары сәтті болды; ол тауға айналды. Осы оқиғадағы анықтама бойынша. Әдетте Британ аралдарында «шекті» 600 метр құрайды.

Жазу

Сценарийде уэльс тілін білмейтіндерге түсініксіз бір әзіл бар. Механикке ол машинадан алып тастаған белгісіз бұзылған деталь туралы сұрақ қойылады, ал ол: "Мен ағылшынша сөзді білмеймін, бірақ уэльс тілінде біз оны be'chi'ngalw дейміз" деп жауап береді. Уэльс тілінде be'chi'ngalw – бұл ағылшын тіліндегі "whatchamacallit" немесе "thingamajig" сияқты, есімді білмейтін нәрсені атау үшін қолданылатын сөз. Ол сөзбе-сөз "Қай атаумен атайсыз?" дегенді білдіреді, және "beth dych chi'n galw" сөзінің қысқартылған түрі. Фильм шыққаннан кейін жарық көрген роман әзілдің мәнін ашып көрсетеді.

Шығару

Фильм АҚШ және Канадада 11 миллион доллар, ал әлем бойынша 21 миллион доллар тапты. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 67% «Жаңа» бағасы берілген, орташа рейтингі 6.0/10, бұл 33 сынға негізделген. Сыншылардың пікірі: «Хью Гранттың ерекше сүйкімділігімен, Уэльстің есімдері естілмейтін шағын қаласы осы жылы жүректі қозғайтын халықтық әңгімеде өз қаласын әлемге таныстыру үшін бірігеді».

Парадия

2000 жылы шыққан VeggieTales эпизоды "King George and the Ducky" атты эпизодта "Ауылға шыққан ағылшын (Барлық бананмен бірге төмен түсті)" деген скетч бар. "Бір төбені көтерілген швед (Барлық клубникамен бірге төмен түсті)" деген қосымша материалмен жағдай тез арада бақылаудан шыға бастайды.