Кіріспе

Неміс филологы (1791–1863) неміс зоологы Иоганн Кристоф Вильгельм Людвиг Дёдерлейн (19 желтоқсан 1791 – 9 қараша 1863) – неміс филологы.

Өмірбаян

Людвиг Дёдерлейн Йена қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Иоганн Кристоф Дёдерлейн, Йенадағы теология профессоры болған. Виндсхайм және Шулпфортада (Пфорта) алдын ала білім алғаннан кейін, ол Мюнхен, Гейдельберг, Эрланген және Берлинде оқыды. Ол Ф. Тирш, Г. Ф. Кройцер, И. Х. Восс, Ф. А. Вольф, Август Бёк және П. К. Буттман сияқты ғалымдардың басшылығымен филологияны зерттеуге ерекше назар бөлді. 1815 жылы Берлинде оқуын аяқтағаннан кейін, ол Берн академиясында филология профессоры қызметіне тағайындалды. 1819 жылы ол Эрлангенге ауыстырылып, университетте филологияның екінші профессоры және гимназия директоры болды. 1827 жылы ол филология және риториканың бірінші профессоры және филология семинариясының директоры атанды.

Шығармалары

Додерлейннің филолог ретіндегі ең ауқымды еңбегі тым жоғары сезімталдықтан зарда көрді, сондай-ақ әдістемелік тұрғыдан жетілмеген және түсініксіз болды. Ол "Латынша синонимдер мен этимологиясы" (1826–1838) және "Гомерлік глоссарийі" (1850–1858) еңбектерімен ең жақсы танылады. Осы санатқа оның "Латынша сөзжасам" (1838), "Латынша синонимдер жөніндегі нұсқаулық" (1839) және "Латынша этимология жөніндегі нұсқаулық" (1841) кіретін болса, сонымен қатар мектептер мен гимназияларда пайдалануға арналған, қарапайым сипаттағы бірнеше еңбектері де бар. Аталған еңбектердің көпшілігі ағылшын тіліне аударылған. Додерлейн сындық филологияға Тациттың ("Опера", 1847; "Германия", неміс тіліне аудармамен) және Горацийдің ("Жазулар", неміс тіліне аудармамен, 1856–1858; "Сатиралар", 1860) құнды басылымдарын ұсынды. Оның "Сөздер мен мақалалар" (Эрланген, 1843–1847) және "Көше сөздері" (1860) негізінен педагогика мен филологияның түрлі мәселелерін қамтитын академиялық лекциялардан тұрады.