Кіріспе

16 ғасырда салынған қамал, Holy Island, Англия

Линдсфарн қамалы – 16 ғасырда Holy Island аралында, Берик-апон-Твид қаласының жанында, Нортумберленд, Англияда орналасқан қамал. Оны 1901 жылы сэр Эдвин Лютенс көп өзгертіп жаңартыпты. Аралға төмен су кезінде материктен дамба арқылы өтуге болады.

Тарих

Қала Англия мен Шотландия арасындағы бұрынғы өте белсенді шекара аймағында орналасқан; сонымен қатар, бұл аймаққа викингтер жиі шабуыл жасаған. Линдисфарн монастыры 1537 жылы монастырлар таратылуының бір бөлігі ретінде, монастырь ретінде соңғы рет пайдаланудан тоқтатылды. Генрих VIII монастырды жапқаннан кейін, оның әскерлері қалдықтарын теңіздік қойма ретінде пайдаланды. 1542 жылы Генрих VIII Рутлендтің 1-ші графы Томас Маннерске шотландтықтардың күшті шабуылына қарсы осы жерді бекітуді бұйырды. 1547 жылдың желтоқсанына қарай, қамалдың капитаны Ральф Клейсби дөңгелекке орнатылған жартылай кулверин, екі мыс сакер, соқыр және тағы бір бекітілген жартылай кулверин сияқты қаруларына ие болды. Аралдың стратегиялық орналасуын пайдаланып, 1549 жылы аралдың ең биік нүктесі – монастырь ғимараттарынан шамамен 1 километр шығысқа қарай және портынан көрінетін Беблоу деп аталатын биік тасқа шағын бекініс салынды. 1565 жылы әскери инженер сэр Ричард Ли осы аймақты тексергенде, тек ескірген платформа мен шөппен жабылған қоршауды ғана көрді. Содан кейін Елизавета I бекіністі нығайтып, артиллерия технологиясының жаңа жетістіктеріне сәйкес қару платформаларын жасады. Бұл жұмыстар 1570 және 1571 жылдары 1191 фунт стерлингке бағаланды. Құрылыс кезінде монастырь ғимараттары құрылыс тасын алу үшін пайдаланылды. Джеймс I Англияда билікке келгеннен кейін, ол шотланд және ағылшын тақтарын біріктірді, соның салдарынан қамалдың қажеттілігі азайды. Осы кезде қамал әлі де Бервиктен гарнизонмен қорғалған және кішкентай Линдисфарн портын күзеткен. Он сегізінші ғасырда қамалды қысқа мерзімге Якобит көтерілісшілері басып алды, бірақ Бервиктің әскерлері оларды тез қайта басып алып, тұтқынға алды; олар қазып, жақын жердегі Бамбург қамалының жанында тоғыз күн жасырынды, содан кейін қашып құтылды. Кейінірек қамал жағалау күзетінің қарау орны ретінде пайдаланылды және туристер үшін қызығушылық тудырды. Чарльз Ренни Маккинтош 1901 жылы ескі бекіністің суретін салды.

Лютенс-тің қайта жаңартуы

1901 жылы ол баспа магнаты және Country Life журналының иесі Эдвард Хадсонның меншігіне өтті. Ол оны сэр Эдвин Лютенс өнер және қолөнер стилінде қайта жаңартты. Хадсон мен сәулетші Нортумберленд аймағын аралап жүргенде ғимаратқа кез болып, ішіне кіру үшін қабырғадан асып өткен. Бастапқыда гарнизонның көкөніс бағы болған қабырғалы бақты Лютенстің ұзақ жылдар бойы досы және серігі Гертруда Джекил 1906-1912 жылдар аралығында жобалады. Ол қамалдан біршама қашықтықта орналасқан. 2002-2006 жылдар аралығында Джекилдің бастапқы өсімдіктерді отырғызу жоспарына сай қалпына келтірілді, ол қазір Берклидегі Калифорния университетінің Рифтер жинағында сақталады. Хадсон 1922 жылы акция брокері Освальд Тойнби Фолкке 22 000 фунт стерлингке сатты. Фолк оны Эдвард де Стейнге, сауда банкиріне сатқанға дейін, қысқа ғана уақытқа ие болды. Қамал, бақ және жақын маңдағы әк пештері 1944 жылдан бері Ұлттық қордың қамқорлығында және келушілерге ашық. Лютенс қолданыстан шыққан қайықтарды (сельдь басушы қайықтар) сарай ретінде пайдаланған. 2005 жылы екі қайық өрт сөндірушілердің салдарынан қирады. Олар 2006 жылы жаңаларымен ауыстырылды, ал үшінші қайықты Ұлттық қор жаңартты. Екі өртке түскен қайықтың орнына екі жаңа қайық сарайының салынуы "Аралдың күнделігі" атты DVD-де көрсетілген. Онда Лейттен келген балық аулау қайығы Аймут қаласындағы кемежайда екіге бөлінеді және екі "сарай" аралға жеткізіліп, кран көмегімен орнатылады. Испан сәулетшісі Энрик Мираллес Эдинбургтегі Шотландия Парламенті ғимаратының дизайны үшін Лютенстің көтерілген сельдь басушы қайықтарынан шабыттанды. Қамал 2016 жылдың қарашасынан 2018 жылдың сәуіріне дейін күрделі жөндеу және қайта жаңарту жұмыстары үшін жабылды. Қамалға кіру өте әсерлі және тасты негізді тік көтеріліп барып өтуді қамтиды. Лютенс еңістің бастапқы бөлігін қоршау немесе қоршаусыз қалдырды, осылайша оның ашық орналасқан жерін баса көрсетуге тырысты. 1908 жылы болашақ Георг V және Королева Мария келгенде, олар еңіс пен тас төсенішпен қапталған беткейден алаңдады деген әңгіме бар. Қамалдың ішіне кіргеннен кейін кіреберіс залы үлкен тас бағаналармен бөлінген, ол біршама шіркеудің шатырын еске салады, ал тастың қоңыр-қызыл түсі ақтанған гипстің жұмысына керемет контраст тудырады. Бұл кеңістік жалаңаш тас еденмен толықтырылған. Ас үй де сондай, үлкен тас каминімен ерекшеленеді. Мұнда, Дрого қамалындағыдай, Лютенс кеңістікті қызықты жолдармен пайдаланады. Ол бүкіл қамал бойынша тас, кірпіш, шифер және ағаштан жасалған қарапайым формаларды жасады және рустикалық, қарапайым өмір салтын көрсету үшін текстураларды қолданды. Қамал болғанына қарамастан, ол үйдің жылы атмосферасын сақтайды, бөлмелердің өлшемі адам өлшеміне сәйкес келеді, бірақ сәулеттік элементтердің үйлесімсіздігі байқалады. Аспапта тас раковинаның үстінде портикалды басқару механизмі орналасқан кішкентай терезе бар. Тамақ бөлмесіне түскеннен кейін Тюдор фортының қалдықтарына кіресіз. Мұндағы және іргелес кеме бөлмесіндегі жертөлелер толығымен функционалды, өйткені олар жоғарыдағы қару батареясын қолдайды. Кең каминде ескі нан пеші орналасқан; мұнда Лютенс бөлменің жасын нео-готикалық терезелермен, қабырғаға жапсарлас жатқан перделермен баса көрсетті. Қабырғалардың бірі прус көк түсіне боялған, ол сүйек үлгісі бар қызыл кірпіш еденімен керемет контраст тудырады. Жанындағы бөлмеде көк қабырға ұқсас рөл атқарады. Үстелдер мен шкафтарда қара ағаш көп. Ал, орындықтар мен дивандардың астары уақыт өте келе жұмсақ түске айналды. Ең үлкен жатын бөлмесі, шығыс жағы, жарық және кең, сонымен қатар перделер тартылған бағаналармен жабдықталған. Ұзын галерея Лютенс жасаған жаңа кеңістік, ол Елизавета және Якоб үйлерінің галереяларын еске түсіруге арналған. Бұл масштаб әлдеқайда кіші, бірақ ашық тас аркалар мен емен арқалықтарды қолдану үлкен, бірақ рустикалық сезімді береді. Алдағы жоғарғы галереяның бір шетінде көтерілген платформа бар. Мұнда қарағайдан жасалған есік жағалауға көрініс ашылатын жоғарғы батареяға апарады. Қамалдың музыкалық бөлмесін Гильермина Суггия пайдаланған, ал оның жиі келгенін еске алу үшін бөлмеде виолончель қалдырылған.

Фильм түсіру орны

Линдисфарн замкісі фильмдер мен телешоулар түсірілім алаңы ретінде пайдаланылған, оның ішінде: «Cul de sac» (1966); «Макбет трагедиясы» (1971); «Cold Feet» (1998–2003); «Қызыл атты жебе» (1982); «Wolfblood» және «Reign».