Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1957 жылы Нортроп Фрай анықтаған әдеби ұғым.
Literary concept defined by Northrop Frye in 1957
«Жасыл әлем» – сыншы Нортроп Фрайдың 1957 жылғы «Сын анатомиясы» кітабында анықталған әдеби ұғым. Фрай бұл терминді Шекспирдің романтикалық комедияларын негіз ретінде пайдалана отырып анықтайды. «Сын анатомиясында» Фрай «Жасыл әлемді» «әдебиеттің тілектер әлемін бейнелеудегі архетиптік функциясы, «шындықтан» қашқан емес, адам өмірі құдайылықтай тырыса көшіретін әлемнің нағыз түрі» деп сипаттайды. Осы комедиялардың сюжеті көбінесе қалыпты әлемде басталып, кейін қарама-қайшылық шешілген соң, қалыпты әлемге оралатын балама әлемге қарай дамиды. Шекспирдің романтикалық комедиясының сюжеті орта ғасырлық «маусымдық ритуалдық ойын» дәстүрінде қалыптасқан, олардың сюжеттері махаббаттың шөлге қарсы жеңісін тақырыптық тұрғыдан көрсетеді. «Жасыл әлем» ұғымы адамның өркениетті әлемін жиі қатал табиғат әлемімен салыстыру үшін қолданылады.
Green World is a literary concept defined by the critic Northrop Frye in his book, Anatomy of Criticism (1957). Frye defines this term using Shakespeare's romantic comedies as the foundation. In Anatomy of Criticism, Frye describes the Green World as "the archetypal function of literature in visualizing the world of desire, not as an escape from "reality," but as the genuine form of the world that human life tries to imitate." The plots of these comedies often follow the formula of action starting in the normal world and then progressing to an alternate one in which the conflict is resolved before returning to the normal world. The plot of the Shakespearean romantic comedy is built upon the tradition established by the medieval "season ritual play," the plots of which thematically deal with the triumph of love over the wasteland. The concept of the Green World is used to contrast the civilized world of man with the often harsh natural world.
Әдебиетте
Фрайдың "Сынау анатомиясы" еңбегінде көрсетілгендей, "жасыл әлемнің драмасы" Уильям Шекспирдің туындыларында бейнеленген. Ойындардың тақырыптық мәңіздерінде адамзат табиғатты басып озған үлкен сурет көзге көрінеді.
As noted in Frye's Anatomy of Criticism, the "drama of the green world" is embodied in the works of William Shakespeare. The thematic tones of the plays contain the overarching appearance of humanity eclipsing the natural worlds displayed.
Шекспирдің шығармаларында
"Жазғы түнгі арман" афиналық ғашықтардың романтикалық қарым-қатынасына перилердің араласуы арқылы жасыл әлемді зерттеуге арналған туынды. Пьесаның көп бөлігі Тесейдің Афинасынан тыс орман ішінде өтеді, Шекспир Афинаны негізінен өркениеттегі оқиғаны қалыптастыру үшін пайдаланады. "Жазғы түнгі арман" пьесасындағы орман – біздің құштарлықтарымыздан туған арман сияқты әлемнің аналогы болып табылады, ол "тәжірибе әлемінің адасқан және соқыр ақымақтықтарына" қарсы қойылады. "Ромео мен Джульетта" пьесасындағы қалалық ортада жасыл әлем романтикалық сезімдердің жақындығымен байланысты болып келеді және оның "ұзақ үзілістерімен" ерекшеленеді. Ромео Веронаны қоршап тұрған орманға жалғыз серуендеп, Розалинмен болған бақытсыз махаббатына күйінеді және оны адамдарға қатысты мәселелерге толы әлемнен алып тастайды. "Егер қаласаңыз" пьесасында да жасыл әлемге қатысты маңызды мәліметтер бар. Арден орманы мал өсіруге қатысты терминдерді қолдану арқылы идеализацияланады, бірақ сонымен бірге адамдар оны қалай манипуляциялайтынын және пайдаланатынын көрсететіндей бейнеленеді. Пьеса орманды сипаттауда дәстүрлі мал өсіру мотивтерін пайдаланса да, олар көбінесе орманды жабайы жер ретінде бейнелейтін суреттермен қатар қойылады, бұл жаңа тұрғындар мен ұзақ жылдар бойы орманда тұрғандар арасындағы диалектикалық шиеленісті көрсетеді. "Веронаның екі джентльмені" пьесасы да әдебиеттегі жасыл әлемнің белгілерін көрсетеді. Комедияның басты кейіпкері Валентин орманға кіреді және көп ұзамай заңсыздықпен айналысатын топтың басшысы болады; кейіннен, басқа кейіпкерлердің барлығы орманға шығып, өзгеріске ұшырайды. Фрай осы мысал келтіріп былай дейді: "Комедияның әрекеті қалыпты әлемде басталады, жасыл әлемге өтеді, онда метаморфоза болады, комикалық шешімге қол жеткізіледі және қалыпты әлемге қайта оралады".
A Midsummer Night's Dream serves as an exploration of the green world through the fairies' interference in the romantic entanglement of the Athenian lovers. The majority of the play's action takes place in the woods outside of Theseus' Athens, with Shakespeare primarily using Athens to frame the narrative in civilization. The woods of A Midsummer Night's Dream serves as an analogy to a dream like world created out of our desires that serves to contrast the "stumbling and blinded follies of the world of experience." In the more urban setting of Romeo and Juliet, the green world becomes associated with the intimacy of romantic emotion and is notable in its "protracted absences." Romeo journeys in solitary walks into the woods surrounding Verona to lament his ill fated romance with Rosaline and remove him from a world occupied by more human matters. As You Like It, also contains considerable references to the green world. The Forest of Arden is both idealized through the usage of pastoral terms, but is also depicted in a way that shows how humans manipulate and exploit it. While the play makes use of typical pastoral motifs in describing the forest, these are often juxtaposed with images of the wood as a wild place–showing a dialectic tension between the new inhabitants and long standing forest. The Two Gentlemen of Verona, also exhibits signs of the literary green world. The comedy's protagonist, Valentine, enters the woods and shortly becomes the leader of a band of outlaws; afterwards, however, the other characters all venture out into the forest and become converted. As Frye notes using this example: " the action of the comedy begins in a world represented by as a normal world, moves into the green world, goes into a metamorphosis there in which the comic resolution is achieved, and returns to the normal world."
Сэр Гауэйн мен Жасыл салт атты
Сэр Гавен мен Жасыл салт аттыда Жасыл салт атты терісіне дейін толықтай жасыл түсті: ол "антропоморфталған табиғат". Ол Артур патшаның сарайына қарсы шығып, оларды батылдықтан гөрі ысырапшылдыққа бейім деп айыптайды. Сэр Гауэйн Бертилақтың сарайына жету үшін қыстың қатал жағдайларын бастан өткізуге тиіс, ол [автор] "қыстың қарама-қарсысы" деп сипаттайды. Сэр Гауэйнге "аты жоқ алыптар" шабуыл жасағанына қарамастан, оның өмір сүруіне ең үлкен қауіп – поэманың 726-жолында айтылғандай, қатал қыс пейзажы: "For werre wrathed hym not so much þat wynter nas wors". Осы балама әлемге кірген Сэр Гауэйн молшылық пен жылылыққа толы ортамен қоршалған. Жасыл әлемді Жасыл салт аттының қорқынышты сынағы да, сондай-ақ Бертилақтың сарайының қамқорлығы да көрсетеді. Табиғаттың қатыгез күші және оны қорғау мүмкіндігі – Жасыл әлемнің ерекшеліктері, себебі ол мәселені шешетін балама шындықты ұсынады. Табиғатты бейнелейтін Жасыл салт атты Артур патшаның сарайындағы адамдардың жайлы өміріне қауіп төндіреді. Жасыл шапель – бұл табиғаттың тағы бір бейнесі, шөлейт дала ретінде суреттеледі.
In Sir Gawain and the Green Knight, the Green Knight is completely green, right down to his skin: he is "nature anthropomorphized." He challenges King Arthur's court by accusing them of being too indulgent rather than courageous. Sir Gawain must travel through winter's brutal conditions to arrive at Bertilak's court, which is described [by ] as the "antithesis of winter." Despite Sir Gawain being attacked by "unnamed giants," it is made clear that the greatest threat to his survival is the harsh winter landscape as made evident in line 726 of the poem: "For werre wrathed hym not so much þat wynter nas wors." Upon entering this alternate world, Sir Gawain is surrounded by abundance and warmth. The Green World is represented both by the frightening challenge made by the Green Knight, as well as by the refuge of Bertilak's court. Nature's cruel forcefulness as well as its power to protect are aspects of the Green World, as it offers an alternate reality in which a problem is resolved. The Green Knight, representing nature, threatens the comfortable lives of the members of King Arthur's court. The Green Chapel is described as a bare wasteland which shows another way in which nature is presented.