«Баби Джейн Хадсон: Сахнадағы өмір мен ақталу»

Кіріспе

Baby Jane Hudson - Генри Фарреллдің 1960 жылы жарық көрген «Бейби Джейнге не болды?» романының ойдан шығарылған кейіпкері және басты қарсыласы. Оны 1962 жылғы фильмде Бетт Дэвис, ал 1991 жылғы телеверсияда Линн Редгрейв сомдады. 1962 жылғы түсірілім көбірек танымал, ал Бетт Дэвис осы рөлі үшін «Оскар» сыйлығына ие болды. «Feud: Бетт және Джоан» телеантологиясында бұл кейіпкерді Бетт Дэвис рөлін ойнаған Сьюзан Сарандон бейнелейді.

Роман және кино

Кітаптың басында Бейби Джейн Хадсон - вадевиллдің табысты бала жұлдызы, ол "Дюлуттан келген кішкентай билеуші" деп аталады. Фильм нұсқасында 1917 жылы түсірілген прологта Бейби Джейн әкесімен бірге өнер көрсеткенін, ал анасы мен сіңлісі Бланш сахна артында қарап отырғанын көрсетеді. Әкесі оны жақсы көреді және оны жақсы көреді, ал анасы бір күні ол жұлдыз болатынын уәде етіп, Бланшаның қызғанышы мен ренішін басуға тырысады. Роман ата-анасы 1910-шы жылдардың соңында тұмау пандемиясында қайтыс болған кезде, апалы-сіңлілілер Голливудқа көшіп, Бланшке әкелері Джейнге қалай қараған болса, солай қараған әпкесімен бірге тұрады (фильмде бұл егжей-тегжейі жоқ). 1930 жылдардың ортасына қарай Бланш пен Джейн Голливуд актрисалары ретінде мансапқа ие болды. Бланш - табысты жұлдыз, ал Джейн көбінесе өзінің фильмдерінде қосымша ретінде жұмыс істейді, бұл шартты Бланш өз келісімшарттарына енгізеді. Бланш - өз дәуірінің әйгілі әйел-мұғалімі, бірақ Джейн көпшілікке "Болды" деп танылады, ал ол өздігінен түсіруге тырысқан фильмдердің барлығы сын және коммерциялық сәтсіздіктер. Бір күні түнде мас Джейн Бланшаны мазақтап, қорлайды, бұл Бланшаны жылап кетуіне итермелейді. Сол түні Бланш танымдық жол апатынан белінен төменге дейін сал болып қалады, бұл оқиғаға бейресми түрде Джейн кінәлі деп есептеледі, ол үш күннен кейін мас күйінде, той мен оның салдары туралы есінде жоқ болып табылды. Апаттан кейін Бланш пен Джейннің мансабы аяқталады. Табыс жоғалтумен, қарындастар бірге тұрады, ал Джейн келесі үш онжылдықты Бланшаның күтімі мен аспазы ретінде өткізеді, оны жалмап жатқан қатал наразылықты оятады. Жылдар өте келе Джейннің психикалық ауруы нашарлап, ол алкоголизмге түседі. Оның сыртқы келбеті баяу-ақ балалық шағындағы көркем суретіне айналады: макияжының сұрлығы, майлы шашы, 10 жасар қыздай киінеді. Бланштің ескі фильмдерін құрметтейтін теледидар ретроспективасы Джейнді қызғанышқа ұшыратады, өйткені ол өзінің мансабын ешкім есіне алмайтынын тағы да еске түсіреді. Оның ашуы Бланш үйді сатып, өзін психиатриялық ауруханаға жатқызуды жоспарлап отырғанын білгенде ғана артады. Өткенге үңіліп, балалық шақтағы ойын қайтадан қайтаруға үміттеніп, қартайғаннан кейін де, тәжірибеден өткеніне он жыл болса да, ол үміттеніп тұрады. Ол Бланшаның ақшасын ұрлап, аккомпаниатор мен оның ескі Baby Jane костюмдерінің ересектер үшін жасалған нұсқаларын төлейді. Ол Бланшаның телефонын алып тастап, оны бөлмесінде тұтқынға айналдырады. Алғашқы жаттығу кезінде Джейн мас болып, өзінің танымал әнін "Мен әкесіне хат жаздым" деп өлең айтады. Алайда, айнадан өз бейнесін көріп, өзінің қаншалықты қорқынышты көрінгенін түсінгенде, Джейн айнекті сындырып, сындырып тастайды. Бланшаға зұлымдық жасау оның үй жануарлары парақұшын өлтіріп, оны оған кешкі ас табасында ұсынғаннан кейін нашарлайды; кейін ол Бланшаға өлі тышқанды да сол сияқты ұсынады. Бланштің үй тазалаушы әйелінің әйелі Эльвира Стит Джейнді полицияға хабарлаймын деп қорқытқанда, Джейн оны балғамен өлтіріп, өлі денесімен арылады. Полиция Эльвира туралы хабарлағаннан кейін, оның отбасы оның жоғалғанын хабарлағаннан кейін, Джейн оны ұстап алады деп қорқады. Эдвин Флаг, оның сүйемелдеуіші, Бланшаны өзінің жатын бөлмесінде байлап, аузын жауып ұстағанын байқайды; ол полицияны шақырады және Джейн Бланшпен бірге теңіз жағасына қашады. Жағажайда, өлімге жақын Бланш өзінің кінәсінен паралич болғанын айтады: ол Джейнді ұрып өлтіруге ниетті, бірақ оның машинасы олардың үйінің сыртындағы металл қақпаларды соқты, бұл Бланштің омыртқасын сындырады. Бланш апатты Джейнге жүктеді, ол есігінен шығармау үшін мас болған, сондықтан ол Джейнді өзіне қамқорлық жасауға мәжбүр етті. Бұл аян Джейннің ақыл-ойының аз қалғанын жояды, ол балалық шағына қайтып, тағы да "Бейби Джейн" болады, жағажайдағы тамашалаушыларға таңғалған би билейді. Екі полиция қызметкері Хадсонның заңсыз тоқтатылған көлігін көргенде және оны Эльвираның өлімімен байланыстыра бастағанда, олар құмда жатқан Бланшаны көріп, оған көмекке жүгіреді. Джейн полиция қызметкерлерінің бар екенін байқамай, өз қиял-ойына тым беріліп кеткен.

At the start of the book, Baby Jane Hudson is a highly successful child star in vaudeville, billed as "The Diminutive Dancing Duse from Duluth". In the film version, a prologue set in 1917 shows Baby Jane performing with her father while her mother and sister Blanche watch from backstage. She is favored and spoiled by her father, while her mother attempts to soothe Blanche's envy and resentment by promising that one day she will achieve stardom. The novel reveals that, when both parents die in the late 1910s flu pandemic, the sisters move to Hollywood to live with an aunt who favors Blanche the way their father used to treat Jane (this detail is absent in the film). By the mid 1930s, Blanche and Jane both have careers as Hollywood actresses. Blanche is a successful star, and Jane largely is reduced to working as an extra in her movies, a condition Blanche inserts in her contracts. Blanche is the leading lady of her era, but Jane is widely seen as a has been, and the films she tries to make on her own are all critical and commercial failures. One night, an inebriated Jane mocks and humiliates Blanche at a party, provoking Blanche into leaving in tears. That night, Blanche is paralyzed from the waist down in a mysterious car accident that is unofficially blamed on Jane, who is found three days later in a drunken stupor with no memory of the party and its aftermath. The accident ends Blanche's, and by extension, Jane's career. With the loss of income, the sisters move in together, and Jane spends the next three decades as Blanche's caretaker and cook, stoking bitter resentment which consumes her. Over the years, Jane's mental illness worsens and she descends into alcoholism. Her appearance slowly becomes a grotesque caricature of her childhood self: hideously caked on make up, greasy hair in curls, and dresses like a 10 year old girl. A television retrospective honoring Blanche's old films sends Jane into a jealous rage as she is again reminded that no one remembers her career. Her anger only increases when she discovers that Blanche plans to sell the house and have her committed to a mental hospital. Delusional and stuck in the past, she clings to hopes of reviving her childhood act despite being both too old and decades out of practice. She steals Blanche's money to pay for an accompanist and for adult sized versions of her old Baby Jane costumes. She removes Blanche's telephone, making her a virtual prisoner in her room. At her first practice, Jane gets drunk and pathetically sings her signature song "I've Written a Letter to Daddy", a maudlin song from her vaudeville days. However, upon seeing her reflection in a mirror and realizing how hideous she looks, Jane snaps and shatters the glass. Her abuse of Blanche worsens when she kills Blanche's pet parakeet and serves it to her on a dinner platter; she later serves Blanche a dead rat in the same way. When Elvira Stitt, Blanche's cleaning woman, threatens to report Jane to the police, Jane kills her with a hammer and disposes of the dead body. After the police call about Elvira when her family reports her missing, Jane worries that she will be caught. Edwin Flagg, her accompanist, discovers Blanche bound and gagged in her bedroom; he calls the police and Jane flees to the seashore with Blanche. On the beach, a near death Blanche reveals that she is paraplegic by her own fault: She intended to kill Jane by running her down, but her car instead struck the metal gates outside their mansion, snapping Blanche's spine. Blanche blamed the accident on Jane, who was too drunk to remember, so she could force Jane to care for her. This revelation destroys what little remains of Jane's sanity, and she regresses to her childhood and becomes "Baby Jane" once again, dancing for startled on lookers at the beach. When two policemen notice the Hudsons' illegally parked car nearby and link it to Elvira's death, they spot Blanche lying on the sand and rush to her aid. Jane is too caught up in her delusions to notice the policemen's presence.

Актерлік өнер

Фильмді бейімдеу үшін режиссер Роберт Олдрич, Бетт Дэвис пен Джоан Кроуфордтың (Бланш рөлін сомдаған) мансаптарын пайдаланды, олардың 1930 жылдардың басындағы фильмдерінен үзінділерді кейіпкерлерінің жұмысына мысал келтіру қажет болғанда қолданды. Басқа кейіпкерлер Бетт Дэвистің ертедегі рөлдерінен көрсетілген үзінділерді оның "нашар ойынына" қорқынышпен қарайды, ал Джоан Кроуфордтың ескі фильмдерінен үзінділер көрсетілгенде, олар оның актерлік шеберлігін мақтайды. (Дейвистің "Экс-Леди" фильмінен алынған көріністер Джейн Хадсонның өнерін жаңабас ете көрсету үшін мағынасынан тыс қолданылды.)