Кіріспе

Тағайындау өкілеттігі – бұл өсиет құқығында өсиет қалдырушының (өсиетті жазушы адамның) өсиет арқылы белгілі бір мүлікті иеліктен шығару құқығын иеленуіне адамды таңдау мүмкіндігін сипаттау үшін ең көп қолданылатын термин. Кез келген адам өмірінің кез келген уақытында осы өкілеттікті пайдалана алады, бірақ өсиеттен тыс жағдайларда оны қолдану сирек. Бұл өкілеттік жалпы тағайындау өкілеттігі және арнайы тағайындау өкілеттігі деп екі негізгі түрге бөлінеді. Тағайындау өкілеттігінің иесі мен траст сенімдісінің арасындағы айырмашылық – біріншісі мүлікті кіріс табу үшін басқаруға міндетті емес, тек оны бөліп беруі керек.

Тағайындаудың жалпы өкілеттігі

Мысал: "Мен видео ойындар жинағымды ұлым Эндрюге қажет деп тапқанша таратуға қалдырамын". Америка Құрама Штаттарында, федералды мүлік салығы мақсатында тағайындаудың жалпы өкілеттігі Ішкі кірістер кодексінің 2041-бабында анықталады. Тағайындаудың жалпы өкілеттігі – бұл өкілеттілікті иеленушіге өзіне, оның мүлкіне, оның кредиторларына немесе оның мүлкінің кредиторларына мүлікті тағайындауға құқық беретін, тағайындау өкілеттігімен қамтылған белгілі бір мүліктің тиімді пайдаланылуы мен иелену құқығын беру мүмкіндігі. Жалпы тағайындау өкілеттілігін иеленушіге мүлік салығы мақсатында, өкілеттік қолданылған-қолданбағанына қарамастан, мүлік иесі ретінде қарастырылады. Осылайша, өкілеттікке бағынған мүлік мүлік салығы мақсатында өкілеттік иеленушінің мүлкіне кіреді. Жалпы тағайындау өкілеттігі – Ішкі кірістер кодексінің 2056(b)(5)-бабында белгіленген некелік шегерім салық заңдарының маңызды элементі. Бұл сенімгерлік мүлікке ерлі-зайыптылар арасындағы салық шегеріміне құқық береді, егер күйеуінің/әйелінің табысы кем дегенде жыл сайын берілсе және күйеуінің/әйелінің қайтыс болғаннан кейін қалған сенімгерлік мүлікке қатысты жалпы тағайындау өкілеттігі болса. Көптеген жалпы тағайындау өкілеттіктері өсиет арқылы жүзеге асырылады. Өкілеттік иеленуші өзінің өсиетінде өкілеттік құратын құжатқа сілтеме жасайды және өкілеттіктің рұқсат етілген нысандарының ішінде кімге мүлік берілуі керектігін көрсетеді. Өкілеттік қосымша сенімдер құру арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Егер тағайындау өкілеттігі қолданылмаса, оны құраған құжаттың әдепкі ережелері күшіне енеді.

Тағайындаудың ерекше өкілеттігі

Мысал: "Мен кактустар жинағын балаларыма қалдырамын, әйелім Пэт кімге қандай кактус беріледі деп шешеді". Арнайы тағайындау өкілеттігі алушыға белгіленген мүлікті белгілі бір топ немесе санаттағы адамдар арасында бөлуге мүмкіндік береді, бірақ донордың өзі, оның мүлігі, донордың кредиторлары немесе донор мүлігінің кредиторлары кірмейді. Мысалы, мұра қалдырушы өзінің інісіне өзінің үш баласына мүлікті бөлуге арнайы өкілеттік беруі мүмкін. Сонда інісі мұра қалдырушының қай баласына қандай мүлік тиесілігін шешуге құқылы болады. Жалпы тағайындау өкілеттігінен айырмашылығы, тағайындалған тараптың арнайы тағайындау өкілеттігін пайдаланудан бас тартуы, белгіленген мүлікті топтың немесе санаттың мүшелеріне сый ретінде қайтаруға алып келеді. Арнайы тағайындау өкілеттігі эксклюзивті немесе эксклюзивті емес болуы мүмкін. Егер эксклюзивті болса, мүлікті тағайындауға рұқсат етілген санаттың мүшелерінің біріне немесе бірнешеуіне, санаттың басқа мүшелерін ескермей, барлық мүлікті беруге болады. Егер эксклюзивті емес болса, сыйға алушы әрбір нысанға белгілі бір мүлікті тағайындауы керек. Арнайы тағайындау өкілеттігі траст аясында да қолданылады және негізінен ұрпақтар аралық салықтан қашу үшін жауапкершілікті азайтуға немесе алаяқтықпен мүлікті беру жауапкершілігінсіз активтерді қорғау трастының мүмкіндіктерін қамтамасыз етуге қолданылады. АҚШ-та мұндай трасттар SPA трасттары деп аталады.

Өсиет етуші өкілеттілік және қазіргі уақытта қолданылуы мүмкін өкілеттілік

Жалпы және арнайы өкілеттіктерге қоса, донорлар өкілеттілікті алушының оны қолдану уақытын шектей алады. Өсиет арқылы берілген өкілеттіктер көбінесе, "Б-ге өмір бойы, қалған мүлік Б-нің "өсиетімен" тағайындайтын адамдарға" сияқты шектеу сөздерімен берілген құжатта көрсетіледі. Қазіргі уақытта қолданылуға жарамды жалпы өкілеттіктерде мұндай шектеулер болмайды. "Б-ге өмір бойы, ал Б қайтыс болғаннан кейін Б тағайындайтын адамдарға" деген сияқты сөздер мұрагерлік емес, қазіргі уақытта қолданылуға жарамды өкілеттік екенін көрсетеді. Кейбір заңнамаларда, өкілеттік алушының кредиторлары, өкілеттік алушыда қазіргі уақытта қолданылуға жарамды тағайындау өкілеттігі болғанда және ол қолданылмаған жағдайда, тағайындалатын мүлікке қол жеткізе алмайды.