Кіріспе

Master Keaton (MASTERキートン) – Хокусей Кацусика, Наоки Урасава және Такаси Нагасаки жасаған жапон манга сериясы. Ол 1988 жылдан 1994 жылға дейін Big Comic Original журналында жарияланды, оның 144 тарауы Shogakukan баспасынан 18 томдық танкобонға жинақталды. Солтүстік Америкада Viz Media манганың ағылшын тіліндегі шығарылымына лицензия алды. Madhouse студиясы 24 эпизодтан тұратын аниме адаптациясын жасады, ол 1998-1999 жылдары Жапонияда Nippon Television арнасында көрсетілді. Тағы 15 эпизод түсіріліп, түпнұсқа бейне анимациясы (OVA) ретінде шығарылды, барлығы 39 эпизодқа жетті. Аниме және OVA сериялары 2003-2004 жылдары Pioneer Entertainment компаниясы арқылы Солтүстік Америкада ағылшын тіліне дубляждалды. Наоки Урасава мен Такаси Нагасаки сериалға Master Keaton Remaster деп аталатын жалғасын жасады. Оригиналды серия аяқталғаннан кейін 20 жыл өткен соң, ол 2012 жылдан 2014 жылға дейін Big Comic Original журналында жарық көрді және бір томға біріктірілді. 2014 жылға қарай Master Keaton 20 миллионнан астам данада таралып, барлық уақыттағы ең көп сатылған манга серияларының біріне айналды.

Сюжет

Тарих Тайчи Хирага Китонның, жапон зоологы Тайхей Хирага мен ақсүйек ағылшын әйелі Патрисия Китонның ұлының өмірінен басталады. Китонның ата-анасы ол бес жасқа толғанда ажырасып, жас Тайчи анасымен Англияға оралды. Ересек болғанда, ол Оксфорд университетінде археологияны оқыды, оның бір бөлігін профессор Юри Скотт бағыттап, оқытты. Оксфордта Китон Сомервилл колледжінде математиканы оқыған әйелмен танысып, кейіннен үйленді. Бірақ екі жылдан кейін олар ажырасып, Китон бес жасар қызы Юриконы анасының қамқорлығында қалдырды. Оксфордты бітірген соң Китон Ұлыбритания армиясына қосылып, SAS құрамына кірді, ол аман қалу нұсқаушысы болып қызмет етті және Фолкленд соғысында, сондай-ақ Иран елшілігінің қоршауына жауап берген топ мүшесі ретінде қатысты. Оның әскери дайындығы Лондонның беделді Lloyd's компаниясындағы сақтандыру тергеушісі ретінде оған өте пайдалы болды, ол өзінің қабілеттерімен және тергеудің дәстүрден тыйылатын әдістерімен танымал. Lloyd's компаниясындағы жұмысынан басқа, Китон мен оның досы Дэниел О'Коннелл Лондон штаб-пәтерінде өздерінің сақтандыру тергеу агенттігін басқарады. Китон сақтандыру тергеушісі ретінде үлкен жетістіктерге қол жеткізсе де, оның арманы – Дунай өзенінің алабындағы ежелгі еуропалық өркениеттің пайда болуы туралы археологиялық зерттеулерін жалғастыру.

Кейіпкерлер

Британдық азамат, Лондонда тәуелсіз сақтандыру тергеушісі болып жұмыс істейді, кейде университеттерге арнайы шақырылған лектор ретінде келеді. Дегенмен, оның арманы – Дунай өзенінің алабындағы ежелгі еуропалық өркениеттің пайда болуына қатысты археологиялық зерттеулерін жалғастыру. Китонның ата-анасы ол бес жасында ажырасып, ол Корнуоллда анасымен өсті. Ол Оксфордтың Баллиол колледжінде археологияны оқығаннан кейін Британдық армияға қосылып, Арнайы әуе күштері (SAS) құрамына кірді, онда ол өмірді сақтау дағдыларын оқытушы болып қызмет етті және 1980 жылғы Иран елшілігінің қоршауы мен 1982 жылғы Фолкленд соғысында қатысты. Китонның 15 жасар қызы. Китон Юриконың жапон анасымен Оксфордтың Сомервилл колледжінде математиканы оқып жүргенде танысып, екеуі студент кезінде үйленді. Юрико бес жасында ажырасып кетті, дәл Китонның ата-анасы ажырасқандай, ол да сол жаста болғанда. Юрико орта мектеп оқушысы болғанымен, жасына қарағанда есейген және археологияға қызығушылық танытады. Китонның жапон әкесі – зоолог. Ол кейде өзінің жеке тергеу істеріне араласады. Оның жоғары әдепті ағылшын әйелі Патриция Китон оның көп әйелділік әдеттеріне мән бермегендей көрінеді, бірақ олар ажырасып кетті. Оның Чоу-Чоу мен Сент-Бернардың қоспасынан туған Тайсуке (太助) атты үй жануары бар, оның мүсіркеу сезімі тіпті ит үшін де ерекше. Бейкер көшесіндегі Китон мен О'Коннелл сақтандыру тергеу кеңсесінің серігі. Екеуі 1982 жылы бірге жұмыс істеуді бастады. Әдетте, Дэниел кеңседе қалады, ал Китон іс-қимылдарды атқарады. Китонның балалық шағынан бергі досы, оны ортақ достары Дебораға деген құмарлықтары үшін қарсылас ретінде қарады. Балалық шағындағы Майк Хаммер болу арманымен ол жеке детектив болып жұмыс істейді. Чарлидің жұмысы кейде оның балалық шағынан бергі қарсыласымен қақтығысқа түсіреді. Ол Китонның істе одан асып түсуіне жол бермеуге тырысса да, ешқашан сәттілікке жете алмайды.

Өндіріс

Китон шеберіне арналған әңгімелерді кім жазғаны туралы пікір таласы бар. きむраはじめ (漫画原作者) – манга әңгімелерінің авторы Хажиме Кимураның псевдонимі, ол сонымен қатар «Голго 13» авторының да бірлескен авторы болған. Джейсон Томпсонның хабарлауынша, Viz Media 1990-шы жылдары Солтүстік Америкада «Китон шебері» мангасын аударуды жоспарлаған, бірақ Урасаваның бұрынғы жұмысы «Ананас Армиясының» нашар сатылуынан бас тартыпты.

Манга

Мастер Китон 1988 жылдан 1994 жылға дейін Big Comic Original журналында сериал болып жарық көрді. 144 тарауды Шогакукан 1988 жылдың қарашасы мен 1994 жылдың тамызы аралығында 18 томдық танкобонға жинады. 2011 жылдың 30 тамызынан 2012 жылдың 29 маусымына дейін түсірілген беттері қосылған 12 томдық канзенбан басылымы жарық көрді. Бастапқы журналдар мен танкобондар шығарылған кезде Хокусей Кацусика жазушы, ал Наоки Урасава иллюстратор ретінде көрсетілді. Канзенбанның қайта басылымында алғашқы бес томның авторлары ретінде Кацусика мен Такаши Нагасаки, ал алтыншы томнан бастап Кацусика мен Урасава бірлесіп авторлар ретінде көрсетілді. 1989 жылдан 1993 жылға дейін Кацусика мен Урасава "Китонның жануарлар файлдары" (キートン動物記) сериясын Big Comic Original журналының арнайы нөмірлерінде жариялады. 14 тарау 1995 жылдың 28 наурызында бір танкобонға жинақталды, онда олардың бастапқы екі түсті суреттері төрт түске айналдырылды. Наоки Урасава мен Такаси Нагасаки сериалдың жалғасын Master Keaton Remaster деп атады. Ол 2012 жылдың 19 наурызынан 2014 жылдың 20 тамызына дейін Big Comic Original журналында жарық көрді. 2014 жылдың 28 қарашасында тараулар бір томға жинақталды, сонымен бірге журналдағы толық түсті беттері бар делюкс нұсқасы да сол күні жарық көрді. 2014 жылы Viz Media Master Keaton-нің Солтүстік Америкада жарыққа шығу құқығын алды. Viz Media 12 томдық канзенбан басылымын 2014 жылдың 16 желтоқсанынан 2017 жылдың 19 қыркүйегіне дейін жариялады.

Аниме

Манаганың таңдалынып алынған бірнеше тарауларын қамтитын аниме адаптациясы 1998 жылдың 6 қазанынан 1999 жылдың 30 наурызына дейін Жапонияда Nippon TV телеарнасында көрсетілді. Сериалды Madhouse, Nippon Television, Shōgakukan және VAP өндірді, ал режиссері Масаюки Кодзима болды. Сериал композициясын Тацухико Урахата, кейіпкерлерді Китаро Косака жасады, ал музыкасын Куниаки Хайсима жазды. Бастапқыда 24 эпизодтан тұратын, қосымша 15 эпизод 1999 жылдың 21 маусымынан 2000 жылдың 21 маусымына дейін түпнұсқалық бейне анимация ретінде жасалып, шығарылды, соның нәтижесінде эпизодтардың жалпы саны 39-ға жетті. Анимені Китон Ямада баяндайды. Ашылу тақырыбы "Railtown" авторы – Куниаки Хайсима. 1-13 эпизодтардың соңғы тақырыбы – Blüe орындаған "Мәңгілік жел", 14-26 эпизодтар үшін Kneuklid Romance орындаған "Тамейки" (ため息), ал 27-39 эпизодтар үшін Куниаки Хайсима орындаған "Бастауынан". Аниме 2007 жылы қайта көрсетілген кезде жаңа соңғы тақырыптар қолданылды: Kneuklid Romance орындаған "Tsuki to Kimi to Boku no Kankei" (月と君と僕の関係) 1-13 эпизодтар үшін және Blüe орындаған "Eber" 14-24 эпизодтар үшін. Аниме мен OVA-ларға Солтүстік Америкада Pioneer Entertainment (кейін Geneon деп аталды) лицензия берді, ал ағылшын тіліндегі дубляжды The Ocean Group жасады. 2003 жылдың 10 маусымынан 2004 жылдың 10 тамызына дейін сегіз DVD дискісі шығарылды.

Манга

2014 жылдың қараша айына дейін «Мастер Китон» 20 миллионнан астам данада таралымға түсті. TV Asahi телеарнасының 2021 жылғы «Manga Sōsenkyo» сауалнамасында 150 000 адам ең жақсы 100 манга сериясын анықтағанда, «Мастер Китон» 49-орынды иеленді. Viz Media компаниясының «Мастер Китон» басылымы 2015 және 2016 жылғы Eisner жүлделерінде «Азия материалдарының АҚШ-тағы ең жақсы нұсқасы» номинациясына екі жыл қатарынан ұсынылды. Серия сондай-ақ 2016 жылы Жастар кітапханалық қызметтер қауымдастығының (Young Adult Library Services Association) «Жастарға арналған тамаша графикалық романдар» тізіміне енді. Comic Book Resources сайтынан Марк Саммут «Мастер Китонды» «керемет оқиғалар сериясы» деп атады, ол «кейіпкерлердің тартымды бейнесі мен эпизодтық құрылымы арқасында қолжетімді стильді сақтай отырып, маңызды тақырыптарды қамтиды». Джейсон Томпсон оны «біраз көне стильдегі» әрекетке толы оқиғалар сериясы деп сипаттап, «Голго 13» мангасын еске түсіретінін айтты. Anime News Network сайтындағы ағылшын тіліндегі алғашқы том туралы жазған Ребекка Сильверман кітаптың идеясының қызықты екенін және оқиғалардың эпизодтық сипатымен жақсы жеткізілгенін атап өтті. Ол басты кейіпкерді «жаман шашы мен бүкілген костюмі арқында өзінің қабілетін жасырған, ақымақ Индиана Джонсқа ұқсайды» деп сипаттап, оны сериалды оқуға себеп ретінде көрсетті. Сильверман «Мастер Китон» ересек көрермендерге арналғанын, себебі «кейіпкерлердің ниеттері оқиғаның өзінен де маңыздырақ, тіпті одан да әсерлі, ал Урасаваның суреттері анық болғанымен, бұл кітапты тез оқып бітіруге болмайды» деп болжайды.

Аниме

"Ex." тобының Хироми Хасегава аниме адаптациясының мангаға адалдығын өте жақсы деп бағалады; "Ол түпнұсқаның атмосферасын жеткізе алды және оны басқа форматта көрсетті. Бірақ, бір жағынан, шоуды көру кезінде, қозғалып, сөйлейтін манга оқып отырғандай сезіледі". Олар Еуропада жиі орын алатын эпизодтарды, кісі өлтіру құпияларынан терроризмге қарсы операцияларға дейін, сондай-ақ археологиялық, зоологиялық немесе отбасылық тақырыптарды қамтығандығын айтты. Хасегава әрбір эпизодта кем дегенде бір экшн-сцена бар екенін атап өтті, бірақ олар сюжетті дамыту құралы ретінде қызмет ететінін, басты назар емес екенін түсіндірді, себебі шоудың сюжеті "көбінесе диалогтарға негізделген". Хасегава суреттерді әдемі әрі егжей-тегжейлі деп мақтады, бірақ анимация сапасының тұрақсыздығына шағым айтты. Хасегава шолуын Китон шеберінің ересек және талғампаз көрермендерге ұсынылуымен аяқтады және олар осы сериал арқылы "Еуропадағы саяси, тарихи және этникалық ахуалдар, сондай-ақ археология, әскери техника және қару-жарақ салаларындағы қызықты теориялар туралы көп нәрсе білді" деді. Anime News Network үшін жазған шолуында Зак Бертши Мастер Китонды Том Клэнси романы мен Матлок арасындағы, аниме конвенцияларын бұзатын және ересек көрермендерге арналған туынды деп сипаттады. Оқиғаларды ерекше және қызықты деп атағанмен, шоудың ешқашан қызықты бола бермейтінін, себебі ол "қызығудың арасында" тартысқа түсетінін айтты. Бертши анимацияны "қанағаттанарлық, бірақ ерекше емес" деп бағалады, ал ағылшын тіліндегі дубляжды "сәл әжуалы" деп сипаттады.