Кіріспе

Ғылыми-зерттеу институты

Макс Планк биофизикалық химия институты (Max Planck Institut für biophysikalische Chemie), сонымен қатар Карл Фридрих Бонхоффер институты (Karl Friedrich Bonhoeffer Institut) деп те аталады, Макс Планк қоғамының ғылыми-зерттеу институты болып табылды және Германияның Геттинген қаласында орналасқан. 2022 жылдың 1 қаңтарында институт Геттингендегі Макс Планк эксперименталды медицина институтымен бірігіп, Макс Планк көпсалалы ғылымдар институтын құрды. Бұл Макс Планк институты (МПИ) – үш классикалық ғылыми саланы – биологияны, физиканы және химияны – біріктірген жалғыз институт болды. 1971 жылы құрылған, бастапқыда химиядағы физика мәселелеріне бағытталған. Институт үздіксіз эволюциядан өтті, бұл нейробиология, биохимия және молекулалық биология сияқты негізгі пәндер мен жұмыс салаларының кеңеюімен көрінді. Бірлескен кезде институтта 850 адам жұмыс істеді, олардың шамамен жартысы ғалымдар еді. Институтта жұмыс істеген төрт зерттеуші – Стефан Хелл (2014), Эрвин Нехер және Берт Сакман (1991) және Манфред Эйн (1967) – Нобель сыйлығымен марапатталды.

Тарих

Институттың тарихы 1949 жылға дейін жетеді. Сол кезде Макс Планк қоғамы Берлиндегі бұрынғы Кайзер Вильгельм физикалық химия институтының жалғасы ретінде Геттингенде физикалық химия жөніндегі MPI-ді құрды. Кайзер Вильгельм институтында жұмыс істеген Карл Фридрих Бонхоффер жаңа институттың алғашқы директоры болды. Ол биологиялық зерттеулерде физикалық-химиялық әдістерді қолданған тұңғыш ғалымдардың бірі болды, осылайша табиғат ғылымдарының түрлі салаларын зерттеуде біріктірді. 1971 жылы физикалық химия жөніндегі MPI, сондай-ақ Геттингенде орналасқан спектроскопия жөніндегі MPI-мен бірігіп, биофизикалық химия жөніндегі MPI құрылды. Бұл бастаманың негізгі ұйымдастырушысы физикалық химия жөніндегі MPI директоры және Нобель сыйлығының лауреаты Манфред Эйген болды. Оның биологиялық зерттеулерге қатысты пәнаралық көзқарасы институттың дамуына шешуші әсер етті және оның шығармашылық күшіне серпін берді. Жаңа институт құрмет ретінде Карл Фридрих Бонхоффердің есімімен аталды. Институт негізгі зерттеулерге бағытталғанмен, Макс Планк қоғамының жарғысы бойынша, көптеген технологиялық жаңалықтарды нарыққа енгізуді ынталандыру институттың саясаты болды. Осының нәтижесінде институтта жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде көптеген лицензиялық келісімдер мен жаңа құрылған компаниялар пайда болды, мысалы, Lambda Physik (қазір Coherent құрамында), DeveloGen (қазір Evotec құрамында) және Evotec.

Зерттеу бағыты

Институттағы зерттеулер өмір процестерін реттейтін және басқаратын негізгі механизмдерге бағытталған: генетикалық ақпарат ақуыздарға қалай дұрыс аударылады? Нерв жасушалары бір-бірімен қалай байланысады? Жасұрулардың логистикасы қалай басқарылады? Организм деңгейінде институттың зерттеушілері омыртқалы жануарлардың тәуліктік ырғақтарын, немесе көпжасушалы организмдердің дифференциациялануы мен дамуын зерттейді. Тірі жасушалардың нано әлеміне тереңдей түсіну үшін институт ультра жоғары ажыратымды микроскопия, ядролық магниттік резонанс спектроскопиясы және томография, массалық спектрометрия, оптикалық спектроскопия, немесе атомдық компьютерлік модельдеуді пайдаланады. Сонымен қатар, институт молекулалар әлеміне жақыннан қарауға мүмкіндік беретін жаңа өлшеу және талдау әдістерін әзірлеуге баса назар аударады.

Biomedizinische NMR Forschungs GmbH компаниясы

Институтта 1993 жылы құрылған, Йенс Фрам басқаратын тәуелсіз Biomedizinische NMR Forschungs GmbH компаниясы орналасқан. Бұл бірлестіктің негізгі бағыты – жануарлар мен адамдардағы орталық нерв жүйесін инвазивті емес зерттеулер үшін кеңістіктік ажыратымдылыққа ие МРТ техникаларын дамыту және қолдану болып табылады. Бұл жаңашыл әдістер, толыққанды тірі мидың құрылымы, метаболизмі және қызметі туралы бірегей мәліметтер алуға мүмкіндік береді. Йенс Фрам және оның әріптестері магниттік-резонанстық томография үшін жылдам түсіру техникасын – FLASH MRI (тез, төмен бұрышты түсіру) әдісін ойлап тапты, ол қималық және үш өлшемді суреттерді өлшеу уақытын 100 есеге қысқартуға мүмкіндік берді. FLASH техникасы диагностикалық бейнелеудегі көптеген қазіргі заманғы МРТ қолданымдарының негізін қалады.

Халықаралық Макс Планк ғылыми-зерттеу мектептері

2000 жылы Георг Август Университеті Геттинген, Неміс приматтар орталығы және Макс Планк эксперименталды медицина институтымен бірлесіп екі Халықаралық Макс Планк ғылыми-зерттеу мектебі (IMPRS) құрылды: Молекулалық биология саласындағы IMPRS және Нейроғылымдар саласындағы IMPRS (Макс Планк динамика және өзін-өзі ұйымдастыру институты және Геттингендегі Еуропалық нейроғылым институтымен бірлесе отырып). 2008 жылы үшінші аспирантура мектебі – Биологиялық және күрделі жүйелер физикасы бойынша IMPRS ашылды (Макс Планк динамика және өзін-өзі ұйымдастыру институтымен бірлесе отырып).