Кіріспе
Юй Вэнь (қытайша: 余文; 1896 жылдың 7 желтоқсаны – 1945 жылдың 17 қыркүйегі) – қазіргі заманғы қытай жазушысы және ақыны, әсіресе Ю Дафу атты әдеби есімімен танымал. Ол жаңа әдеби топтардың бастамашыларының бірі болды, ал осы топ "Жаратылыс қоғамы" деп аталды. Оның ең танымал шығармалары: "Чэньлун" (沈淪, Батып кету), "Чунфэнь чэньсуй де ваншан" (春風沈醉的晚上, Көктемгі мас түндер), "Гуоку" (過去, Өткен шақ), "Чубен" (出奔, Қашқындау) және тағы да басқалар. Ю Дафуның әдеби туындыларының стилі мен басты тақырыптары жас жазушылардың бір тобына зор әсер етіп, 1920-1930 жылдардағы қытай әдебиетінде көрнекті романтикалық ағымды қалыптастырды. Ол Жапон оккупациясы астындағы Голландтік Шығыс Индиясында қайтыс болды, болжам бойынша, өлім жазасына кесілген.
Yu Wen, better known by his courtesy name Yu Dafu (December 7, 1896 – September 17, 1945) was a modern Chinese short story writer and poet. He was one of the new literary group initiators, and this new literary group was named the Creation Society. His literary masterpieces include Chenlun (沈淪, Sinking), Chunfeng chenzui de wanshang (春風沈醉的晚上, Intoxicating Spring Nights), Guoqu (過去, The Past), Chuben (出奔, Flight) and so on. Yu Dafu's literary works' writing style and main themes profoundly influenced a group of young writers and formed a spectacular romantic trend in Chinese literature in the 1920s and 1930s. He died in the Japanese occupied Dutch East Indies, likely executed.
Алғашқы жылдар
Юй Дафу Фуян қаласында, Чжэцзян провинциясында дүниеге келген. Оның әкесі үш жасында қайтыс болғандықтан, отбасы кедейлік пен жағдайы нашар болып қалды. Ол Қытай үкіметінен бірнеше стипендия алып, Ханчжоуда дәстүрлі қытай білімін алды. Хронологиялық ретпен ол Цзянсин орта мектебінде (Ханчжоуға келгенге дейін), Ханчжоу орта мектебінде және Ханчжоу пресвитериан колледжінде (育英学堂) оқыды. 1912 жылы ол емтихан арқылы Ханчжоу университетіне (кейін оның басты бөлігі Чжэцзян университетіне біріктірілді) дайындық курсына түсті. Бірақ студенттік ереуілге қатысқандығы үшін жақын арада мектептен қуылды. Содан кейін ол Жапонияға кетіп, 1913-1922 жылдар аралығында Токио императорлық университетінде экономиканы оқыды, онда Гуо Моруо, Чжан Цзыпин және Тянь Хань сияқты басқа да қытай зиялыларымен танысты. 1921 жылы олар бірге халықтық және заманауи әдебиетті насихаттаған «Чуанзао шэ» (創造社, Жарату қоғамы) ұйымын құрды. Ол өзінің ерте туындыларының бірі – ең танымал «Чэньлунь» (沈淪, Бату) әңгімесін 1921 жылы Жапонияда жүргенде жариялады. «Бату» әңгімесінде Қытай мен Жапония бұрын Азиядағы қуатты елдер болғанымен, сол кезде Жапония ұлттық жаңғыруда табысқа жеткеніне қарсы, Қытай ұлттық жаңғыруды сәтті жүзеге асыра алмағаны туралы мәселе көтеріледі. Юй Дафу осы жағдайдан ұялды және ұлттық ұят сезімін білдіру үшін осындай оқиға жазды, бірақ шындығында, оқиғаның негізі фактілерге сәйкес келмейді. Сонымен қатар, оның туындыларында анасы және әйелімен қарым-қатынасы сияқты, оны қоршаған адамдармен араласуы бейнеленген. Оның шығармаларының өмірден алынғандығы сондықтан қазіргі оқырмандарды қызықтырады. Юй Дафутың сезімталдығы туралы: Юй Дафутың сезімталдығы «4 мамыр қозғалысы дәуірінің» әлеуметтік жағдайының құлдырауынан туды. «Декаденттік этика бір кезде эстетизм туы астында әлемді шарлады, ал моральға көңіл бөлген адамдар ақыл-ойды босату мен шындықты көрсетуге қатыстырылмады, бұл «декаденттік өнер» саналды». Юй Дафу осыған эмоционалдық жауап берді. Осы кезде Юй Дафутың туындылары көңіл көтеріңкі емес, күңгірт және депрессивті «ғасыр соңының көңіл күйімен» толы болды, бірақ Юй Дафутың «ғасыр соңының көңіл күйі» жағымсыз шындыққа қарсы тұруға негізделген. «Бату» әңгімесі қазіргі заманғы қытай романы тарихындағы ең алғашқы психологиялық романдардың бірі саналады. Сонымен қатар, бұл әңгіме романтизмнің өкілі ретінде қарастырылады, бұл 4 мамыр кезеңіндегі әдебиеттің негізгі ерекшеліктерінің біріне сәйкес келеді.
Негізгі тақырыптар
Ю Дафутың шығармалары жетекші ғалымдар тарапынан иконаға қарсы және даулы деп есептеледі. "Бату" әңгімесінде қытай және батыс әдебиеттерінен үзінділер келтірілгеніне қарамастан, бірдей тақырып – жалғыздық көтеріледі. Ю Дафу бұл сезімді басқалар түсінбейтін ойлар мен құштарлық деп санайды. Ю Дафутың романдарының "ыдырауы", оны кемсіту мағынасында не эстетикалық тұрғыдан (яғни, "ыдырау" көркемдік бағыт ретінде) қарастырғанда, кейбір қытай марксистік сыншылары оны Ю Дафутың моральдық бұзылуының белгісі деп қарастырды. Алайда Ши Ю Дафутың жазбалары Қытайдың саяси ахуалы мен қалыптасқан әлеуметтік конформизмге қатысты терең сын екенін айтады. Шындығында, оның шығармаларында жеке тұлға мен ұлттың мүдделері тығыз байланысты, ал нәзік және дені ауыр дене – әлсіз және ауру ұлттың метафорасы болып табылады.
Сурет
Ю Дафу. Конг Кай Миннің суреті, Қытай жазушыларының портрет галереясында (Гонконг баптистік университетінің кітапханасы).