Кіріспе

Бабахойо (baβaˈoʝo), 1948 жылдың 27 мамырында заңнамалық декрет бойынша құрылған, Эквадордың Лос-Риос провинциясының орталығы. Халық саны шамамен 98 000 адамды құрайды. Қала Сан-Пабло және Каракол өзендерімен шектеседі, олар бірігіп Бабахойо өзенін жасайды. Бұл өзен Дауле өзенімен қосылып, Гуаякиль шығанағы арқылы Тынық мұхитына құятын Гуаяс өзенін құрайды. Айналасындағы ауыл шаруашылығы аймағы үшін өңдеу және сауда орталығы болып табылатын қала күріш, қант қамышы, жемістер, балса ағашы және тагуа жаңғақтарымен (өсімдік піл сүйегі) айналысады. Сондай-ақ, мұнда күріш пен қант ұнтақталады.

География

Қала Сан-Пабло өзенінің сол жағалауында орналасқан, оның сағасында Катарама өзенімен бірігіп, Бабахойо өзенін құрайды. Аймақтағы ең қызықты саяхаттардың бірі – Бабахойо өзенінде қайықпен саяхаттау. Бабахойо Литораль аймағында орналасқан және Бабахойо – Кито (Панамерикан тас жолы), Бабахойо – Амбато (Флорес тас жолы) және Бабахойо – Риобамба арқылы тауларға жету үшін міндетті тоқтау орны болып табылады. Бабахойо Лос-Риос провинциясының оңтүстігінде жатыр. Оны жағалаудағы басқа қалалармен байланыстыратын жолдар: Бабахойо – Баба, Бабахойо – Гуаякиль және Бабахойо – Милагро. Оның географиялық орналасуы өте қолайлы, себебі күн сайын 25 000-нан астам автомобиль, автобус, тіркеме және жүк көлігі Бабахойо арқылы өтеді. Бабахойо – жағалау мен таулар арасындағы сауда орталығы. Қалалық жол желісі арқылы қалада Баррейро мен Эль-Сальто арасында байланыс құратын екі жаяу көпір бар. Көлік құралдары үшін төрт көпір салынған: алғашқы екеуі қаланың солтүстігіндегі Катарама және Сан-Пабло өзендерін кесіп өтеді (Бабахойо – Кито тас жолы); үшіншісі қаланың оңтүстігіндегі Лагарто батпағын кесіп өтеді (Бабахойо – Гуаякиль тас жолы); ал төртіншісі Ла-Вентура аймағында (Бабахойо – Амбато тас жолы) орналасқан.

Климат

Қаланың климаты ыстық және ылғалды. Бабахойо қаласы қыс айларында жиі су тасқынына ұшырайды. (Ескертпе: 2008 жылдың қаңтар-маусым айларында Бабахойо қаласының барлық бөлігі суға батқан болатын)

Тарих

Бабахойо қаласы 1869 жылдың 27 мамырында Флорес отбасының берген жерлерінде құрылды. Бабахойо және Каракол өзендерінің тоғысына қарай орналасқан қала, Сан-Пабло өзенінің оң жағалауында салынды. Ұзақ уақыт бойы қала Бодегас (қоймалар) деп аталды, себебі Гуаякиль мен Эквадор тауларындағы қалалар арасындағы сауданы бақылау үшін кедендік және мемлекеттік дүкендер осы қалада орналасқан еді. Бабахойо көптеген өрттерге ұшырады, ең қаттысы 1867 жылдың 30 наурызында болды, ол халықтың барлық мүліктерін жоқ қылып, доктор Габриэль Гарсия Морено үкіметін қаланы қазіргі орнына көшіруге жеткілікті себеп берді. Астана Сан-Пабло өзенінің арғы бетіне, қазіргі Баррейро қалалық ауданы орналасқан жерге көшірілді. Бұл – ұлттық өмірдің түрлі салаларындағы белсенділік пен дамудың үлгісі және осылай болып қала береді, өйткені қаланың өз ресурстары жеткілікті; ол жағалау және тау аймақтарының тірегі; екеуінің арасындағы ең беделді нүкте, онда көптеген кәсіпкерлік ауылдардың күштері бірігеді; себебі осы жерде ауыл шаруашылығы және саудаға қатысты ұмтылыстар қаланды. 2023 жылдың маусым айында 76 жастағы Белла Монтойя, қайтыс болған деп есептелген, бес сағаттық жоқтаудан кейін табуттан оянды және табуттың қақпағын қағып, сыртқа шығуға рұқсат сұрады. Эквадордың Денсаулық сақтау министрлігі 11 маусымда жасаған мәлімдемесінде, әйелдің күдікті инсульт салдарынан ауруханаға түскенін, «жүрек-қан тамырларының жұмысы тоқтаған, бірақ жан сақтау шараларына жауап бермеген, сондықтан кезекші дәрігер оның қайтыс болғанын растады» деді. Мартин Иказа мемлекеттік ауруханасы оны жұма күні қайтыс деп жариялаған еді. Әлеуметтік желілерде тараған видеода ол ашық табутта ауыр дем алып, екі ер адам оған көмектесіп жатқаны көрсетілген.

Демография

Бабахойо қаласының орталық бөлігінде 98 251 адам тұрады, бұл аймақтағы ең ірі қалалардың бірі. Бұл елдің 20 ең үлкен қаласының бірі. Халықтың көп бөлігі қалалық аймақта және қала шетінде, Babahoyo – Quito (Via E25 тас жолы) айналма жолының жанында орналасқан, ол қаланың оңтүстігінен солтүстік-шығысына дейін өтеді. Қала орталығы 9 қазан Малеконынан басталып, Хуан x Маркос Исаиас Шопитеа көшелерін қамтиды және Бірінші мамыр көшесінде аяқталады. Бұл сауда және мемлекеттік басқару орталығы. Орталықта барлық инфрақұрылымдық қызметтер мен қаланың көптеген қоғамдық орталықтары орналасқан; осы аймақтың ғимараттары берік, қазіргі заманғы материалдардан салынған. Көшелер жақсы күйде, барлығы берік жабынмен, ал кейбіреулері иілгіш асфальтпен төселген.

Экономика

Халық көбінесе егіншілікпен айналысады, ең көп өсірілетін дақылдары күріш және банан. Бұл қалада «Индустриас Факундо» сияқты, қала шетінде орналасқан, және елдегі төртінші ірі қант зауыты – «Инженерио Изабель Мария», сондай-ақ түрлі (пиладоралар) өнеркәсіптері дамыған. Қаланың көп бөлігі, әсіресе провинцияның ең ірі экономикалық орталығы болып табылатын қала орталығында, қарқынды дамуда. Мұнан өзге, бірнеше банк мекемесі де бар.

Мәдениет

Қамқоршы қасиетті күні - 24 қыркүйек. Жыл сайын Бабахоя Мерседес Анасына келесідей құрмет көрсетеді: 15-23 қыркүйек аралығында әртүрлі топтар Мерседес Анасын қала көшелерімен шығарып жүреді. 24 қыркүйекте Мерседес күні тойланады. Эквадордың таулы және жағалау аймақтарының шеберлері өз өнімдерін көрсетеді және сатады, сондай-ақ балалар ойыншықтарының үлкен жәрмеңкесі өтеді. Халықтық би тобы мен ұлттық және кейде халықаралық әншілер Мерседес Анасына құрмет көрсету үшін келеді.

Көрікті жерлер

Елорданың ең қызықты жерлерінің қатарында жасыл-көкке толы 24 мамыр паркі және қаланың басты соборы тұр. Собордың қабырғасын әсем безендірген алып мозаикалық суретте Құдай ана бейнеленген. Аймақта ұйымдастырылатын саяхаттардың бірі – Бабахойо өзенімен кеме саяхаты жасап, төңіректің табиғатын тамашалау және жерді өңдеп, мал өсіру арқылы күнкөріс табатын аймақтың шаруаларының дәстүрлі тіршілік салтын көру. Бұл саяхаттың ерекшелігі – осы өңірге тән, су үстінде салынған үйлерді тамашалау.

Тағам

Бабахойода негізгі тағам – креветка, балық және конхтан жасалған севиче. Бабахойода танымал тағы бір ерекше тағам – кальдо де мангуера (шұжық сорпасы).

Көлік

Кито мен Гуаякиль қалалары арасында жүретін автобустардың көпшілігі Бабахойо қаласынан өтеді немесе тоқтайды. Кеведо қаласы Гуаякильмен екі тас жол арқылы байланысады: біреуі Бальзар және Дауле арқылы, екіншісі Бабахойо арқылы өтеді. Бабахойода екі көлік агенттігі бар: Fluminense және Санта-Ана кооперативі. 5 автобус маршруты бар, және олардың бәрі қала орталығынан өтіп, солтүстік-шығыстан оңтүстікке қарай жүреді. Сонымен қатар, Баррейро және Эль Салто қалалық аудандарына, сондай-ақ Пимоча және Каракол ауылдық аудандарына дейін қайықпен де қатынау мүмкіндігі бар.

Ла-Унион

Бабахойоның солтүстік-батысында, тауларға жақын жерде балық аулау және күріш, соя, банан өсірумен айналысатын ауыл шаруашылығы ауданы орналасқан.

Пимоха

Бұл аудан аумағы жағынан өте үлкен. Солтүстікке қарай Пуэбловиехо ауданымен, оңтүстікке қарай Бабахойо өзенімен, шығысқа қарай Каракол өзенімен, батысқа қарай Гаррапата өзенімен шектеседі. Оның құрамына Кауге, Гуарумо, Чапуло, Конвенто, Мапан, Соус, Галлиназо, Папайал, Компания, Печиче Дульсе, Санта-Рита, Лас-Трес-Бокас, Калабрия, Кубон-де-Каимито, Париндеро, Рио-Гранде, Тежар, Провиденсия сияқты және тағы да басқа аймақтар кіреді. Бұл жерде Хуанкавилька елді мекендерін құраған көптеген тайпалар мекен еткені белгілі. Жұмыс істеу мен байлықтың басты көзі – ауыл шаруашылығы, сонымен қатар басқа да салалар дамыған. Бұл жерде какао, күріш, қант қамысы, кофе, каучук, құнды ағаштар, әсіресе емен, кедр және балса ағашы өседі. Банан көп көлемде экспортталады. Ананас, сапота және көптеген жабайы жемістер де мұнда өседі. Мал және балық шаруашылығынан өзге, ірі өнеркәсіптерге қант фабрикалары, алкоголь өндірісі, күріш және кофе егісі жатады.

Қарақұмық

Бұл ең көне халықтардың бірі. Сірә, Оживарм сияқты, бұл жер испандықтар осы аймаққа жасаған экспедициялары кезінде кездескен жергілікті тайпаның мекені болған. 1838 жылы бұл елді мекен шіркеулік аудан деңгейіне көтеріліп, Бабахойоның діни қызметкерінен тәуелсіздік алды. Ол солтүстікте Катармамен, оңтүстікте Барриеромен, шығыста Монтальвомен шектеседі, ал батысында Каракол өзені арқылы Пимочадан бөлінген.

Қойдың тұмауы

1936 жылы 14 мамырда Ресинто де Лас Хунтаста құрылған, тұрғындары шаруалар мен мал өсірушілер. Febres Cordero қаланың ең ірі ауыл шаруашылығы орталықтарының бірі болып табылады.