Кіріспе

Жоқ. Бұл Португалия тарихының уақыт жобасы. NOTOC

1927 жыл

Ақпан, Порту мен Лиссабонда Ұлттық диктатураға қарсы республикалық революциялық қастандық сәтсіз аяқталды. 26 наурыз - Порту қаласының Ақпарат полициясы, саяси полиция құрылды. 17 мамыр - Мектепте оқудың ең төменгі мерзімі 6-сыныптан 4-сыныпқа дейін қысқартылды; университет емес барлық білім деңгейінде оқушылар жынысына қарай бөлінді. Жалпы Еңбек Конфедерациясы (ұлттық кәсіподақ орталығы) таратылды. Тамыз - Оңшыл әскери төңкеріс сәтсіз аяқталды. 1 желтоқсан - Студенттер Лиссабонда Ұлттық диктатураға қарсы демонстрация өткізді.

1928 жыл

Ақпан, Диктатураның үгіт-насихат комиссиясы құрылды. 17 наурыз, Порто мен Лиссабонның ақпарат полициясы біріктірілді. 18 сәуірде генерал Хосе Висенте де Фрейтас премьер-министр болады. 26 сәуірде Антонио де Оливейра Салазар екінші рет қаржы министрі болады. Генерал Антонио Оскар де Фрагосо Кармона Республика Президенті қызметінде қалады. Католик шіркеуі мен Португалия Республикасы арасындағы Миссионерлік келісім, Португалияның колонияларында Католик шіркеуінің қызметіне ерекше мәртебе берді. Диктатура Nacional-ға қарсы Республикалық революциялық әрекет сәтсіз аяқталды. Португалия Коммунистік партиясының бас кеңсесі жабылды.

1929 жыл

8 шілдеде Артур Ивенс Ферраз премьер-министр болады. Португалияда Рим-католик діни ұйымдарына қайта рұқсат беріледі. Португалия Коммунистік партиясы Бенто Гонсалвес басшылығымен қайта ұйымдастырылады. Партияны жаңадан заңсыз жағдайға бейімдеу мақсатында, ұйымдастырудың нәтижесінде тұтқындау толқынынан қашу үшін жасырын ұяшықтар желісі құрылады.

1930 жыл

21 қаңтарда Домингос да Коста и Оливейра премьер-министр болады. Ангола, Кабинда, Кабо-Верде, Португалиялық Гвинея, Сан-Томе және Принсипи, Мозамбик, Гоа, Диу, Даман, Дадра және Нагар-Хавели, Португалиялық Тимор және Макао сияқты португалиялық отарлардың мәртебесін анықтайтын Acto Colonial (Колониалды акт) жарияланды. Антонио де Оливейра Салазар 28 мамыр революциясының төрт жылдығында жаңа режимнің негізгі принциптерін таныстырды.

1932 жыл

5 шілдеде Антонио де Оливейра Салазар премьер-министр тағайындалады.

1933 жыл

Жаңа Конституция жалған референдумда бекітіліп, Португалияны корпоративтік, бір партиялық және көп континенттік (Еуропа, Африка, Азия және Океаниядағы) ел ретінде анықтайды. Фашистік бағытты оңшыл диктаторлық режим, "Жаңа мемлекет" деп аталады, орнатылады. Ұлттық одақ (União Nacional) құрылады. Ұлттық еңбек кодексі (Estatuto do Trabalho Nacional) жарияланады, ол барлық еркін кәсіподақтарға тыйым салады. Саяси полиция, Мемлекеттік қорғаныс және қадағалау полициясы (PVDE – Polícia de Vigilância e de Defesa do Estado) құрылады. Цензура, әсіресе бұқаралық ақпарат құралдарында, жүйелі және кең тараған.

1934 жыл

18 қаңтарда коммунистік және анархо-синдикалистік кәсіби одақтар қолдаған жалпы ереуіл болды, бірақ ол қауіпсіздік күштерімен тез басылды.

1935 жыл

Португалия Коммунистік партиясының Бас хатшысы Бенто Гонсалвес Коминтерннің 7-ші съезіне қатысады. Португалияға қайтқаннан кейін жақын арада оны Саяси полиция (PVDE) тұтқындайды.

1936 жыл

19 мамыр, «Мосидаде Португеза» (Португалия жастары) құрылды, бұл Гитлер жастары сияқты міндетті жарымәскери жастар ұйымы. Шілдеде Испанияда Азамат соғысы басталды; Португалия генерал Франсиско Франко басшылығымен Испанияға көмек көрсетіп, испан республикашыларына қарсы күресте әскери көмек – «Вириатос» батальоны жіберді. Саяси тұтқындарға арналған «Таррафал» концлагері Кабо-Верде колониясында, саяси полиция PVDE-нің тікелей бақылауында ашылды. PVDE саяси полициясының қызметі коммунизмге және Португалия Коммунистік партиясының астыртын қызметіне қарсы бағытталды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде бірнеше итальяндық фашист және неміс нацист кеңесшілері Португалияға келіп, PVDE-ге гестапо сияқты модельді қабылдауға көмектесті.

1937 жыл

Желтоқсанда «Мосидаде Португеза» ұйымының әйелдер бөлімі құрылды.

1939 жыл

Ибериялық бейтараптық шартын Салазар Франсиско Франкоға ұсынды.

1942 жыл

Салазар испан диктаторы Франсиско Франкомен кездеседі. Португалия Коммунистік партиясының Бас хатшысы Бенто Гонсалвес Таррафаль концлагерінде қайтыс болады.

1943 жыл

8 қазан. Екінші дүниежүзілік соғыста ресми түрде бейтарап болғанымен, Португалия одақтастардың қысымына көніп, Ұлыбританияға Файал аралындағы Хорта және Сан-Мигель аралындағы Понта-Делгада порттарын, сондай-ақ Терсейра аралындағы Лажеш және Сан-Мигельдегі Сантана әуе алаңдарын пайдалануға рұқсат берді.

1945 жыл

Саяси полиция PVDE қайта ұйымдастырылып, PIDE (Polícia Internacional de Defesa do Estado; Мемлекетті қорғаудың халықаралық полициясы) деп аталды. 8 қазан, МУД (Демократиялық бірлік қозғалысы) ресми рұқсат алу арқылы құрылды.

1948 жыл

Қаңтар айында МУД-ға тыйым салынды.

1949 жыл

4 сәуірде Португалия НАТО-ның негізін қалаушы мүшесі болып табылады. Президент Антониу Оскар Кармона испан диктаторы Франсиско Франкомен кездеседі. Испан диктаторы Франсиско Франко Коимбра университетінен құрметті доктор ғылымы дәрежесін алады. (Алаяқтыққа толы) Президенттік сайлауда оппозициялық, заңсыз МУД ұйымының қолдауымен генерал Нортон де Матос Республика Президенті лауазымын иеленуге тырысып, сәтсіздікке ұшырайды.

1951 жыл

Антонио де Оливейра Салазар президент Антонио Оскар де Фрагосо Кармонаның қайтыс болуына байланысты Республиканың Уақытша президенті болды. Франсиско Хигино Крейвейро Лопес Республика Президенті болды. Португалия үкіметі португалдық колониализмге қатысты сынды азайту мақсатында толық колониялық жүйені жаңартып құрды: Португалияның барлық колониялары Португалияның Теңізартқы провинциялары деп атала бастады.

1954 жыл

Даманға тәуелді Дадра және Нагар-Хавели португал анклавы Үндістан тарапынан басылып алынған.

1956 жыл

Амилкар Кабрал ПАИГК-ті (Партидо Африкано да Индипенденс да Гвинея и Кабо Верде, Гвинея және Кабо-Верде тәуелсіздігі үшін Африкалық партиясы) құрды. Желтоқсан айында Агостиньо Нето Анголаны азат ету үшін халықтық қозғалысы (МПЛА, Movimento Popular de Libertação de Angola) құрылды.

1957 жыл

Анголаның Ұлттық Азаттық Фронты (FNLA), Анголаның солтүстік халқының одағы (União das Populações do Norte de Angola) ретінде құрылған.

1958 жыл

Америко Томаз Республика Президенті болады.

1959 жыл

Пиджигуити қырғыны Португалиялық солдаттар Бисауда (Португалия Гвинеясы) наразылық танытып жүрген док жұмысшыларына атыс ашып, 50 адамды қаза қылды.

1960 жыл

Қаңтар айында Португалия Коммунистік партиясының он мүшесі Пенишедегі жоғары қауіпсіздік түрмесінен қашып шықты. Қашып кеткендердің арасында Альваро Кунал да болды. 4 қаңтар күні Португалия Еуропалық еркін сауда қауымдастығының (ЕЭҚА) негіз қалаушы мүшелерінің бірі болды.

1961 жыл

4 ақпан күні Анголада Португалиялық отаршылдық соғысы Луандадағы түрмеге, полиция бас штабына және радиостанцияға жасалған шабуылдармен басталды. 15 наурыз күні УПА (União do Povo Angolano; Ангола халқының одағы) Анголаның солтүстігінде португалиялық отаршыларға және африкалық тұрғындарға шабуылдар жасады, нәтижесінде жүздеген адам қаза болды. Премьер-министр Антониу де Оливейра Салазар Ұлттық қорғаныс министрінің міндетін өз мойнына алып, Африкадағы соғысқа қарсы тұру үшін Үкіметті қайта ұйымдастырды. 12 желтоқсан күні Үндістан армиясы португалдық Гоа қаласын басып алды. 19 желтоқсан күні Үндістан армиясы португалдық Даман мен Диуді басып алды.

1962 жыл

25 маусымда Дар-эс-Саламда (Танзания) ФРЕЛИМО – Мозамбикті азат ету фронты (Frente de Libertação de Moçambique) құрылды. ПАИГК португалдарға қарсы партизандық соғысын Праяға жасалған сәтсіз шабуылмен бастады. 24 наурыз күні 1962 жылғы академиялық дағдарыс Лиссабондағы студенттердің ірі демонстрациясымен аяқталды, ол қатыгездікпен полиция тарапынан басып жанышты, нәтижесінде жүздеген студенттер ауыр жарақат алды.

1963 жыл

FLEC (Frente para a Libertação do Enclave de Cabinda; Кабинда анклавын азат ету майданы) құрылды. Қаңтарда Амилкар Кабрал және ПАИГК Гвинеяда португалдарға қарсы толыққанды соғыс жариялайды.

1964 жыл

ФРЕЛИМО Мозамбиктің солтүстігінің көп бөлігін бақылайды. Ақпан айында ПАИГК-ның бірінші партиялық съезі босатылған Кассакада өтті, онда ПАИГК-ның саяси және әскери күштері сараланып, қайта ұйымдастырылды. Партизандық күштерді (Халық партизандары) күшейту үшін, қалыпты армия (Халық армиясы) құрылды.

1965 жыл

Португалия Коммунистік партиясының 6-шы съезі, партия тарихындағы ең маңызды съездердің бірі, Альваро Кунал "Жеңіс жолы – Ұлттық және демократиялық революцияда партияның міндеттері" атты баяндамасын жариялағаннан кейін, бұл антифашистік күресте маңызды құжатқа айналды.

1966 жыл

6 тамыз, Лиссабонда Тагус өзені үстінде Салазар көпірі салтанатты түрде ашылды. Бұл Еуропадағы ең ұзын аспалы көпір және Сан-Францискодағы «Алтын қақпа» көпірінің дәл көшірмесі (сол инженерлердің еңбегімен салынған). Жонас Савимби Анголаның толық тәуелсіздігі үшін ұлттық одағы – UNITA (União Nacional para a Independência Total de Angola) ұйымын құрды.

1967 жыл

Осы кезде ПАИГК португалдық казармалар мен әскер лагерлеріне 147 шабуыл жасаған болатын, сондай-ақ Португалиялық Гвинеяның 2/3 бөлігін тиімді түрде бақылауда ұстады.

1968 жыл

Үкіметті қайта ұйымдастыру. 25 қыркүйекте Антонио де Оливейра Салазар денсаулығына байланысты үкіметтен қатарға кетеді. 28 қыркүйекте Марчелло дас Невес Альвес Каэтано премьер-министр болады. Португалия португал Гвинеясындағы партизандарға қарсы жаңа науқанды колонияның жаңа әкімшісі, генерал Антонио де Спиноланың келуімен бастайды.

1969 жыл

Бір партия União Nacional Acção Nacional Popular (Ұлттық халықтық іс-қимыл) деп қайта аталды. Саяси полиция PIDE DGS (Direcção Geral de Segurança, Бас қауіпсіздік дирекциясы) деп қайта аталды. Primavera Marcelista (Марселистік көктем) басталуы, режимнің әлсіз және сәтсіз ашылуы.

1970 жыл

27 шілде, Антонио де Оливейра Салазардың қайтысы. Португалия Гвинея Республикасындағы Конакриге басып кіреді, 400 десантты әскер қалаға шабуыл жасап, ПАИГК ұстаған жүздеген португалдық соғыс тұтқындарын босатады.

1973 жыл

Қаңтар айында Гвинея және Кабо-Верде үшін күрес ұйымының (ПАИГК) желісі Амилкар Кабрал Конакриде Португалия саяси полициясы ДГС-ның ықпалындағы наразы бұрынғы әріптесімен өлтіріледі. 24 қыркүйекте Гвинея-Бисау (Португалия Гвинеясы) тәуелсіздігі бір жақты түрде жарияланды. Қарашада Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы Гвинея-Бисаудың тәуелсіздігін мойындады, бұл Португалияның заңсыз агрессиясы мен оккупациясын айыптағандықтан және Португалияның толық бақылауы мен мойындауынан бұрын болғандықтан бұрынғысыздай жағдай.

1974 жыл

25 сәуірдегі Гвоздика революциясы бес онжылдық диктатураға нүкте қояды.