Кіріспе
Жоқ. Бұл Португалия тарихының уақыт жобасы.
This is a historical timeline of Portugal.
17 ғасыр
1640 ж. 1 желтоқсан: аздаған заговоршылар Лиссабондағы сарайды шабуылдап, испан губернаторы Маргарет, Мантуя герцогинясын орнынан түсіреді. Португалияның билеуші әулетінің басшысы (Жоа I-нің заңды емес баласынан шыққан) Браганса герцогы Португалияның IV Жоа королі ретінде тақты қабылдайды, бірақ жеке басына қарсылығына қарамастан, халықтың қолдауымен және әйелінің ықпалымен келіседі. Оның бүкіл билігі Испаниядан тәуелсіздік алу және оны сақтау үшін күреспен шектеледі. Франсиско де Лусена, Португалияның басқару кеңесінің 36 жыл бойы хатшысы және елдегі ең тәжірибелі бюрократ, адалдығын өзгертіп, қалпына келтірілген монархияның бас министрі болады. 1641 ж. Инквизиция герцог, маркиз, үш граф және архиепископ бастаған қарсы революцияға қолдау көрсетіп, ұлттық жаңаруға кедергі келтіруге тырысады. Франсиско де Лусена басшыларын жазалағанмен, бұл әрекет сәтсіз аяқталады, бірақ ол Испанияға қарсы 28 жылға созылған тәуелсіздік соғысын бастайды, бұл жаңа режимнің тұрақтылығына үнемі ішкі қауіп төндіреді. Осы арада голландтар Анголаға шабуылдарын қайта бастайды және Африкадағы португалдық құлдықтардың ең үлкен орталықтарын, соның ішінде Анголаның Луанда портын басып алады. Португалия гарнизоны Габсбургтерге адалдығын сақтау ма, голландтардың билігін қабылдау ма, әлде Жоа IV-ке көну ма деп шешуге тырысқанда, өзен жоғары қарай қашып кетеді. Олар Браганса әулетін таңдап, Бразилияның португалдық колониясынан африкалықтар мен голландтардың шабуылдарын тойтару үшін көмек сұрайды. Бразилиядағы иезуиттердің ықпалымен Рио-де-Жанейроның басшысы Сальвадор де Са да король Жоаның атынан мәлімдеме жасайды және Анголаның өтінішіне жауап береді. 1644 ж. Эльвас испан әскерлерінің тоғыз күндік қоршауына төтеп береді. 1648 ж. Сальвадор де Са басқаратын бразилиялықтар Анголаға қоныс аударады, голландтарды қуып шығады және Африка колониясын Португалияға қайтарады. 1654 ж. Вестминстерде Жоа IV пен Оливер Кромвельдің арасындағы ағылшын-португалдық келісімге қол қойылады. Жоао ағылшын протекторының саудагерлерін мазаламауға келіседі; оларға өздерінің Киелі кітаптарын пайдалануға және католик топырағында протестанттық рәсімдер бойынша өлгендерін жерлеуге рұқсат етіледі. Бразилиялықтар голландтарды солтүстік-шығыстағы ірі плантациялық колониялардан қуып шығарып, Португалияның Оңтүстік Америка империясының аумақтық тұтастығын қалпына келтіреді. 1656 ж. Жоа IV 15 жылдық биліктен кейін қайтыс болады. Оның патшайымы енді Португалияның Афонсу VI-і үшін регент ретінде билік етеді. Ол Испаниямен келісімге келуге тырысады. Португалия Сейлондағы Коломбоны голландтар басып алған кезде бақылаудан айырады. 1659 ж. Пиреней келісімі Испания мен Франция арасындағы ұзақ соғысты аяқтайды және испан әскерлері португалдық "көтерілісті" басу үшін тағы бір рет босатылады. Испандықтар Монсаунды қоршайды, бірақ Кастело Мельхор графинясы оларды қуып шығады. 1660 ж. Ұлыбританияда Карл II-нің қалпына келуіне байланысты корольдік регент 1654 жылғы келісімді қайта келіседі. Португалияға Испанияға қарсы күрес үшін Англиядан сарбаздар мен жылқыларды шақыруға, Шотландия мен Ирландиядан 4000 жауынгер іздеуге және оларды алып жүруге 24 ағылшын кемесін жалдауға рұқсат етіледі. Экспедициялық күш Португалияға келген кезде ағылшын қаруларымен қамтамасыз етіліп, діни ғибадат еркіндігіне кепілдік беріледі. 1661 ж. 31 мамырда Катарина да Браганса, Афонсо VI-ның әпкесі Ұлыбритания королі Карл II-ге үйленеді. Ол Лондонға 2 миллион алтын теңгені, түстен кейін шай ішу дәстүрін алып келеді, ал Англияға Португалия империясының Танжер мен Бомбей портындағы колониялық бекіністер беріледі. Той борышын өтеу келесі жарты ғасыр бойы португал қазынасына ауыртпалық әкеледі, ал протестант монархымен некеге тұру португал дворяндарының Франциямен одақтасуға мүдделі бөлігі үшін өте танымал емес. 1662 ж. Лиссабондағы сарай төңкерісінде жас Афонсо VI қолдаған дворяндардың жас тобы корольдік регентті құлатып, Испаниямен соғысты жүргізу үшін Кастело-Мельхордың 3-конты Луис де Васконцелос е Соузаны "диктатор" етіп тағайындайды. Жасөспірім (немесе ақыл-есі кем) патша француз ханшайымына үйленген, ал жас диктатор өзінің үкіметін Бурбон әулетінің патшалық абсолютизміне негіздейді. Бұл француздық абсолютизмге қарсылық (Президенттің әпкесі Англия королевасы мен оның інісі Педро) жойылды, ал Кастело Мельхор француз-неміс маршалы Шомбергтің көмегімен португалдық жаңару соғысының соңғы, сәтті кезеңін бастайды, ол испан әскерлеріне қарсы халықаралық жалдамалы армияны шебер басқарады. 1665 ж. 17 маусымда Португалия Монтес Кларос шайқасында толығымен жеңіске жетеді, онда Шомберг Парма князі басқаратын испан әскерін жеңеді; Испания соғысты тоқтатуға мәжбүр болады, бірақ бейбіт келісімге тағы үш жыл күтуге тура келеді. 1667 ж. Кастело Мельхор және оның француздық партиясы жаңа сарай төңкерісінде құлатылады. Афонсу VI үшін регент болып тағайындалған Педро князі, оның билікке қабілетсіздігін жариялап, оны Азор аралдарына жібереді. Француздық одақ жобасы қабылданбады, бірақ Педро өзінің саяси жағдайын оның әпкесімен, патшайыммен қайтадан одақтастырып нығайтады. Кастело Мельхор (айнымалы түрде, Англияға) эмиграцияға қашып кетеді. 1668 ж. Испаниямен бейбіт келісімге қол қойылып, шамамен 30 жылдық соғыс аяқталады. Испания Португалияға барлық бұрынғы иеліктерін және аумақтарын қайтарады, тек Мароккодағы Сеутадан басқа. Алайда Португалия экономикалық жағынан әлсіз болып қалады, ауыл шаруашылығы жетілмеген және ағылшын астығы мен жалпы сауда тауарларына, әсіресе тоқыма матаға тәуелді. Регент князінің экономикалық кеңесшісі, Эрисейра графы, фламанд үлгісіндегі жергілікті тоқыма өнеркәсібін дамытуды жақтады. Ковильян қаласында қой шаруашылығына және таза тау суына оңай қол жеткізетін "фабрикалар" құрылады, бірақ олар қала тұрғындары мен дәстүрлі тоқымашылардың наразылығын тудырады. Португалияның жібек өнеркәсібін дамыту әрекеттеріне француздықтар, олар осы нарықты монополиялауды қалайды, қарсы тұрады. 1683 ж. Афонсу VI қайтыс болады. Педро II король болады. 1690 ж. Эрисейра графы Луис де Менезес өзіне-өзі қол жұмсайды. 1692 ж. Үлкен құрғақшылық португалдық жібек өндірісін бұзады. 1697 ж. Бразилияның Сан-Паулу провинциясының ішкі аумағында алтынның табылуы.