Кіріспе

Диего де Сааведра Фахардо (24 тамыз 1648) – испан дипломаты және әдебиет қайраткері.

Өмірбаян

Ол қазіргі Мурсия провинциясындағы Алгезарес қаласында дүниеге келген. Саламанкада діни білім алғаннан кейін, ол төменгі дәрежедегі діни қызметтерге бекітілді, ал 1606 жылы Римдегі испан елшісі, кардинал Гаспар де Борья и Веласконың хатшысы болып тағайындалды. Жоғары дәрежедегі діни қызметке қол жеткізбесе де, 1617 жылы Сантьяго каноны атанды, бұл оған қала әкімдігінен түсетін қысымды баса табуға көмектесті, себебі ол лауазымына ешқашан қатыспады; бірақ, керісінше, Папа Григорий XV (1621) және Урбан VIII (1623) сайланған конклавтарда болды. Осы күннен бастап оның дипломатиялық қызметі тоқтаған емес, өйткені ол Испанияның Филипп IV-нің сенімін жеңіп алды және Испанияның саяси билігінің төмендеу кезеңінде Италияда, Германияда және Швейцарияда жиырма бес жыл бойы оның саяси және дипломатиялық қарым-қатынастарының маңызды бөлігін басқаруға жауапты болды. Ол Римде елші болды (1631) және 1633 жылы Баварияға барды, ол сол кезде отыз жылдық соғыстың ең қанды шайқастарының орталығы болған аймақ. Мұнда, Баварияның сайлаушысы Максимилиан I сарайының тұрақты елшісі, Киелі Лиганың жетекшісі ретінде, ол Габсбург жақтас күштерді Германия императоры Фердинанд II және католик державаларымен біріктіруді көздеді. Осы жылы Швеция королі Густав Адольф Лютцен шайқасында қаза тапты; бұл Фердинанд II әскерлерінің басшысы маршал Валенштейннің өлтірілуімен ғана бұзылған уақытша тыныштық орнатты, оның Швецияға сатқындық жасағаны айтылды (бірақ Валенштейннің сатқындығы ешқашан дәлелденбеді. Бұл таза болжам). 1634 жылы швед әскерлері мен испан әскерлерінің қолдауымен Германия империясының әскерлері арасында Нердлинген шайқасы болды, онда соңғысы жеңіске жетті. 1636 жылы император Фердинанд II қайтыс болды, ал оның орнын басу үшін Регенсбургте сайлау өтті, онда Сааведра Испанияның өкілі ретінде қатысты. Оның дипломатиялық қызметі Ришелье 1635 жылы Испанияға соғыс жариялағаннан кейін және испан әскерлерінің француз әскерлерінен күйреуінен кейін күшейді. Нәтижесінде, ол 1636 жылы Регенсбургте және 1648 жылы Мюнстерде Испанияның толық өкілдігіне тағайындалды. Мюнстер шарты жасалғаннан кейін Сааведра Мадридтегі Агустин Реколеттер монастырына зейнетке шықты. Ол 1648 жылы осы жерде қайтыс болды. Ол Мурсиядағы Әулие Мария соборында жерленген.

Шығармалары

1640 жылы Сааведра Макиавеллизмге қарсы эмблемалық «Empresas Políticas» кітабын жариялады. «Idea de un príncipe político cristiano» («Саяси қағидалар. Христиандық саяси ханзада идеясы») – ханзаданың тәрбиесі туралы жүздей қысқа эссе. Бұл еңбек негізінен король Филипп IV-нің ұлы үшін жазылған. Ол бірнеше рет басылып, көптеген тілдерге аударылды. 1646 жылы «Corona gótica, castellana, y austriaca políticamente ilustrada» атты аяқталмаған тарихи еңбек жарық көрді. Сааведраға жатқызылатын тағы бір еңбек – «República literaria» – 1670 жылы, оның қайтыс болғаннан кейін жарияланды. Бұл – ежелгі және қазіргі заманғы әдебиет әлемінің көрнекті тұлғалары туралы сатирикалық әңгіме. Сааведраның «Idea de un príncipe político cristiano» («Христиандық саяси ханзада идеясы», 1640) – Андреа Алциатоның 1549 жылы аударған «Emblemata» атты әдеби эмблема түрін пайдаланатын, өте білімді еңбек. Дегенмен, оның жұмысына негізінен Жакоб Брук Ангермунттың «Emblemata política» (1618) еңбегі ықпал еткен, автордың мақсаты – христиан ханзадасын дұрыс саяси біліммен қаруландыруға арналған нұсқаулық құрастыру болды. Тарихшы ретінде ол «Corona gótica, castellana y austríaca» (1648) еңбегін жазды, ол Испанияның вестготтар патшаларының өмірбаяндық жинағы болуға тырысты.

Мұра

Мурсияның Инфант Дон Хуан Мануэль ауданындағы испандық орта мектебі Сааведраның құрметіне аталған. Алгезарес қаласында, оның туған жерінде, оның атымен мектеп бар. Бұған қоса, қаланың бас көшесі де оның атымен аталады. Мадридте 28011 индекспен оның атымен аталған көше бар.