Кіріспе

Ясуж (ياسوج;) – Иранның Кохгилуйе және Боер Ахмад провинциясының Боер Ахмад ауданының Орталық ауданында орналасқан қала. Ясуж провинцияның, ауданның және ауданның орталығы болып табылады. Ясуж – Иранның оңтүстік-батысындағы Загрос тауларындағы өнеркәсіптік қала. "Ясуж" термині бүкіл аймаққа қатысты қолданылуы мүмкін. Ясужда қант өңдеу зауыты бар.

Тарих

Ясуж аймағы қола дәуірінен бері қоныстанған. Археологиялық қазбалардың нәтижесінде шейіт төбелері (б.з.д. 3 мың жылдықтан), Әхеменид дәуірінен қалған Хосрави төбесі, ежелгі Герд орны, Патаве көпірі және Пай-е Чол зираты табылған. Ясуж – Александр III Македонский және оның македондық әскерлерінің Парсы қақпаларын (Дарвазе-йе Фарс) басып алып, Парсы жеріне жол тапқан жер (б.з.д. 331 жыл). 2002 жылы ашылған Ясуж мұражайында айналасындағы археологиялық ескерткіштерден табылған монеталар, мүсіндер, керамика және қола ыдыстар қойылған. 2023 жылдың 18 мамырында Мадаван қаласы және Балахзар, Джадвал-е Гуре-е Мехриан, Мадаван-е Софла, Мехриан, Сараб-е Таве, Сервак және Талл Хосров ауылдары Ясуж қаласымен біріктірілді.

Климат

Ясуж батыс Иранға тән континенттік әсері бар Жерорта теңізі климатына (Köppen Csa) ие, бірақ Персия шығанағынан ылғалды желдердің тікелей бағытында орналасқандықтан, Альборз тауларынан оңтүстікке қарайғы ең жаңбырлы иран қаласы болып табылады. Жылдық жауын-шашын мөлшері Исфаханнан тоғыз есе, ал Керманшахтан екі есе артық. Көп жауын-шашынның болуы ең биік Загрос тауларында шағын мұздықтардың пайда болуына жағдай жасайды. Керісінше, шығыстағы Кухруд тауларында, бірдей биіктікте болғанына қарамастан, құрғақтығына байланысты мұздықтар жоқ. Ұзақ құрғақ маусымда маусым мен қыркүйек аралығында орташа жауын-шашын мөлшері ғана байқалады, ал жаңбырлы маусым қазан айына дейін созылады, бұл көптеген басқа Жерорта теңізі климаттарынан ерекшеленеді.