Кіріспе

Француз генералы және әскери стратегі Андре Бофре (André Beaufre; 25 қаңтар 190213 ақпан 1975) - француз армиясының офицері және әскери стратегі, ол 1961 жылы зейнетке шыққанға дейін Général d'Armée (Армия генералы) дәрежесіне жеткен. Ол Нойли-сюр-Сен қаласында дүниеге келді және 1921 жылы Сен-Сирдің арнайы әскери мектебінде әскери академияға оқуға түсті. 1925 жылы Мароккода француз билігіне қарсы шыққан рифтерге қарсы әрекет жасады. Кейін Бофре Эколь-супериер де-Герреде және Эколь-либре-де-Санси-Сиенс-де оқыды, кейіннен француз армиясының бас штабына тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда, ол полковник дәрежесіне ие болды және ағылшын тілді әлемде әскери стратег және тәуелсіз француз ядролық күшінің өкілі ретінде танымал болды. 1956 жылы Египетке қарсы Суэц соғысында француз әскерлеріне қолбасшылық етті. Кейін Бофре 1958 жылы Еуропадағы одақтас державалардың Жоғарғы штабының бас штабының бастығы болды. Ол 1960 жылы Вашингтондағы Солтүстік Атлантика келісім ұйымының (НАТО) тұрақты тобында Францияның бас өкілі болып қызмет етіп, генерал-д'армей дәрежесіне көтерілді. Бофре 1961 жылы денсаулық жағдайына байланысты әскерден кетті. Ол 1975 жылы Югославияда лекция оқып жүргенде қайтыс болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940-1941 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Алжирде ұлттық қорғаныс жөніндегі тұрақты хатшы болып қызмет еткенде, ол француз Виши режимімен тұтқындалды. 1942 жылы босатылғаннан кейін ол 1945 жылы соғыс аяқталғанға дейін бірнеше майданда еркін француз армиясында қызмет етті. Бофре өзінің "Францияның құлдырауы" деген кітабында былай деп жазады: "Франция армиясының құлдырауы - ХХ ғасырдағы ең маңызды оқиға". Ол француз армиясы ұстап тұрса, Гитлер режимі құлаған болар еді деп мәлімдейді. Батыс Еуропаны нацистер басып алмас еді, Совет Одағына нацистер шабуыл жасамас еді, Холокост болмас еді, әрине Шығыс Еуропаны коммунистер басып алмас еді. Кейін ол Францияның құлдырауы туралы пікірін "Темза теледидары" қазір атақты "Әлем соғыста" 3-ші бөлімге берген сұхбатында айтты.

Индокитай

Француз Индокитайы, 1952 жыл, генерал Бофре НАТО-ның тактикалық зерттеулер тобының жетекшісі болды. Ол ядролық соққыдан қорғау үшін шағын қорғаныс позицияларын көмуді қарастырды. Олар қалқан (боулиер) деп аталды. Ол бос жатқан кеңістіктерге қол сұғу үшін ядролық қаруға толы өте жеңіл және жылжымалы әскерлерді қолдануды ұсынды. Оның диссертациясы екі тарап та ядролық қаруды қолдану туралы ойлаған өте белгісіз әлемде өтті.

Алжир

Бофре Алжир соғысында генерал болған. Ол темір дивизияны басқарды . Жаңа ғана Индокитаниядан келген және осы жаңа қақтығыстың халықтық және ұлттық сипаты туралы нашар хабардар болған әскерлер Крым-Белкасем партизандарынан қатты зардап шекті. Ол өзінің "Стратегияға кіріспе" атты кітабында әскери және азаматтық қоғам арасындағы шекараларды жоюды ұсынды; кеңейтілген ұрыс алаңының бар екенін мойындаған әскери тәсіл. Бофренің теориясында ұрыс алаңы азаматтық қоғамның барлық аспектілерін, әсіресе радио мен сынып сияқты әлеуметтік және идеологиялық салаларды қамтитын болуы керек. Бофредің айтуынша, әскерилердің тиісті қамқорлығы азаматтық қоғамның барлық аспектілерін үйлестіруге дейін кеңейтілуі керек.

Оңтүстік Африка

Генерал Андре Бофре "Тоталь стратегия" терминінің негізін қалады. Қауіпсіздік жүйесі әзірлеген көп құрамдас стратегия, басқа елдердің контрреволюциялық соғыс және төмен қарқындылықтағы қақтығыстардағы тәжірибесіне сүйене отырып, Оңтүстік Африка жағдайында осындай әдістерді жетілдіріп, толықтыру. Теориялық тұрғыдан алғанда, ол САДФ-тың білім беру курстарының көбірек интеллектуалдық бағыттарында көрнекті орын алады. Филипп Франкельдің (әлеуметтік-әскери зерттеулер саласындағы халықаралық танымал сарапшы) айтуынша, ол САДФ-тың "Тоталь стратегиясын" әзірлеудің ең жан-жақты зерттеуін жүргізді. Бірлескен қорғаныс колледжіндегі барлық курстар бір немесе басқа Бофренің стратегиялық жұмыстарына негізделген. Бұл ұғым халықаралық саяси шекараларды кесіп өтетін өзендердегі су ресурстарын басқаруға да жол ашылды, әсіресе Оңтүстік Африкада.

Ядролық қорқыту

1960 жылдардың басында Бофре теориялық әскери стратег ретінде және президент Шарль де Голльдің басты басымдығы болған тәуелсіз француз ядролық күштерінің қорғаушысы ретінде танылды. Бофре ядролық қаруды таратуға қарсы болған АҚШ билігімен жақсы қарым-қатынаста болды, бірақ Франция ядролық тәуелсіздігі Батысқа Кеңес Одағына қатысты болжау мүмкіндігін арттырады және осылайша НАТО одағының қорқыту қабілетін нығайтады деп мәлімдеді. Сонымен қатар Бофре "Стратегияға кіріспе" және кейіннен "Қою және стратегия" атты кітаптарын жариялады. Оның түсінігі халықаралық қатынастар шеңберіндегі қорқыту теориясын талдауға үлкен ықпал етті. Әскери тарихшылар "Стратегияға кіріспе" атты еңбегін сол ұрпақ басылымдарында жарық көрген ең толық стратегиялық трактат деп сипаттады. Ватикан 1966 жылы ІІ Ватикан кеңесінің төртінші сессиясында осы құжаттарды жан-жақты талдап, кейіннен "Қазіргі әлемдегі шіркеу туралы пасторлық конституцияда" оларға түсініктеме берді. Бофре ядролық қорқытуды соғысты болдырмау немесе тоқтатуды көздейтін қорқытудың жалғыз түрі деп анықтады. Бофре "Қорыту және стратегия" атты еңбегін ядролық соғыс қаупі әсерлі болған суық соғыстың биполярлы әлемінде әзірледі. Бұл қауіптің болуы психологиялық әсерге ие болды және қарсыластардың қару алуына жол бермеді. Қарсылас тараптар дағдарысты бастау қаупін өлшеуі керек еді, өйткені бұл жауап саяси, экономикалық, әлеуметтік және моральдық залал келтіретін, одан қалпына келу оңай болмас еді; материалдық залал мен психологиялық факторлар қорқытуда шешуші рөл атқарды. Бофре ядролық сценарийде әскери іс-қимылдан аулақ болу керек және қарсыласты жанама іс-қимыл арқылы шалдықтыру арқылы жеңіс керек деп сенді. Бұл тек қана жауды қорқытып қана қоймай, керісінше, өз қорқынышыңды жасырып, керісінше әрекет ету. Террор аксиомасы арқылы теңгерім суық соғыста қолданылып, АҚШ пен КСРО арасындағы ядролық қақтығысты болдырмады. Бофре үшін, ең бастысы, ядролық соғыс қаупі болды. Атомдық қауіп бейбітшілікті әдеттегі қарудан да жақсы қамтамасыз етті. Әрине, Бофре мәселені негізінен француз стратегиялық тұрғыдан қарады. Ол кәдімгі қорқытудың әсерінен сенімді болмады: "Классикалық қарулану жарысы тұрақсыздықты тудырады, ядролық жарыс тұрақсыздықты тудырады". Бофренің атом қаруын қолдану қаупі - әлемдік тұрақтандырудың жалғыз құралы деген тезисі пессимистік. Оның пессимизмі ядролық және кәдімгі қорқыту арасындағы қарама-қайшылықта жатыр. Бір тарап екіншісіне қарағанда үлкен шабуыл қабілеттілігін дамытқанда тұрақсыздық пайда болады. Әдеттегі соғыста жеңіс біржақты болады, ядролық соғыста екіжақты жойылады. Бір тараптың жеңіске жетуін күтуі қарсыластың ашуын тудыруы мүмкін. Бофре бұл идеяны "жеңіс күту диалектикасы" деп аталатын теорияда егжей-тегжейлі дамытады.

Классикалық қорқыту

Бофренің ойы ядролық қатерден қорғанумен шектелмейді. Өзінің трактатында ол ядролық қорқытуды әдеттегі қорқытумен біріктіру мүмкіндігін қарастырады. Ол өз тұжырымдамасын былайша түйіндейді: "Ядролық және классикалық деңгейлер бір-бірімен байланысты, негізінен классикалық атом қаруларымен, соңғысына ол жетіспейтін тұрақтылықты береді және біріншісіне тұрақсыздықтың элементарлық қаупін қайтарады, ол өзінің үлкен тұрақтандырушы ретінде рөлін жалғастыру үшін қажет". Бофре ядролық және кәдімгі қорқыту "сиамдық егіздер" деп айтады, өйткені тұрақтылық үшін, әдеттегі режимнің тұрақсыздығы ядролық қорқытуды қажет етеді. Жалпы, шынайы қорқыту тек ядролық қорқыту арқылы ғана жүзеге асады.

Дәйексөздер

"Біз француздарға тән емес аурудан зардап шектік, яғни жеңіске жеткенімізді сезіндік". "Француз армиясының құлдырауы - ХХ ғасырдағы ең маңызды оқиға". "Тарихтың барлық кезеңінде соғыс әрқашан өзгеріп отырады". "Қазіргі стратегиялық жағдайды ядролық жағдайды анықтамаса, түсіндіруге болмайды; ядролық жағдайды анықтау, қорқытуды басқаратын заңдарды білместен мүмкін емес". "Стратегиялық ойын, музыка сияқты, екі күйде ойналуы мүмкін. Негізгі кілті - тікелей стратегия, онда күш - маңызды фактор. Кішігірім кілті - бұл жанама стратегия, онда күш артқа шегініп, оның орнын психология мен жоспарлау алады". "Оңтүстік Африканың саясаты (Үшінші әлемдегі апартеидке қарсылық) жақсы ойланған реформалар мен үлкен ақпараттандыру күш-жігерін жоюға мүмкіндік бермейтін болса, жауыздық атмосферасының пайда болуына және қатаюына жол беру қаупі бар". "Жеңіс - өте қауіпті мүмкіндік".