Кіріспе

Тарки қаласы (, Таргу; Тарки́) бұрын Тарку деп те аталатын, Ресейдің Дагестан Республикасындағы Махачкала қаласының Советский қалалық округінің әкімшілік құзырында орналасқан қала. 2010 жылғы санақ бойынша оның халқы 15 356 адам болды. Кейбір ғалымдардың пікірінше, Тарки 8-ғасырдың басына дейін Хазарияның астанасы болған Самандар қаласында орналасқан. 1396 жылы Тохтамыш-Тимур соғысы кезінде Тимур Таркиден өтті. Орта ғасырларда Шамхалат мемлекеті құрылып, кейіннен Тарки Шамхалаты болып қалыптасады. Тарки қаласы кем дегенде 16 ғасырдан бастап Кумык мемлекетінің астанасы болған. Бұл мемлекет 1867 жылға дейін жойылған жоқ. Тарки туралы 7 - 8 ғасырдағы әрмен жылнамаларында, 1375 жылғы Каталан атласында Джованни Карпини және Тимурид тарихшылары сөз етеді. Шамхалдар Ресей билігіне бірнеше рет, бірінші рет 17 ғасырдың басында мойынсұнды. 1668 жылы қаланы Степан Разиннің қолбасшылығындағы казактар тонаған. Шамхалдар 1722 жылы Ұлы Петрдің Персияға жасаған жорығы кезінде және Ұлы Екатеринаның 1796 жылғы Персияға жасаған жорығы кезінде Ресей билігіне қайтадан мойынсұнуға мәжбүр болды. Тарки 1813 жылы Гулистан келісімінің шарттары бойынша Ресейдің бақылауына түсті. Сегіз жылдан кейін орыстар мұнда Бурная бекінісін салдырды, оның орнына Петровск бекінісі (алғашқы Кумык қаласының жерінде Анджи-кала (немесе Анжи) деп аталды),

Депортация

1944 жылы 12 сәуірде Тарки мен жақын маңдағы Кыяхулай мен Альбурукент ауылдарының кумыктарын Дагестанның коммунистік билігінің бұйрығымен үйлерінен айдап әкетті. Олар Сталиннің бұйрығы бойынша екі ай бұрын Орталық Азияға мәжбүрлеп жер аударылған көршілес чечен, карачай, балқар және крым татарларының жерлеріне көшірілді. Кумиктерді жер аударудың негіздері билік билігі бұл аймақты Таркиге қоныс аударған биік таулық халықтардың ауыл шаруашылығы қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін пайдалануға үміттенген. Бұл көштің салдарынан жергілікті кумык халқы өзінің дәстүрлі астанасы Таркиді жылдар бойы жоғалтты, бұл олардың кейбір мәдени мұраларының жойылуына әкелді. Кумиктердің депортациясын Ресей үкіметі әлі күнге дейін мойындамайды және соңғы жылдары үлкен даудың тақырыбына айналды. Жергілікті чечендер мен лақтар арасындағы жер таласын шешу үшін Дагестан үкіметі 2017 жылы Таркидегі Кумыктарға тиесілі жерлерге лақтар үшін 3000 үй салғанын жариялады. Муниципалитеттер бөлінісінің шеңберінде Тарки Махачкала қалалық округінің құрамына кіреді.