Кіріспе
1953 жылы түсірілген Энтони Кимминс түсірген фильм Капитанның жұмағы - 1953 жылы түсірілген британдық комедиялық фильм. Гиннес Гибралтар мен испандық Марокко арасында тұрақты жүретін жолаушылар кемесінің капитанын ойнайды. Де Карло - оның марокколық әйелі, ал Джонсон - оның ағылшын әйелі. Фильм оқиғаның аяқталуынан бұрын басталады, содан кейін бірнеше флешбектерде айтылады. 1958 жылы бұл оқиға Бродвей музыкалық комедиясына айналдырылды, оның атауы "О, капитан!" деп өзгертілді.
The Captain's Paradise is a 1953 British comedy film produced and directed by Anthony Kimmins, and starring Alec Guinness, Yvonne De Carlo and Celia Johnson. Guinness plays the captain of a passenger ship that travels regularly between Gibraltar and Spanish Morocco. De Carlo plays his Moroccan wife and Johnson plays his British wife. The film begins at just before the end of the story, which is then told in a series of flashbacks. In 1958, the story was made into a Broadway musical comedy, retitled Oh, Captain!.
Сюжет
1950 жылдардың басында Солтүстік Африкада бір адамды (Алек Гиннес) ашулы көпшілік арасынан солдаттар взводы шығарып салады. Олар қамалға кіреді де, оның өлім жазасына кесілетіндігі анық болады. Командир (Питер Булл) сарбаздарға сапқа тұруға бұйрық береді. Ол оларға нысанаға алуды және оқ атуды бұйырады. Атыс дауысы естіліп, оқиға "Алтын қалыңдық" кемесіне ауысады. Жолаушылар Мароккодан Гибралтарға екі күндік сапарға шығады. Олардың арасында қарт мырза Лоренс Сент-Джеймс (Майлс Маллесон) бар. Ол өзінің немере інісі, кеме капитаны Генри Сент-Джеймспен нақты белгіленбеген мәселе бойынша сөйлесуге келді. Ол капитаның бірінші сержанты Карлос Рикодан (Чарльз Голднер) оның өлгенін білгенде шошынады. Ол Рикодан не болғанын түсіндіріп беруін сұрайды. Ол кеме иесі мен капитаны Генридің Гибралтар мен Солтүстік Африка арасына жолаушыларды тұрақты түрде тасымалдайтынын біледі. Флешбэкте Генри Сент-Джеймстің екі түрлі қарым-қатынаста болғанын көреміз: 1) Мароккода ол өзінің сүйіктісі Нитамен (Ивон Де Карло) бірге тұрады. Ол оны әр кешке сәнді мейрамханалар мен түнгі клубтарға алып шығып, еріншек өмір салтын дәріптейді. 2) Гибралтарда ол өзінен 15 жас кіші, өзіне адал әйелі Модпен (Силиа Джонсон) өмір сүреді. Мароккода Генри Нитаға ішкі киім мен бикини сыйлайды. Бірақ Гибралтарда ол Модқа сыпыру машинасын сатып алады. Екеуі де қуанышты. Кемеде ол әйелдерден бас тартып, капитанның үстелінде ер жолаушылармен ақыл-ой талқылауды таңдайды. Ол кемелді өмір сүрудің жұмағын тапты. Бірақ бұл ұзаққа созылмайды. Генридің бір ғана абайсызда жасаған қателігі жеткілікті. Бұл Рикоға, ол уақытқа дейін Нита капитанның әйелі деп сеніп, шынайы миссис Сент-Джеймс Гибралтарда тұратынын білуге әкеледі. Рикко Мауд Мароккоға ұшып барып, Нитамен кездескенде, Сент-Джеймске алдауды жалғастыруға көмектеседі. Генри Модты Нита екеуі бір адамға үйленгенін түсінгенге дейін тұтқындауға тырысады. Ол Модты Марокконың қауіпті жер екеніне және оған ешқашан қайтып бармауға тиіс екеніне сендіреді. Жылдар өтіп жатыр. Модтың егіздері бар. Ол екі ұлына қатты қуанады, бірақ оларды Англияға мектепке жіберген кезде, Мод енді некеге ғашық емес. Ол би билеп, джин ішкісі келеді. Ал Нита болса үйде отырып, күйеуіне тамақ пісіргісі келеді. Генри қорқып, бәрін бұрынғыдай сақтауға тырысады. Оның статус-квоны сақтап қалу әрекеті екі әйелдің де сүйіктілерін алуына әкеледі. Генри Нитаның опасыздығын білгенде, ол пәтерден кетеді, өйткені ол өзінің сүйіктісі Абессаломмен айтысуды жалғастырады. Нита өзінің сүйіктісін атып өлтіреді. Нитаны қорғау үшін Генри өзін кісі өлтіруші деп санайды. Өлім жазасына қайта оралайық. Оқ ату туралы бұйрық алған соң, сарбаздар мылтықтарын Генриден алыстатып, өздерінің қолбасшысын атып өлтіреді. Генри оларға ақша беріп, кетіп қалады.
Өндіріс
Фильм Алек Коппелдің түпнұсқалық әңгімесінің негізінде түсірілген. Сценарийді Николас Фиппс жазды. Бастапқы атау - жұмақ. 1951 жылы Рекс Харрисон мен Лилли Палмердің рөлге түсетіні туралы хабарланды. Келесі жылы баспасөзде Лоренс Оливье мен Вивьен Лидің басты рөлге түсетіні, Оливье режиссерлік, ал Алекс Корда продюсерлік істейтіндігі айтылды. Оливье мен Лиге қолжетімділік жоқ болды. Ивон Де Карлоның айтуынша, режиссер Энтони Кимминс оған рөл ұсынғанда, ол Алек Гиннес басты рөлді ойнаса, оны орындауға келісті. Кимминс Гиннеске жету мүмкін емес екенін және олар Рей Милланд немесе Майкл Уайлингке баратынын айтты; Де Карло Гиннеске тырысуға шақырды, актер келісті. Алек Гиннес Алекс Кордамен жылына бір фильм түсіру туралы келісімшартқа қол қойды. Оның кастингін 1952 жылдың қазан айында Variety жариялады. Селия Джонсон екінші рөлді ойнауға келісті. Кимминс былай деді: "Біз адамның үш жағын көрсетуге тырысамыз: үйдегі әйел құбыр мен шұлық жағы; содан кейін джунгли жағы порттағы қыз сияқты нәрсе. Содан кейін әңгімелесу, еркек пен еркек арасындағы қарым-қатынас, және, әрине, біз барлық уақытта тілге тиек боламыз, сондықтан біз үйлерді қиратуды күтпейміз". Фильм түсіру 1953 жылдың наурыз айында аяқталды. Ивон Де Карло фильмге "актерлік рөлді сомдағандықтан" ұнағанын айтады. Гиннеспен жұмыс істеу "көп қуаныш әкелетін тәжірибе" деп біледі.
Ұлыбританияда шығарылған
Фильм британдық кинотеатрларда сәтті түсірілді.
Сыни пікірлер
Ұлыбританияның Media Education Journal журналының 2022/3 қысқы басылымында Колин МакАртур " (де) колонизацияның танылмаған мысалы" атты эсседе фильмді оның "колонизацияны жоюдың болмай қалмауы туралы маңызды есебі" тұрғысынан зерттейді.
DVD дискісі
Алек Гиннес жинағының құрамына кірген "Капитанның жұмағы" 2002 жылдың қыркүйек айында DVD-де жарық көрді.