Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшаның ішкі әскері сарбазы (1923–1944)
Polish Home Army soldier (1923–1944)
Анджей Ромоцкий, "Морро" коді атпен (16 сәуір 1923 – 15 қыркүйек 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Armia Krajowa (Польшаның ішкі әскері, АК) құрамында капитан шеніне жеткен польшалық скаут жетекшісі (harcmistrz). Ромоцкий 1940 жылдан бастап "Шар серегі" (Gray Ranks) ұйымында белсенді болды, ал Варшава көтерілісі кезінде АК Зоська батальонының Руди ротасының командирі болды. 1944 жылдың 31 тамызында ол батальонның толық басшылығын өз мойнына алды және 15 қыркүйекте Черняков ауданында қаза тапқанға дейін осы қызметін атқарды. Оның "достық оттан" Ludowe Wojsko Polskie (LWP, Польша Халық Армиясы) әскерлерінің қолынан қаза тапқан болуы мүмкін.
Andrzej Romocki, codename "Morro" (16 April 1923 15 September 1944, was a Polish Scoutmaster (harcmistrz) who attained the rank of captain in the Armia Krajowa (Polish Home Army, AK) during World War II. Romocki was active in the Szare Szeregi (Gray Ranks) organisation from 1940 onwards and during the Warsaw Uprising he was the commander of the Rudy Company of the AK Zośka Battalion. He took command of the whole battalion on 31 August 1944 until his death in the Czerniaków district on 15 September. It's possible that he was killed as a result of "friendly fire" by soldiers of the Ludowe Wojsko Polskie (LWP, People's Army of Poland).
Вола мен Старовка
Зошка батальоны көтеріліс кезінде Варшаваның ең қиын аймақтарында шайқасты. 1944 жылдың тамызының басында Зошка Вола ауданында орналасты, онда көтерілісшілердің алғашқы табыстарынан кейін, соның ішінде 350 еврейді Гессиовка концлагерінен азат еткеннен кейін, немістер көтерілістің алғашқы ірі қарсы шабуылын бастады (және олардың ең ауыр зұлымдықтарының бірін жасады – Вола қырғыны). 11 тамыздан кейін, Вола түскен соң, Ромоцкий және бүкіл Зошка батальоны Варшаваның Ескі қаласына ("Starówka" немесе "Stare Miasto" поляк тілінде) көшірілді, онда олар келесі үш апта бойы батыл шайқасты. Тамыз айының соңында немістер қоршалған Ескі қаланы әр 15–20 минут сайын ауадан бомбалады, ал артиллериясы күн бойы аймақты обстрелдеді. Неміс танктерінің, «Голиаф» миналарының және жаяу әскердің толқын-толқын шабуылдарына көтерілісшілер ауыр шығынға ұшырағанына қарамастан тойтарыс берді, бірақ олар өздеріне қарсы орналастырылған күштің артықшылығына байланысты біртіндеп жер жоғалтып, оқ-дәрі, медициналық құрал-жабдық, азық-түлік және су жетіспейтін жағдайға түсті. 30–31 тамызда қамаудан шығуға және Ескі қаланы оңтүстікке қарай қала орталығымен, ал солтүстікке қарай Жолиборжбен қайта қосуға жасалған сәтсіз әрекеттен кейін, АК Ескі қаладан кәріз арқылы эвакуациялау туралы шешім қабылдады. 31 тамызда Ромоцкий басқаратын Зошка батальонының көтерілісшілері ғана Ескі қаладан қала орталығына қашып құтыла алды. Бір кезде олар қызыл-ақ ленталарын шешіп тастап, жау территориясынан неміс салдатындай жүріп өтті (көптеген көтерілісшілер сияқты, олар поляк нышандарымен безендірілген неміс формаларын киген). Зошка көтерілістің алғашқы айында көптеген сарбаздарын жоғалтты, сондықтан Ромоцкий, қашу кезінде бетіне жараланғанына қарамастан, батальон қала орталығына көшірілгеннен кейін оның бас қолбасшысы болды.
The Zośka Battalion fought in the most difficult areas of Warsaw throughout the uprising. At the beginning of August 1944, Zośka was stationed in the Wola district, where, after early successes by the insurgents, which included the liberation of 350 Jews from the Gęsiówka concentration camp, the Germans launched their first major counter offensive of the uprising (and also committed some of their worst atrocities the Wola massacre). After 11 August, when Wola fell, Romocki and the entire Zośka Battalion relocated to Warsaw Old Town ("Starówka" or "Stare Miasto" in Polish), where they fought valiantly for the next three weeks. By the end of August the Germans were bombing the encircled Old Town from the air every 15–20 minutes while their artillery also shelled the area throughout the day. Wave after wave of attacks by German tanks, Goliath tracked mines and infantry had been repelled by the insurgents despite heavy casualties, but they were nevertheless gradually losing ground to the vastly superior forces deployed against them, while also running out of ammunition, medical supplies, food and water. After a failed attempt to break out of their encirclement and re connect the Old Town with the city centre to the south and Żoliborz to the north on 30–31 August, the AK took the reluctant decision to evacuate from the Old Town via the sewers. Only insurgents from the Zośka Battalion, commanded by Romocki, managed to escape from the Old Town to the city centre on 31 August. At one point they took off their red and white armbands and marched through enemy held territory as if they were Germans (like many of the insurgents they wore stolen German uniforms adorned with Polish insignia). Zośka lost so many soldiers during the first month of the uprising that Romocki, despite himself being wounded in the face during the escape, became commander of the whole battalion after it relocated to the city centre.
Черняков
Қыркүйек айының басында Зоська Висла өзенінің сол жағалауындағы Черняков ауданына қайта жіберілді. 1944 жылдың 15 қыркүйегінде ЛВП бөлімшелері өзеннен өтіп, Черняковтағы көтерілісшілермен байланысуға алғашқы әрекет жасады, Иосиф Сталинның бұл әрекетке тыйым салғанына қарамастан. Ромоцкийдің қаза табуының нақты жағдайлары белгісіз, бірақ оның неміс формасын кигендігіне байланысты, ЛВП сарбазы оны қателікпен неміс деп ойлап, оққа ұшқан болуы мүмкін.
In early September Zośka was redeployed to the Czerniaków district, on the left bank of the river Vistula. On 15 September 1944, units of the LWP made their first attempt to cross the river and link up with the insurgents in Czerniaków, in spite of Joseph Stalin's ban. The exact circumstances of Romocki's death are uncertain, but it is possible that he was accidentally killed by a soldier of the LWP who mistook Romocki for a German due to the fact that he was wearing a German uniform.