Кіріспе

Жоқ. Жапония 1956 жылдың 18 желтоқсанында Біріккен Ұлттар Ұйымының 80-ші мүшесі болды. Осыдан бері Жапония, сыртқы саясатының негізгі принципі ретінде, Біріккен Ұлттар Ұйымының басқа мүшелерімен көптеген халықаралық ынтымақтастық жобаларына қатысып келеді. Жапония 1956 жылы БҰҰ-ға зор құлшыныспен және халықтың кең қолдауымен қосылды, себебі бұл халықаралық ұйым бейбіт елдің бейбіт әлемдік тәртіп орнату үмітін білдірді. Көптеген жапондықтар БҰҰ-ға мүше болуды өз елдері үшін қарусыз бейтараптық саясатының кепілі деп қарады, оған қоса 1951 жылы АҚШ-пен жасалған қауіпсіздік келісімі де болды. Ал кейбіреулер үшін БҰҰ-ны қолдау Жапонияның қауіпсіздік мәселесінде АҚШ-қа дербес тәуелділігін жасыруға немесе азайтуға көмектесер еді. Үкімет БҰҰ-ны тәуекелді азайтуға және жан-жақты сыртқы саясатты жүргізуге қолайлы арена деп есептеді.

БҰҰ-дағы рөлі

1950 жылдардың соңынан бастап Жапония БҰҰ-ның түрлі мамандандырылған мекемелерінің және әлеуметтік, мәдени және экономикалық жақсартумен айналысатын басқа да халықаралық ұйымдардың әлеуметтік және экономикалық қызметіне белсенді қатысты. 1970 жылдары экономикалық қуатты держава мәртебесіне ие болған Жапония БҰҰ-дағы рөлін күшейтуге шақырылды. Жапонияның рөлі мен үлесі арта келе, 1973 жылдан бастап Жапонияға Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің (БҰҰҚ) тұрақты мүшелігін беру қажет деген пікірлер жиі айтыла бастады, бұл орынға қазір АҚШ, КСРО, Ұлыбритания, Франция және Қытай ие.

БҰҰ-ның бейбітшілік сақтау іс-қимылдары

1990 жылға қарай Жапонияның халықаралық ынтымақтастық жөніндегі күш-жігері жаңа деңгейге көтерілді, оның қатысуы мен белсенділігі артты. Жапония БҰҰ-ның тұрақты бюджетінің шамамен 11 пайызын төледі, бұл көрсеткіш бойынша 25 пайыз төлейтін АҚШ-тан кейін екінші орында тұр. Жапония 1989 жылдан бері БҰҰ-ның бейбітшілік сақтау операцияларына белсенді қатысып келеді, ол алғаш рет Ауғанстан, Иран, Ирак және Намибиядағы БҰҰ-ның бейбітшілік сақтау күш-жігерін бақылауға және оған қатысуға шенеуніктерді жіберген кезде басталды. 1992–1993 жылдары Жапония Камбоджадағы бейбітшілік процесі мен сайлауды БҰҰ бақылауымен жүргізді, оған шамамен 2000 адам жұмылдырылды, олардың ішінде Жапонияның Өзін-өзі қорғау күштерінің әскери қызметкерлері де болды.

БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің реформасы

2005 жылдан бастап Жапония Германия, Үндістан және Бразилиямен бірлескен науқанда БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі реформасын қайта қолдайды. Бұл төрт елдің барлығы Кеңесте тұрақты орын алуға ұмтылады. Ұлыбритания, Франция және АҚШ Жапонияның кандидатурасын қолдаса да, ол ең жақын көршілері – Қытай мен Оңтүстік Кореядан күшті қарсылыққа тап болып отыр.

Басқа ұйымдар

БҰҰ-дағы қызметі мен Коломбо жоспары және Азия даму банкі сияқты азиялық аймақтық ұйымдарға қатысудан өзге, Жапония 1950-ші жылдардан бастап Батыс Еуропа мен Солтүстік Американың өнеркәсіптік дамыған елдерінен құралған немесе олардың басымдығын құрайтын әлемдік экономикалық ұйымдарға да қатысты. 1952 жылы Жапония Халықаралық валюта қорына (ХВҚ) және Дүниежүзілік банкке мүше болды, онда оның рөлі үнемі артып отырды. 1955 жылы ол Тарифтер мен сауда жөніндегі келісімге (ГАТТ) қосылды. 1966 жылы Жапония Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымына (ЭЫДҰ) қабылданды, бұл оны іс жүзінде жетекші өнеркәсіптік дамыған елдердің клубына енгізді. Жапония 1975 жылдан бері Жеті ел тобының, немесе G8-дің, ең ірі капиталистік елдердің жылдық саммиттеріне белсенді қатысып келеді, ал Ресей Суық соғыс аяқталғаннан кейін осы топқа қосылды.