Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлттық радио хабарларын тарату кеңесі (поляк: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, KRRiT, lit. Мемлекеттік радио және теледидар кеңесі) - Польшаның радио және теледидар таратуды реттеуші органы, ол радио және теледидар тарату лицензияларын береді, қоғамдық телерадио хабар таратушылардың заңға сәйкестігін қамтамасыз етеді және мемлекеттік медианы жанама түрде бақылайды. Бұл шамамен АҚШ-тағы Federal Communications Commission-ке тең. KRRiT - бұл Польша Конституциясында тікелей көрсетілген өкілеттіктері бар тәуелсіз агенттік, ал мүшелерін Президент және Парламент палаталарының әрқайсысы 6 жылдық мерзімге сайлайды. Ол 1992 жылы бұрын мемлекет қатаң бақылаған мемлекеттік БАҚ-ты басқару және сол кезде пайда болған жеке телерадио хабарларын реттеу үшін құрылған. Конституциялық өкілеттіліктің тікелей болуы, үкіметтің әр түрлі тармақтарымен өте ұзақ мерзімге мүшелерді сайлау және KRRiT мүшелерінің саяси партияға тиесілі болмауы талаптары оған басқа елдердің ұқсас агенттіктеріне қарағанда өте күшті позицияны береді. Бұқаралық ақпарат құралдарының саяси қысымнан босатылуы өте маңызды деп саналды. Теориялық тұрғыдан саяси емес болса да, кеңес мүшелерін саяси партиялар өздерінің билігіне шамамен сәйкес тағайындады. Бірнеше жыл бойы парламент бөлшектенгендіктен және парламент пен президент Лех Валенса арасындағы қақтығыстың жалғасуынан кеңес салыстырмалы түрде саяси тепе-теңдікте болды, сондықтан мемлекеттік БАҚ-ты белгілі бір партия бақыламады, ал жеке БАҚ-ты саясаттан гөрі экономикалық экспансия қызықтырады. Алайда, 1993 жылғы парламент сайлауында посткоммунистік Демократиялық солшылдар одағының (СДС) және олардың кандидаты Александр Квасьневскийдің 1995 жылғы президент сайлауында жеңіске жеткеннен кейін, кеңесте көп ұзамай посткоммунистік солшылдарға байланысты адамдар басым болды. Тіпті оңшыл 1997 2001 Парламент те бұл жағдайды өзгерте алмады, себебі KRRiT мүшелерінің ұзақ мерзімдері және Президент тағайындаған мүшелердің қатысуы. 2001 жылы өткен сайлауда жеңіске жеткен посткоммунистер 1990 жылдардың екінші жартысы мен 2000-жылдардың басында қоғамдық БАҚ-ты өз бақылауында ұстады. Коммунистік кезеңнен кейінгі Польша теледидарының басшысы Роберт Квиатковскийді оны Демократиялық солшыл Альянс үшін үгіт-насихат машинасы ретінде қолданды деп айыптады. Алғашқы айыптаулардың кейбірі 1997-2001 жылдары SLD-ді өте пропорционалды түрде жария ету, SLD басшысы Лешк Миллер үкімет мүшелерінің барлығына қарағанда көбірек эфир уақытын алған кезде (кейбір есептеулерге сәйкес), сайлау алдында Лех Качинскийдің FOZZ скандалына қатысы бар деп мәлімделген деректі фильмді эфирге шығару (кейін негізсіз деп табылды) және саяси жаңалықтарды жария етуде жалпы бейтараптық. KRRiT сонымен қатар жеке телерадиокомпаниялармен үнемі қақтығыста болды, мысалы, RMF FM-ге жергілікті жаңалықтарды хабарлауға тыйым салды. Алайда үлкен проблемалар 2001 жылғы сайлаудан кейін ғана басталды, онда KRRiT-тің кейбір мүшелері заңдарды бұрмалау арқылы жеке БАҚ-ты (Газета Wyborcza және Polsat телеарнасы) бақылауға алу үшін (Лев Рывин скандалында заңдарды бұрмалау арқылы "немесе газеттер" деп аталды (бұзушылықты жариялау үшін) (бұзушылықты жариялау үшін) және олардың хабар тарату лицензиялық билігін жергілікті жеке телеарналарға саяси және экономикалық қысым жасауға пайдалану. Бұл оқиғалар және көп ұзамай ашылған сыбайлас жемқорлық туралы басқа да даулы оқиғалар Польшаның саяси сыныбын дүр сілкіндірді. Бұл оқиғалардың барлығы Ривин ісі деп аталатын күрделі жанжалмен байланысты. 2004 жылы Роберт Квиатковскийдің орнын Польша теледидары басшысы ретінде компромистік кандидат Ян Дворяк басқарды. 2005 жылғы сайлауға қатысқан көптеген партиялар KRRiT-тен бас тартуды ұсынды. Ұлттық радио хабарларын тарату кеңесінің ресми сайты www. Крит. Үкімет. pl
The National Broadcasting Council (Polish: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, KRRiT, lit. State Council of Radio and Television) is the Polish broadcasting regulator, which issues radio and television broadcast licenses, ensures compliance with the law by public broadcasters, and indirectly controls state owned media. It is roughly equivalent to the Federal Communications Commission in the United States. KRRiT is an independent agency, with powers specified directly in the Polish Constitution, and members elected by the President and each of the chambers of the Parliament for 6 year terms. It was created in 1992 to manage the public media, previously tightly controlled by the state, and regulate private broadcasting, which was then emerging. The direct constitutional empowerment, election of members for very long terms by various branches of the government, and requirement that the KRRiT members can't belong to a political party, give it very strong position, compared to similar agencies in other countries. It was considered crucial that the media be freed from political pressures. While theoretically apolitical, members of the council were de facto appointed by the political parties, in rough proportion to their power. For a few years, because of the fragmentation of the Parliament, and ongoing conflict between the parliament and the president Lech Wałęsa, the council was in relative political balance, and so the public media weren't controlled by any particular party, while the private media were more concerned by economical expansion than politics. However, after the victory of the post communist Democratic Left Alliance (SLD) in the 1993 parliamentary elections, and of their candidate Aleksander Kwaśniewski in the 1995 presidential elections, the council soon became dominated by people connected to the post communist left. Even the right wing 1997 2001 Parliament couldn't reverse that, because of the long terms of KRRiT members and the presence of the members appointed by the President. Having won the next elections in 2001, the post communists were able to retain control of the public media for the second part of the 1990s and the early 2000s. The post communist head of the public Polish Television, Robert Kwiatkowski, was widely accused of using it as a propaganda machine for the Democratic Left Alliance. Some of the early accusations include highly disproportional coverage of SLD in 1997 2001, when SLD leader Leszek Miller was given more airtime than all members of the government combined (according to some calculations), airing a documentary claiming Lech Kaczyński's involvement in the FOZZ scandal just before the elections (later found to be baseless), and a general bias in coverage of political news. KRRiT was also in constant conflict with private broadcasters, for example forbidding RMF FM to air local news. The big problems however started only after the 2001 elections, when some members of the KRRiT were named in a conspiracy to gain control over the private media (the newspaper Gazeta Wyborcza and the TV station Polsat) by falsifying the laws (in the strand of the Lew Rywin scandal referred to as "or newspapers" (lub czasopisma, in honor of wording of the media law that was illegally switched after approval by the government), and using their broadcast licensing power to exert political and economical pressure over local private broadcasters. These events, and other corruption scandals revealed soon afterward, shattered the Polish political class. These events were all tied into a complex scandal referred to as the Rywin Affair. In 2004 Robert Kwiatkowski was replaced by a compromise candidate, Jan Dworak, as the head of Polish Television. Many parties taking part in 2005 elections proposed abandonment of the KRRiT. The official website of the National Broadcasting Council is www. krrit. gov. pl
213 бап
Ұлттық радио және телерадио хабарларын тарату кеңесі сөз бостандығын, ақпарат алу құқығын және радио және телерадио хабарларын таратудағы қоғамдық мүдделерді қорғайды. Ұлттық радио хабарларын тарату кеңесі регламенттер шығара алады немесе жекелеген жағдайларда қаулылар қабылдайды.
The National Broadcasting Council shall safeguard the freedom of speech, the right to information, and the public interest in radio and television broadcasting. The National Broadcasting Council may issue regulations or, in individual cases, adopt resolutions.
214-бап
Ұлттық телерадиокомпаниялар кеңесінің мүшелерін Сейм, Сенат және Республика Президенті тағайындайды. Ұлттық радио және телерадиокомпаниялар кеңесінің мүшесі саяси партияға немесе кәсіподаққа мүшелік етпеуі, сондай-ақ лауазымның қадір-қасиетіне қайшы келетін қоғамдық қызметті атқармауы тиіс.
The members of the National Broadcasting Council shall be appointed by the Sejm, the Senate and the President of the Republic. A member of the National Broadcasting Council shall not belong to a political party or trade union, or perform public activities incompatible with the dignity of the office.
215 бап
Ұлттық радио және телерадиорадиокомпаниялар кеңесінің жұмыс тәртібі мен тәртібі, оның ұйымдастырылуы және оның мүшелерін тағайындаудың нақты ережелері жарғымен белгіленеді.
The rules and manner of operation of the National Broadcasting Council, its organization, and specific rules for appointment of its members shall be determined by statute.