Кіріспе

Ұлттық радио хабарларын тарату кеңесі (поляк: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, KRRiT, lit. Мемлекеттік радио және теледидар кеңесі) - Польшаның радио және теледидар таратуды реттеуші органы, ол радио және теледидар тарату лицензияларын береді, қоғамдық телерадио хабар таратушылардың заңға сәйкестігін қамтамасыз етеді және мемлекеттік медианы жанама түрде бақылайды. Бұл шамамен АҚШ-тағы Federal Communications Commission-ке тең. KRRiT - бұл Польша Конституциясында тікелей көрсетілген өкілеттіктері бар тәуелсіз агенттік, ал мүшелерін Президент және Парламент палаталарының әрқайсысы 6 жылдық мерзімге сайлайды. Ол 1992 жылы бұрын мемлекет қатаң бақылаған мемлекеттік БАҚ-ты басқару және сол кезде пайда болған жеке телерадио хабарларын реттеу үшін құрылған. Конституциялық өкілеттіліктің тікелей болуы, үкіметтің әр түрлі тармақтарымен өте ұзақ мерзімге мүшелерді сайлау және KRRiT мүшелерінің саяси партияға тиесілі болмауы талаптары оған басқа елдердің ұқсас агенттіктеріне қарағанда өте күшті позицияны береді. Бұқаралық ақпарат құралдарының саяси қысымнан босатылуы өте маңызды деп саналды. Теориялық тұрғыдан саяси емес болса да, кеңес мүшелерін саяси партиялар өздерінің билігіне шамамен сәйкес тағайындады. Бірнеше жыл бойы парламент бөлшектенгендіктен және парламент пен президент Лех Валенса арасындағы қақтығыстың жалғасуынан кеңес салыстырмалы түрде саяси тепе-теңдікте болды, сондықтан мемлекеттік БАҚ-ты белгілі бір партия бақыламады, ал жеке БАҚ-ты саясаттан гөрі экономикалық экспансия қызықтырады. Алайда, 1993 жылғы парламент сайлауында посткоммунистік Демократиялық солшылдар одағының (СДС) және олардың кандидаты Александр Квасьневскийдің 1995 жылғы президент сайлауында жеңіске жеткеннен кейін, кеңесте көп ұзамай посткоммунистік солшылдарға байланысты адамдар басым болды. Тіпті оңшыл 1997 2001 Парламент те бұл жағдайды өзгерте алмады, себебі KRRiT мүшелерінің ұзақ мерзімдері және Президент тағайындаған мүшелердің қатысуы. 2001 жылы өткен сайлауда жеңіске жеткен посткоммунистер 1990 жылдардың екінші жартысы мен 2000-жылдардың басында қоғамдық БАҚ-ты өз бақылауында ұстады. Коммунистік кезеңнен кейінгі Польша теледидарының басшысы Роберт Квиатковскийді оны Демократиялық солшыл Альянс үшін үгіт-насихат машинасы ретінде қолданды деп айыптады. Алғашқы айыптаулардың кейбірі 1997-2001 жылдары SLD-ді өте пропорционалды түрде жария ету, SLD басшысы Лешк Миллер үкімет мүшелерінің барлығына қарағанда көбірек эфир уақытын алған кезде (кейбір есептеулерге сәйкес), сайлау алдында Лех Качинскийдің FOZZ скандалына қатысы бар деп мәлімделген деректі фильмді эфирге шығару (кейін негізсіз деп табылды) және саяси жаңалықтарды жария етуде жалпы бейтараптық. KRRiT сонымен қатар жеке телерадиокомпаниялармен үнемі қақтығыста болды, мысалы, RMF FM-ге жергілікті жаңалықтарды хабарлауға тыйым салды. Алайда үлкен проблемалар 2001 жылғы сайлаудан кейін ғана басталды, онда KRRiT-тің кейбір мүшелері заңдарды бұрмалау арқылы жеке БАҚ-ты (Газета Wyborcza және Polsat телеарнасы) бақылауға алу үшін (Лев Рывин скандалында заңдарды бұрмалау арқылы "немесе газеттер" деп аталды (бұзушылықты жариялау үшін) (бұзушылықты жариялау үшін) және олардың хабар тарату лицензиялық билігін жергілікті жеке телеарналарға саяси және экономикалық қысым жасауға пайдалану. Бұл оқиғалар және көп ұзамай ашылған сыбайлас жемқорлық туралы басқа да даулы оқиғалар Польшаның саяси сыныбын дүр сілкіндірді. Бұл оқиғалардың барлығы Ривин ісі деп аталатын күрделі жанжалмен байланысты. 2004 жылы Роберт Квиатковскийдің орнын Польша теледидары басшысы ретінде компромистік кандидат Ян Дворяк басқарды. 2005 жылғы сайлауға қатысқан көптеген партиялар KRRiT-тен бас тартуды ұсынды. Ұлттық радио хабарларын тарату кеңесінің ресми сайты www. Крит. Үкімет. pl

213 бап

Ұлттық радио және телерадио хабарларын тарату кеңесі сөз бостандығын, ақпарат алу құқығын және радио және телерадио хабарларын таратудағы қоғамдық мүдделерді қорғайды. Ұлттық радио хабарларын тарату кеңесі регламенттер шығара алады немесе жекелеген жағдайларда қаулылар қабылдайды.

214-бап

Ұлттық телерадиокомпаниялар кеңесінің мүшелерін Сейм, Сенат және Республика Президенті тағайындайды. Ұлттық радио және телерадиокомпаниялар кеңесінің мүшесі саяси партияға немесе кәсіподаққа мүшелік етпеуі, сондай-ақ лауазымның қадір-қасиетіне қайшы келетін қоғамдық қызметті атқармауы тиіс.

215 бап

Ұлттық радио және телерадиорадиокомпаниялар кеңесінің жұмыс тәртібі мен тәртібі, оның ұйымдастырылуы және оның мүшелерін тағайындаудың нақты ережелері жарғымен белгіленеді.