Кіріспе

Жануарларды сою алдындағы санасыз ету процесі Жануарларды сойылған кезде немесе тамақ үшін сойылғанға дейін, оларды өлтіргенмен немесе өлтірмегенмен, қозғалмайтын немесе санасыз ету процесі.

Негізгі себептері

Еуропалық одақта адам тұтынуы үшін сойылатын жануарлардың көпшілігі мойын немесе кеудедегі ірі қан тамырларын кесіп, қанды тез жоғалтады. Қан аз жоғалғаннан кейін жануар есінен танып қалады, ал одан да көп қан жоғалғаннан кейін өледі. Жаныбарды кескеннен бастап, есінен танығанға дейін, ол ауырсыну, стресс және қорқыныш сезімін сезінеді. Есірткісіз ірі қан тамырларын кесу мен сезімталдықтың жоғалуы арасындағы уақыт, мінез-құлық және мидың реакциясынан көрініп шығады, қойларда 20 секундқа дейін, шошқаларда 25 секундқа дейін, ірі қара малдарда 2 минутқа дейін, құстарда 2,5 минутқа дейін немесе одан да көп, кейде балықтарда 15 минут немесе одан да көп. Егер адам мал сойылған кездегі жануарлардың азабын азайтуға тырысса, оларды есеңгірету қажет. Дәрігерлердің тиімділігі техниканың сапасына және қызметкерлердің тиісті дайындығына байланысты.

Тарих

Алғашқы түрінде зақымданудың заманауи заманға дейінгі кезеңінде ірі қара малдың жағдайында қолданылған, олар қан кетуден бұрын poleaxed болды. Алайда, сойылғанда, тапанша мен электрлік тоқпен соққылау арқылы шошқалар, қойлар және басқа жануарлар (соның ішінде ірі қара мал) соққыға ұшыраған кезде, олар есінен танып қалған. Жануарды еркіне қарсы сойып, өлтіруді зұлымдық деп санағандықтан, көптеген елдерде малды есінен түсіру әдісін қолдануды мәжбүрлеп қабылдауға мәжбүр болды. Бұл мәселені ең алғаш көтергендердің бірі - белгілі дәрігер Бенджамин Уорд Ричардсон. Ол өзінің еңбек өмірінің көп жылдарын мал сойылудың "адамгершілік" әдістерін әзірлеуге арнаған. 1853 жылы ол жануарларды газбен өлтіретін камераны ойлап тапты. Бұл камерада жануарлар зардап шекпейді, олар мұны білмейді. Ол тіпті Корольдік политехникалық институтта электр тогын пайдаланумен тәжірибе жүргізді. Аңшылдандыру технологияларының дамуы негізінен ХХ ғасырдың бірінші жартысында болды. 1911 жылы мал сойылуын жақсарту және қажетсіз үй жануарларын өлтіру мәселесін шешу үшін жануарларға әділдік кеңесін (кейінгі гуманды сойыс қауымдастығы) құрды. 1920-жылдардың басында HSA механикалық тоқымашыны таныстырды және көрсетті, бұл көптеген жергілікті билік органдары тоқымалауды қабылдауына әкелді ". HSA 1933 жылы жануарларды сойыу туралы заңның қабылдануында маңызды рөл атқарды. Бұл заң бойынша, еврейлер мен мұсылмандардың етін қоспағанда, сиырларды механикалық және шошқаларды электрлік түрде есінен таныту міндетті болды.

Газбен есеңгірету

Газбен есеңгірету кезінде жануарлар тыныс алу газдарының қоспасына (мысалы, аргон мен азот) ұшырайды, бұл гипоксия немесе асфиксия арқылы есінен танып қалу немесе өлімге әкеледі. Қазіргі кезде көмірқышқыл газы ең көп пайдаланылатын газ болып табылады. Бұл процесс бірден емес, көмірқышқыл газымен жасағанда тыныс алу қабілеті бұзылатынға дейін қатты қиындық белгілері байқалады.

Перкуссиялық есеңгірету

Соққымен есінен таныту кезінде жануардың басына, ену арқылы немесе енусіз соққы беретін құрылғы қолданылады. Мұндай құрылғылар, мысалы, тұтқынға алынған бұрандалы тапанша, пневматикалық немесе ұнтақпен іске қосылуы мүмкін. Перкусивті тоңдыру ми жарақаты арқылы адам бірден есінен танып қалады. Бұл процесс жиі бірнеше рет қайталануды талап етеді. Бір зерттеуде қара мал тұтқындалған бұрандалы қаруға 12% бірнеше рет атылған, ал 12,5% жеткіліксіз тоңған.

Еуропалық ереже

Сойылатын жануарларды қорғау жөніндегі Еуропалық конвенция немесе сойылатын жануарларды қорғау жөніндегі конвенция (Еуропа Кеңесі, 1979) барлық солипедтерді, қайтарушыларды және шошқаларды сойылғанға дейін үш заманауи әдістің бірімен (конкуссия, электронаркоз немесе газ) сезімталдандыруды талап етеді және балға балталары, балғалар мен шұңқырларды қолдануға тыйым салады. Тараптар діни мақсатта сою, шұғыл сою, құс, қояндар мен басқа да ұсақ жануарларды союға қатысты ерекшеліктерге рұқсат бере алады. Екінші жағынан, Еуропалық Сот (Еуропалық одақ институты) 2020 жылғы 17 желтоқсанда Еуропалық Одақтың мүше мемлекеттері жануарлардың әл-ауқатын жақсарту үшін дәстүрлі сою кезінде кері қайтатын алдын ала кесу процедурасын талап етуі мүмкін деп шешті.

АҚШ-тың ережелері

Аңшылатуды союдың адамгершілік әдістері туралы заңның (7 U.S.C. 1901) ережелері реттейді, оны Азық-түлік қауіпсіздігі және инспекция қызметі (FSIS) Федералды ет инспекциясы туралы заңға (21 U.S.C. 603 (b)) сәйкес сақтауға міндетті. 1957 жылғы Құс өнімдерін тексеру туралы заңда (21 U.S.C. 451 және одан кейінгі) осындай ереже жоқ. АҚШ-та алғашқы BSE жағдайы расталғаннан кейін FSIS (69 FR 1887, 12 қаңтар 2004) ең кең таралған емізу құрылғысын (ауа инъекциясы тұтқын болт емізу тапаншасын) қолдануға тыйым салатын ережелерді шығарды, өйткені қысылған ауа құрылғысы (бос патронмен немесе өткізбейтін тұтқын болтпен салыстырғанда) мидың және басқа орталық жүйке жүйесінің (ОЖЖ) тіндерін қан ағынына мәжбүрлеуі дәлелденді. Ірі қара малдың қаны негізінен мал азығында ақуыздық қоспа ретінде және бұзауларға сүт орнына пайдаланылуы үшін өңделеді және егер онда белгіленген қауіпті материалдар болса, онда БСЕ жұқтырылуы мүмкін (БСЖ-ға ми және ОЖЖ тіндері жатады).