Мал өліктерін жинаушы, "knacker" мамандығы тарихы, мал өнімдерін қайта өңдеу, этимологиясы. Қазақша анықтама, мағынасы және көне дәуірден бергі аңыз-ережелері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жануарлардың өлекселерін алып тастайтын адам (ағыл. knacker, knackerman) – жеке шаруашылықтардан немесе қоғамдық жолдардан өлген, өліп бара жатқан немесе жарақат алған жануарлардың өлекселерін алып тастап, жиналған өлекселерден май, сары май, желім, желатин, сүйек ұны, сүйек көміртегі, аммиак тұзы, сабын, ағартқыш және мал азығы сияқты қосымша өнімдер шығаратын адам. "Кенелер алаңы" немесе "кенелер орны" мал сою орнынан (абаттоир) ерекшеленеді, онда жануарлар адамдарға тамақ үшін сойылады. Орта ғасырлардан бері "кене" мамандығы көбінесе арсыз мамандық деп есептелген. Кенелерді соттар жиі қоғамдық жазалаушылар ретінде тағайындаған.
Person who removes animal carcasses
the trade and slang term
A knacker ('/n//æ//k//ər/), knackerman or knacker man is a person who removes and clears animal carcasses (dead, dying, injured) from private farms or public highways and renders the collected carcasses into by products such as fats, tallow (yellow grease), glue, gelatin, bone meal, bone char, sal ammoniac, soap, bleach and animal feed. A knacker's yard or a knackery is different from a slaughterhouse or abattoir, where animals are slaughtered for human consumption. Since the Middle Ages, the occupation of "knacker man" was frequently considered a disreputable occupation. Knackers were often also commissioned by the courts as public executioners.
Этимология
"Кнакер" сөзінің ең ерте тіркелген қолданылуы 1812 жылға дейін барып жетеді, онда "қарт немесе ауру жылқыларды союмен айналысатын адам" деген мағынада қолданылған, ал 1855 жылы "өлтіру, қастрациялау" мағыналары да пайда болған. Бұл сөздің 1570 жылдардағы ертерек "накер/накер" – "желбұрыш жасаушы" деген сөзбен байланысты екені айтылады. Мағынаның кеңеюіне себеп, "кнакерлердің" фермерлерге жылқы мәселелерінде, оның ішінде өлген жылқылар мен жануарларды кездіруде жалпы көмек көрсетуі болған болуы мүмкін. Сөздің шығу тегі нақты белгісіз, бірақ ол скандинавиялық сөздерден, әсіресе көне норвег тіліндегі *hnakkur* ("ат құрғаны") және *hnakki* ("мойынның артқы жағы") сөздерінен тараған болуы мүмкін, бұл мойынға қатысты болуы да ықтимал. Кнакерлік қалдықтар регламент бойынша майға және ет-сүйек ұнына айналдырылып, жағылады. Мал терісі былғары өндірісі үшін қайта өңделуі мүмкін. Кнакерліктерде жүзеге асырылатын мал өңдеу түрлері заңмен анықталады, мысалы, Австралияда 1983 жылғы "Коммунельттік ет инспекциясы туралы" заң арқылы. Еуроодақта кнакерліктерді қамтитын заңнама – 2009 жылғы 21 қазандағы (ЕҚ) № 1069/2009 Регламенті. Ол адамдарға тағам ретінде пайдаланбауға арналған жануарлардан алынған өнімдер мен олардан туындаған өнімдерді реттейді.
The oldest recorded use of the word "knacker" dates to 1812, meaning "one who slaughters old or sick horses" and in 1855 "to kill, castrate", and is believed to be the same word as the earlier knacker/nacker "harness maker" from the 1570s, surviving in 18th century dialects. The sense extension is perhaps because "knackers" provided farmers with general help in horse matters, including the disposal of dead horses and animals. The word is of uncertain origin, perhaps from the Scandinavian word represented by Old Norse hnakkur, saddle, and related to hnakki, "back of the neck", possibly relating to neck. Knackery by products are rendered under regulation into fats and meat and bone meal for incineration. Cattle hides may be recovered for leather production. The kinds of animal processing which can occur at knackeries are defined by law, for example, in Australia by the Commonwealth Meat Inspection Act 1983. In the EU, the legislation covering knackeries is Regulation (EC) No 1069/2009 of 21 October 2009. It regulates animal by products and derived products not intended for human consumption.
Сленгтің қолданылуы
"Knackered" сөзі британдық және ирланд сленгінде шаршаған, құжыраған немесе бұзылған деген мағынаны білдіріп, Австралияда, Ирландияда, Ньюфаундлендте, Жаңа Зеландияда және Ұлыбританияда кеңінен қолданылады. Австралияның оңтүстігінде егер бір нәрсе білімі жетпейтін адамның салдарынан қолдануға жарамсыз немесе бұзылса, оны "knackered" деп айтады. "Knackers" британдық/австралиялық сленгінде еркектердің аналық бездерін білдіретін сөз, бірақ бұл мағынасы ортағасырлық кішкентай nakers барабандарынан туындаған болуы мүмкін, олар әдетте белге ілініп, жұптап ойнатылатын. "Knacker drinking" термині ашық жерде алкоголь ішуді білдіреді, мысалы, далада, саябақта, жол бойында немесе канал жанында; мұндай кезде әдетте арзан сидр, сыра немесе лицензиясы жоқ дүкеннен алынған арақ ішеді. "Knacker drinking" көбінесе жасөспірімдер мен студенттер арасында таралған. Британдық сатирикалық журнал Private Eye жоғары лауазымды полиция қызметкерлерін "Инспектор Knacker" деп, ал полиция күшін жалпы "Knacker of the Yard" деп атайды, бұл Джек "Slipper of the Yard" Слипперге сілтеме жасайды. Автомобильдерді бөлшектеу орындары, құтқару алаңдары немесе қайта өңдеу орталықтарын да "knackers' yards" немесе "knackers" деп атай беруі мүмкін. Бұл сөз Ирландияда көшпенділер қауымының мүшелеріне қатысты қарапайым сөз ретінде де қолданылған. Осының салдарынан "knacker drinking" және "knackered" сияқты сленгтік сөздерді қолдануды тоқтату туралы шақырулар жасалды.
"Knackered" meaning tired, exhausted or broken in British and Irish slang is commonly used in Australia, Ireland, Newfoundland, New Zealand, and the United Kingdom. In southern parts of Australia, if something is rendered useless or broken by an inept person, it is said to be "knackered". "Knackers" is also a British/Australasian vulgar slang for testes, although this usage may be derived from nakerssmall medieval kettle drums which were typically played in pairs suspended from a belt around the waist. The term "knacker drinking" refers to the practice of consuming alcohol in the open, e. g. in a field or a park, or by a roadside or canal; the drink is typically cheap cider, beer or vodka from an off licence. "Knacker drinking" is commonly done by teenagers or students. The British satirical magazine Private Eye often refers to senior police figures as "Inspector Knacker" or the police force in general as "Knacker of the Yard", a reference to Jack "Slipper of the Yard" Slipper. Automotive junkyards, salvage yards or recyclers may also be referred to as "knackers' yards" or "knackers". The word has also been used as a derogatory term against members of the Travelling Community in Ireland. There have been some calls to cease the use of slang terms like "knacker drinking" and "knackered" as a result.