Huang Hao

Кіріспе

3 ғасырдағы Шу ханның евнугі және шенеунігі Хуан Хао (220s263) - Қытайдың Үш патшалық дәуіріндегі Шу ханның екінші және соңғы императоры Лю Шанның қол астында қызмет еткен қытайлық евнугі және саясаткер. Ол Лю Шанның ықыласына ие болды және өте ықпалды болды. Ол өз жақтастарын жоғарылатып, қарсыластарын төмендете алды, бұл мемлекеттің жақсы басқаруына кері әсер етті. Шу ханның жетекші генералы Цзян Вэй императорға Цао Вэйдің басып кіруі жақын екенін ескертуге тырысқанда, Хуан Хао императорға мұндай шабуыл жасалмайтынын айтты. Нәтижесінде Шу хан мемлекеті Шудың Вэй шабуылына дайын болмады, бұл императорды 263 жылы шартты түрде берілуге мәжбүр етті.

Өмір

Хуан Хао 220-жылдары Шу император сарайына Шу императоры Лю Шанның евнугі ретінде кірді, ол оған ақылды және жағымды сөздермен толы болғандықтан жақсы көрінді. Хуан Хао мемлекет ісіне араласуға тырысқан сайын, үкімет басшысы Донг Юн Лю Шанға жағымпазданудың қаупі туралы ескертті және императорды адастырғаны үшін Хуан Хаоны ескертті. Донг Юн тірі кезінде Хуан Хаоны бақылауда ұстады және оған Сары қақпаның көмекшісі (黃門) лауазымынан тыс лауазымға көтерілуге ешқашан жол бермеді. 246 жылдың желтоқсанында Донг Юн қайтыс болғаннан кейін Чэнь Цзи оны үкімет басшысы етіп алмастырды және император соты мен мемлекеттік істерге үстемдік ету үшін Хуан Хаомен бірлесіп жұмыс істеді. Лю Шан марқұм Донг Юнды өзіне қарапайым қарағандығы үшін сынға алды; ол мұны Хуан Хао мен Чэн Цзидің жігерленуімен айтқан деп есептеледі. 258 жылы Чэнь Цзи қайтыс болғаннан кейін Хуан Хао Чэндудағы Шу орталық үкіметінің ең ықпалды тұлғасына айналды. Лю Шан Хуан Хаоны Орталық тұрақты сержант (中常侍) және экипаж командирі (奉車都尉) лауазымына көтерді. Хуан Хао билігін теріс пайдаланып, өзін қолдайтын лауазымды адамдарды жоғарылатып, қарсы шыққандарды төмендетеді. Луо Сянь онымен жұмыс істеуден бас тартқанда, Хуан Хао Луо Сяньды Чэндудан Бадоң командирлігінің әкімшісі (太守) (巴東郡; қазіргі Фэнцзие округі, Чунцин) ретінде қызмет етуге жіберді. Бадоңның аймақ қолбасшысы болған Хуан Хаоның жақын досы Ян Ю (宇) Луо Сяньды өзінің орынбасары етіп қайта тағайындады, өйткені ол оны жоғары бағалады. Жазу шеберлерінің префекті (尚書令) Фан Цзянь Хуан Хаомен қарым-қатынас жасаудан бас тартты. Хуан Хао 30 жыл бойы Хуан Хаоның ісімен таныс болған ішкі кеңсе қызметкері Си Чжэнді ұнатпады. Ол Си Цзэнге зиян келтірмегенмен, оның жоғарылауына жол бермеді. Лю Шанның інісі Лю Ён Хуан Хаоны жек көреді және ешқашан онымен жақсы қарым-қатынаста болған емес. Хуан Хао билікке келгеннен кейін, ол Лю Ёнды Лю Шанның алдында жамандады және жамандады, нәтижесінде Лю Шан 10 жылдан астам уақыт бойы Лю Ёнмен кездесуден бас тартты. 262 жылы Шу генералы Цзян Вэй Лю Шанға хат жазып, Хуан Хаоны өлтіруге шақырды. Алайда Лю Шан бұл ұсынысты қабылдамады, Хуан Хаоның тек қызметшісі екенін айтты және Цзян Вэйге Хуан Хаоға ашуланбауды айтты. Цзян Вэй Хуан Хаоның император сарайында көптеген қолдаушылары бар екенін білген және Лю Шаннан Хуан Хаоны өлтіруді сұрағанда императордың ықыласынан айырылып қалуы мүмкін деп уайымдаған. Кейін Лю Шан Хуан Хаого Цзян Вэйден кешірім сұрауға бұйрық берді. Цзян Вэй Чэндудан шығып, Тачжун (中; қазіргі Гуансу штатының солтүстік-батысындағы) әскери гарнизонға көшу үшін себеп тапты. Бұл арада Хуан Хао Цзян Вэйді өзінен алып тастап, оның орнына Хуан Хаоның жақын досы Ян Ю (宇) -ды тағайындауға тырысты. Цзян Вэй бұл туралы естігенде, Тачжунгта қалды және Чэндуға қайтудан бас тартты, өйткені ол Тачжунгта қауіпсіз болатынын білген. 263 жылы Цзян Вэй Шудың қарсыласы Вэйдің генералы Чжун Хуй Гуанчжун аймағына әскер жинап жатыр деген хабарды алды. Содан кейін ол Лю Шанға хат жазып, жақындап келе жатқан шабуылға қарсы қорғаныс орнатуға рұқсат сұрады. Хуан Хао сиқыршылыққа сеніп, болашақты болжау үшін сиқыршы дәрігерді алды. Содан кейін ол Лю Шанға Сюньгунның Вэй күштерінің Шуға шабуыл жасамайтынын болжағанын айтты, сондықтан Цзян Вэйдің жоспарын орындаудың қажеті жоқ екенін айтты. Сол жылы Вэй генералы Денг Ай өз әскерлерін таулық жерлер арқылы қысқа жолмен алып өтіп, Шу қорғанысын айналып өтіп, Чэнду сыртына жетті. Лю Шан күресусіз берілді, осылайша Шу режимі өмір сүруіне тоқтам жасады. Лю Шанның берілгенімен, Денг Ай Хуан Хаоның опасыз адам екенін естіп, оны өлтіруді қалады, бірақ Хуан Хао Дэн Айдың адамдарына оны босату үшін пара беріп, қашып кетеді. Оның болашағы белгісіз.

Huang Hao entered the Shu imperial palace sometime in the 220s as a eunuch attending to the Shu emperor Liu Shan, who favoured him because he was shrewd and full of flattering words. Whenever Huang Hao attempted to interfere in state affairs, Dong Yun, then the head of government, warned Liu Shan about the dangers of flattery and admonished Huang Hao for misleading the emperor. While Dong Yun was alive, he kept Huang Hao in check and never allowed him to be promoted beyond the position of an assistant of the Yellow Gate (黃門丞). Following Dong Yun's death in December 246, Chen Zhi replaced him as the head of government and collaborated with Huang Hao to dominate the imperial court and state affairs. Liu Shan criticised the late Dong Yun for treating him with contempt; he was believed to have said this with the encouragement of Huang Hao and Chen Zhi. When Chen Zhi died in 258, Huang Hao became the most influential figure in the Shu central government based in Chengdu. Liu Shan promoted Huang Hao to the positions of Central Regular Attendant (中常侍) and Commandant of Equipage (奉車都尉). Huang Hao abused his power by promoting officials who were his supporters and demoting those who stood up to him. When Luo Xian refused to work with him, Huang Hao had Luo Xian sent away from Chengdu to serve as the Administrator (太守) of Badong Commandery (巴東郡; around present day Fengjie County, Chongqing). Yan Yu (閻宇), a close friend of Huang Hao who served as Area Commander of Badong (巴東都督) rereassigned Luo Xian as his deputy since he thought highly of him. Fan Jian, the Prefect of the Masters of Writing (尚書令), refused to have any dealings with Huang Hao. Huang Hao disliked Xi Zheng, an inner office official who was familiar with Huang Hao's dealings for about 30 years. Although he did not harm Xi Zheng, he never allowed Xi Zheng to get promoted. Liu Yong, a younger brother of Liu Shan, hated Huang Hao and was never on good terms with him. After Huang Hao came to power, he slandered and spoke ill of Liu Yong in front of Liu Shan, resulting in Liu Shan refusing to meet Liu Yong for more than 10 years. In 262, the Shu general Jiang Wei wrote to Liu Shan to urge him to execute Huang Hao. However, Liu Shan refused, said that Huang Hao was merely a servant running errands for him, and told Jiang Wei not to be so upset with Huang Hao. Jiang Wei knew that Huang Hao had many supporters in the imperial court and was concerned that he might have fallen out of favour with the emperor when he asked Liu Shan to execute Huang Hao. Later, Liu Shan ordered Huang Hao to apologise to Jiang Wei. Jiang Wei found an excuse to leave Chengdu and move to a military garrison at Tazhong (沓中; northwest of present day Zhugqu County, Gansu). In the meantime, Huang Hao tried to remove Jiang Wei from his command and replace him with Yan Yu (閻宇), Huang Hao's close friend. When Jiang Wei heard about it, he remained in Tazhong and refused to return to Chengdu as he knew that he would be safe in Tazhong. In 263, Jiang Wei received news that Zhong Hui, a general from Shu's rival state Wei, was mobilising troops into the Guanzhong region, seemingly in preparation for an invasion of Shu. He then wrote to Liu Shan, requesting permission to set up defences against the impending invasion. Huang Hao, who believed in sorcery, got a witch doctor to predict the future. He then told Liu Shan that the witch doctor predicted that the Wei forces would not attack Shu, so there was no need to follow Jiang Wei's plan. Later that year, the Wei general Deng Ai led his troops through a shortcut across mountainous terrain, bypassing the Shu defences, and arriving outside Chengdu. Liu Shan surrendered without putting up a fight, thus bringing an end to the Shu regime's existence. After Liu Shan's surrender, Deng Ai heard that Huang Hao was a treacherous person and wanted to execute him, but Huang Hao had already bribed Deng Ai's men to release him and he escaped. His eventual fate is unknown.

Үш патшалықтың романсында

14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романының 119-тауымында Хуан Хао Вэйдің бас қаласы Луоянға Лю Шанға ерген кезде Вэй регенті Сима Чжаоның бұйрығымен көпшілік алдында өлтіріледі.