Кіріспе

Канадалық шахматшы Дункан Саттлз (англ. Duncan Suttles; 1945 жылы 21 желтоқсанда туған) - шахматтың гроссмейстері. Канаданың екінші гроссмейстері Абе Янофскийден кейін, Саттлс 1960 және 70-жылдардың ортасында өзінің стратегиялық ойынының түпнұсқалығы үшін халықаралық деңгейде танылды. 1985 жылы шахматтан зейнеткерлікке шықты.

Алғашқы жылдар

Сан-Францискода туған Саттлс 8 жасында Канадаға көшіп барды, өйткені оның әкесі Британдық Колумбия университетінде сабақ бере бастады. Элод Макскасидің тәлімгері болған ол жасөспірім шақта ұлттық шеберлік дәрежесінде болды, бұл сол кездегі канадалық шахмат үшін ерекше болды. Саттлс 15 жасында 1961 жылы Броквилл қаласында өткен жабық Канада чемпионатында алғашқы рет өнер көрсетіп, 3/11 ұпай жинады. Саттлс 1963 және 1966 жылдары Британдық Колумбия чемпионатында жеңімпаз атанды. Екінші жабық турнирінде ол 15 ойыннан 8 1⁄2 ұпай жинап, Канада финалында ең жас және ең мықты ойыншылар тобының ортасынан жоғары аяқтады. Саттлс 1964 жылы Торонтода өткен Канаданың ашық шахмат чемпионатында 3-ші - 5-ші орындарды теңестірді және ең үздік жасөспірім ретінде 1965 жылғы Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты. Ол Гижон халықаралық шахмат турниріне (1965 жылы) қатысып, Луис Бронштейннен кейін 2-орынға ие болды. Ванкуверде 1965 жылғы Канада чемпионатында Саттлс 8/11 ұпай жинап, сегіз дүркін чемпион Абе Янофскийден кейін екінші орынға ие болды. Екі азамат ретінде (ол 1966 жылы Канада азаматы болды), Саттлс сондай-ақ Нью-Йорктегі АҚШ чемпионатына 1965-66 жылдары қатыса алды, онда ол 21⁄2/11-мен соңғы орынды иеленді; Бобби Фишер жеңіп алды. Саттлс Британдық Колумбия университетінде оқыды және университеттер арасындағы шахмат жарыстарында мектеп атынан өнер көрсетті. Математикадан бакалавриат дәрежесін алып, докторлық диссертациясын оқыды, бірақ ақырында жеке өнеркәсіпте жұмыс істеу үшін бағдарламадан шықты. 1968 жылы әйелі Добрилаға үйленді.

Канаданың өкілі

Саттлс Канаданың атынан 1965 жылы Барселонада өткен Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында ойнады. Ол 11⁄2/4 ұпай жинап, күшті алдын ала топта ойнады, оның ішінде Боян Курахика жеңімпазы болды. Алайда ол Б финалында Реймонд Киннен жеңіске жетті. Ол Канаданың атынан 1967 жылы Суссада өткен әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде 91⁄2/21 ұпай жинап, 15-ші орынға ие болды. Саттлс Канаданың Pointe Claire 1969 жылы өткен шахмат чемпионатында Торонтодағы Звонко Вранесичке қарсы плей-офф матшынан кейін жеңіп алды, ол 21⁄211⁄2.

Белгілі шахмат ойындары

Гёзо Форинтос пен Дункан Саттлс, Тель-Авив олимпиадасы 1964, Заманауи қорғаныс / Королеваның пешони ойыны (А40), 01 Ақ тыныш және ерекше түрде жауап береді, бірақ ойын көп ұзамай қараның пайдасына күшейеді. Милан Матулович пен Дункан Саттлс, Сосс Интерзоналы 1967, Заманауи қорғаныс, Авербах Вариациясы (А42), 01 Қуатты югослав гроссмейстері қараның ерекше стратегиясына таңғалады. Бент Ларсен Дункан Саттлске қарсы, Сосс Интерзоналы 1967, Заманауи қорғаныс (B06), 01 Ларсен 1967 жылы шахмат Оскарсының жеңімпазы болды, сондықтан бұл жеңіс жас канадалық үшін ең үлкені болды. Ханс Йоахим Хехт пен Дункан Саттлс, Белград 1969, Заманауи қорғаныс (B06), 01 Тағы бір заманауи жеңіске жетеді. Дункан Саттлс Борислав Ивковке қарсы, Белград 1969, Қазіргі / Венгрия ашылуы (A00), 10 Жаңа нұсқаның алғашқы ойындарының бірі, ол ақтарға сәтті болып шығады. Ларри Эванс Дункан Саттлске қарсы, Сан-Антонио 1972, Заманауи қорғаныс (B06), 01 Бес дүркін АҚШ чемпионы жаңа жолдармен оқытылады. Кен Рогофф пен Дункан Саттлс, Канадалық Ашық, Оттава 1973, Заманауи қорғаныс (B06), 01 Екі жас жұлдыз алдыңғы қатарлы ашылу идеяларын талқылайды. Дункан Саттлс пен Кевин Спраггет, Канадалық Ашық, Оттава 1973, Сицилия қорғанысы, Жабық вариация (B26), 10 Спраггет осы кезеңде ең жақсы жас канадалықтардың бірі болды; ол Канаданың үздік ойыншысы болды. Уолтер Браун Дункан Саттлске қарсы, АҚШ Ашық чемпионаты, Чикаго 1973, Заманауи қорғаныс (B06), 01 Алты мәрте Америка чемпионы болған, көтеріліп келе жатқан жұлдыз Браун, Саттлстың әлсіз алаңдарды пайдалану қабілеті туралы ауыр оқиды. Дункан Саттлс Пал Бенкоға қарсы, Гастингс 197374, Қазіргі / Венгрия ашылуы (A00), 10 Бенконың өзі бұл вариацияны алғаш рет 1960 жылдардың басында енгізді, бірақ Саттлс бірнеше жаңа бұрылыстарды көрсетеді. Карл Робач пен Дункан Саттлс, Ницца олимпиадасы 1974, Заманауи қорғаныс (А41), 01 Саттлс өзінің әлі де әлемдегі ең үздіктердің бірі екенін көрсетеді. Любомир Кавалек пен Дункан Саттлс, Ницца олимпиадасы 1974, Пирк қорғанысы (B08), 01 Саттлс Кавалектің классикалық ашылуын аяғында әсерлі пеш ролигімен әлсіретеді. Дункан Саттлс пен Бент Ларсен, Канадалық Ашық, Монреаль 1974, Ашылу ағылшынша (А13), 10 Саттлс төрт рет әлем чемпионатына үміткерді, бұл жолы өз үйінде қарсы алады. Дункан Саттлс пен Самуил Решевский, Лон Пайн 1975, Ашылу (А26), 10 Решевский шахматтағы ортодоксальдықтың көрінісі болды, сондықтан бұл ойын стилдердің қызықты соқтығысуы. Дункан Саттлс Тони Майлзға қарсы, Ванкувер 1981, Қазіргі/Мажар ашылуы (A00), 10 Майлз, осы ойынды жоғалтқаннан кейін, өзінің өзгеруін сәтті қолданады. Яссер Сейраван Дункан Саттлске қарсы, Ванкувер 1981, Ашылу (А21), 01 Сейраван әлемнің үздік жас ойыншыларының бірі болды және ол Саттлздің стилін дамытты. Пал Бенко Дункан Саттлске қарсы, Бостон 1964, Заманауи қорғаныс, 10 Саттлс ойынды аяғында байқаусыздыққа байланысты жоғалтса да, бұл керемет кездесу, тактикаға толы және бір ұзақ комбинация сияқты ойнайды. Лоренс Дей оны "Ұлы шеберлерден үйрен" кітабында сүйіктісі ретінде таңдады.