Кіріспе

Шинаин (аударма: Дала халқы) – фантастика авторы Мерседес Лакки жасаған ойдан шығарылған этнографиялық топ. Олар ежелгі Каледаин нәсілінің ұрпақтарының шамамен жартысын құрайды, ал қалған жартысы Таледралар (Бүркіттің бауырлары). Оларды таңдаған отаны – Дхориша жазығы, үлкен кратердің түбіндегі кең-салысты жоталы дала және шамандық рәсімдер барысында ғана сиқырды қолданудан бас тартуларымен ерекшеленеді. Олар бедуиндерге ұқсас өмір салтымен өмір сүреді: көшпелі, шатырларда тұрады, көбінесе мал өсіреді және жылқы шаруашылығымен айналысады. Шинаин сонымен қатар саудагерлер, және жазықтың шетінде Ката'шин'аин деген жартылай тұрақты елді мекені бар. Олардың физикалық ерекшеліктері бар: қара шашты, көк көзді, алтын түсті терілі. Шинаин өздерінің құдайына – Қаленелге (Жұлдыздардың қылышы немесе Жұлдызды көз) қадір тұтады, ол төрт түрлі бейнеде көрінеді: Қыз, Жауынгер, Ана, Қартайған ана. Олардың кітаптарда көбінесе айтылмаған ер құдайы да бар. Ол да құдайша сияқты, құдайдың төрт бейнесіне сай төрт түрлі бейнеге ие: Саяхатшы, Қорғаушы, Аңшы және Жол көрсетуші.

Жылқылар

Шинаиндер жылқылармен қарым-қатынастарымен танымал, оларды көбінесе dester'edre (Жел туған бауырлар) немесе одан да жас клан балалары (Jel'sutho'edrin) деп атайды. Шинаин жылқысы өзінің сапасымен, әсіресе соғыс аттарымен танымал. Даладан шыққан соғыс аттары әрқашан аналық болады: Шинаиндер олардың ақылдылығы үшін биелерді артық көреді. Шинаин соғыс аттары ешқашан Шинаин емес адамға тиесілі бола алмайды және олар ешқашан сатылмайды. Оларды "соғыс биесі" деп атайды, және олар сыртқы түрінен гөрі ақыл-ойы, ептілігі мен бұлшық еттері үшін өсіріледі, сондықтан олар көрікті болмайды. Олардың сыртқы түрі біршама жалпақ, үлкен, кең маңдайлары, шаңды сұр түсті терісі және күшті арт жағы (арт жағы көбінесе алдыңғы жағынан жоғары болады) бар. Оларды тек олардың иелері ғана ұстауға немесе мінуге үйретеді, және рұқсатсыз жақындаған кез келген адамды ауыр түрде жарақаттайды немесе (көбінесе) өлтіреді. Атты студиялар ешқашан даладан шықпайды, ал сырттан келгендерге сатылатын жалғыз Шинаин жылқылары – олардың жүк көтеруге арналған жылқылары мен сұрыпталғандары, олар соғыс аттарынан мүлдем басқа тұқымға жатады (бірақ Шинаин емес жылқылардан әлдеқайда жақсы).

Тарих

Шинаиндер мен Таледралар тайпалардың бөлінуі кезінде екі бөлек халыққа айналды, бұл оқиға кейбір жандар үшін қайғымен еске алынады. Ұлы соғыс, дана және жақсы сиқыршы Үрто мен зұлым Маар арасында болды, нәтижесінде екеуі де қаза тапты және олардың қамалдары қирады. Маардың бекінісі суға толы кратерге айналып, кейін Евендим көлі деп аталды. Үртоның мұнарасы қара шынымен қапталған алып кратерге айналды. Құдай Каледаинге көрініп, оларға екі міндет тапсырды: алғашқы міндет алған тайпалар сиқыр арқылы жерге келтірілген зиянды қалпына келтіруі керек еді, осылайша Тале'эдралар пайда болды. Шамандық сиқырдан басқа қандай да бір сиқырды қолданудан бас тартқан тайпалар кратерде тұрып, Үртоның мұнарасындағы әлі де сақталған қаруларды күзетуі керек еді. Екінші міндетті қабылдаған тайпалар Шинаин атанды, ал Құдай қираған жерді шөппен жауып, олардың онда өмір сүруіне жағдай жасады. Осы жазықтың халқының қайта толуы зор құрбанды талап етті: Шинаиннің алғашқылары болған төрт тайпаның ақсақалдарының (Бүркіт, Қасқыр, Шөпті мысық және Елік) өмірі. Осы оқиға жазыққа «Дхориша-Шина», яғни «Құрбандық жазығы» деген ат берді. Сондай-ақ, басқалардан тым алыс кеткен Каледаин тайпасы да болды, олар Жоғалған тайпа – к’Леша деп есептелді. К’Лешалар Мерседес Лаккидің «Вальдемар» романдарынан табылған уақыт белгілемелеріне сәйкес, шамамен 2400 жыл өткен соң, Сиқыршылар соғысы мен Сиқыршылар дауылдары кезінде қалғандарымен қайта қосылды.

Орындар мен әлеуметтік ұйым

Шинаиндер тотемдік жануарлардың атымен аталатын руларда ұйымдастырылған (Мысық руы, Қыран руы және т.б.). Мысалы: Лихаирден – Шабысшы елен руы, немесе Талеседрин – Қыранның балалары. Әр руды клан ақсақалы мен шаман (немесе бірнеше шаман) басқарады. Сиқырды қолданушылар – шамандар ғана. Руда туған және сиқыр қолдану қабілетіне ие балалар шамандардың қатарына қосылуы керек немесе оқу үшін Тайледрасқа баруы тиіс. Егер олар екеуіне де келіспесе, шаман Құдайдан сиқырдың күшін жоюды сұрайды, ал бала руда өмір сүруін жалғастырады. Шинаин руында маңызды бірнеше мүше бар: ру ақсақалдары, шамандар мен емшілер, сондай-ақ ру анасы. Ру Шинаин үшін соншалықты маңызды, русыз Шинаиннің өмір сүруге себебі жоқ деп есептеледі. Олар өз рулары үшін өмір сүреді және өледі.

Шамандар

Шамандар – Шин'аиннің рухани көшбасшылары. Олар Рулардың ішінде зор құрметке ие. Олар клан мен кланнан тыс білімді сақтайды. Шамандарды қарапайым бас киімдерімен және екі кішкентай бұғы мүйізімен тануға болады. Шамандардың өз Календерлері бар, олар жауынгерлер емес, ғалымдар және білім сақтаушылар. Бұл "Жазушылар", олар терең көк түсті киім киеді және кланның және кланнан тыс білім мен тарихты сақтауға, сондай-ақ "Қылышкерлер" шайқас және күрес жолына адал болғандай, сондай адал.

Календерл

Шинаиннің кіші тобы – Каленедр (сөзбе-сөз – Оның қылыш әйелдері немесе Қылышқа ант бергендер) деп аталатын жауынгерлер тобы. Мұндай адамдар әр түрлі себептермен Құдайға ант береді; белгілі Каленедрдың бірі – Тарма шена Талеседрин, ол өзінен басқа кланының барлық мүшелері қарақорғаштардан қаза тапқаннан кейін кланы үшін кек алуға ант берді. Шынайлардың арасында қандастыққа тыйым салынған. Қандық қақтығыс немесе кек алу үшін Каленедрдің антын беру қажет. Бұл ант үш бөліктен тұрады: бірінші, Каленедр Оңтүстік жел мен Жаңа Ай Құдайына (Жауынгерге) ант береді, екінші, олар барлық Шынай кландарына қызмет етуге ант береді, және тек содан кейін ғана өз кландарына ант етеді. Бұл келісім клан арасындағы бәсекелестікті болдырмайды, және ешбір Шынай екіншісіне қарсы қару көтеруге болмайды. Каленедрлер бойдақ, мүлдем жыныстық құштарлықтан ада (Құдайша оларды алаңдатудан босату үшін оны алып тастайды) және көбінесе андрогин болып табылады. Кәдімгі Каленедрлер тек қоңыр немесе қара түсті киім киеді: қара түс тек қандық қақтығыс кезінде немесе ритуалдық жекпе-жекте ғана тағылады. Каленедрлер өлімнен кейін де Құдайларына қызмет етуді жалғастырады; олар – леши’а Каленедрлер (рух Каленедрлер) және қара киімдерімен ерекшеленеді, әдетте Каленедрлер қандық қақтығыста болғанда ғана киіледі және беттері бүркелген (оларға «Бүркенгендер» деген лақап ат беріледі). Осы Бүркенгендер тірі Каленедрлерді оқытумен айналысады: ғимараттың ішінде өткізілмеген әр түні Бүркенгендер Каленедрлерге қару қолдануды үйретеді. Бұл Каленедрлерді әлемдегі ең қорқынышты және тәжірибелі жауынгерлердің біріне айналдырады.

Қанды ант

Шынайлар өз кландарына ерекше көңіл бөледі және әдетте сырттан келгендермен көп қарым-қатынас жасамайды. Бірақ, кейде олар Ше'ендран (Қан бауыр/Қан қарындас) сертін сырттан келген адаммен бірге қабылдайды. Бұл сертке қатысушылардың әрқайсысы оң алақанына кішкентай, ай тәрізді кесіп, қолдарынан ұстасып, қандарын араластырады. Ше'ендран серті байланыстыратын екі адамды туған бауырлардан немесе жақындарынан да жақын етеді, сондай-ақ бір-бірінің сезімін сезінуге мүмкіндік береді (егер біреуі қауіпке ұшыраса, екіншісі оны сезінеді). Осылайша, Тарма Шена Талеседрин және оның Ше'ендрасы, әйгілі сиқыршы Кетриверис (Кетри) Талеседрин кланының негізгі құрамын қайта толықтырды, себебі серт беру арқылы Кетри асырап алу арқылы Шынай болып саналды. Талеседрин Кетри мен оның күйеуі Ядрекпен туған балаларымен, сондай-ақ басқа кландардан асырап алынған балалармен қайта жанданды. Осыдан кейін Талеседрин кланы сары шашты және/немесе жасыл көзді мүшелері бар жалғыз Шынай кланы ретінде танылды.