Кіріспе
1972 жылы Урсула К. Ле Гуиннің фантастикалық романы.
| кітап |
| аты = Ең алыс жағалау |
| кескін = TheFarthestShore(1stEd).jpg |
| кескін өлшемі = 200px |
| суреттің сипаттамасы = Бірінші басылымның мұқабасы |
| авторы = Урсула К. Ле Гуин |
| суретшісі = |
| мұқаба суретшісі = Гейл Гаррати |
| елі = АҚШ |
| тілі = ағылшын тілі |
| сериясы = Жертеңізі |
| жанры = Фантастика, өсу романы |
| баспасы = Atheneum Books |
| жарық көрген жылы = 1972 |
| медиа түрі = Баспа (қатты және жұмсақ мұқаба) |
| беттері = 223 б. (бірінші басылым) "Ең алыс жағалау" оқиғалары "Атуанның қабірлерінен" кейінгі бірнеше онжылдықтарда өтеді және сиқыршы Гедтің оқиғасын жалғастырады. "Ең алыс жағалау" 1973 жылы Ұлттық кітап сыйлығын балалар кітабы номинациясында жеңіп алды. Studio Ghibli анимациялық фильмі "Жертеңізінен алынған әңгімелер" негізінен осы романға негізделген.
infobox book |
| name = The Farthest Shore
| image = TheFarthestShore(1stEd). jpg
| image size = 200px
| caption = First edition cover
| author = Ursula K. Le Guin
| illustrator =
| cover artist = Gail Garraty
| country = United States
| language = English
| series = Earthsea
| genre = Fantasy, Bildungsroman
| publisher = Atheneum Books
| pub date = 1972
| media type = Print (hardcover & paperback)
| pages = 223 pp (first edition) The events of The Farthest Shore take place several decades after The Tombs of Atuan and continue the story of the wizard Ged. The Farthest Shore won the 1973 National Book Award in category Children's Books. Studio Ghibli's animated film Tales from Earthsea was based primarily on this novel.
Сюжет
Бір таңғажайып, түсініксіз ауру Жертеңізінде таралып жатыр. Сиқыр күшін жоғалтып, әндер ұмытылып, адамдар мен жануарлар ауырып, ақылынан айырылып барады. Архимаг Гед, Энладтың жас ханзадасы Арренмен бірге, өзінің қайығы Лүкфарда осының себебін табу үшін Рок аралынан кетеді. Олар оңтүстікке қарай Хорт қаласына барады, онда есірткіге тәуелді Харр есімді сиқыршымен кездеседі. Олар Харе мен тағы да көптеген адамдардың өлімнен кейінгі өмірді уәде ететін күшті сиқыршының зұлым ықпалында екенін түсінеді. Олар оңтүстікке қарай, бір кездері боялған жібекке танымал болған Лорбанери аралына бет алады. Бірақ бояу өнері жоғалып кеткен, ал жергілікті тұрғындар немқұрайлы және жауыз. Сол жердегі зұлымдық сезімінен қашып, Гед пен Аррен оңтүстік-батысқа, Ағынның ең шеткі бөліктеріне қарай жол тартады. Олар қара сиқыршының ықпалына түсе бастайды. Аралға қонуға тырысқанда Гед жарақаттанады, ал Аррен оған көмектесуге тырыспайды. Ол өзінен күш-қуатының кететінін сезінеді, екеуі де Лүкфарда ашық мұхитқа қарай иесіз қалпында кетеді. Оларды ашық мұхитта үлкен салдарда өмір сүретін, оларды жөндеу үшін жылына бір рет ғана құрлыққа келетін сал халықтары құтқарады. Сал халықтары әзірге таралып жатқан зұлымдыққа ұшырамаған, Гед пен Аррен сол жерде күш-қуаттарын қалпына келтіреді. Бірақ ауру жылдың ең қысқа түнінде сал халықтарына жетеді, олардың әншілері есімдерін ұмытып, үнсіз қалады. Орм Эмбар атты айдаһар салдардың үстінен ұшып өтеді және Гедке Жертеңізінің ең батыс аралы – Селидорға, айдаһарлардың мекеніне жүзуді айтады. Орм Эмбар Гедке қара сиқыршының сол жерде екенін және айдаһарлар Гедсіз оны жеңе алмайтынын айтады. Гед пен Аррен Селидорға қарай сапарға шығады. Олар Селидордың оңтүстігінде орналасқан шағын аралдар тізбегі – Айдаһарлар жолына жетеді, онда ақылынан адасқан күйде ұшып жүрген айдаһарларға тап болады. Олар Айдаһарлар жолынан аман өтіп, Селидорға қонады. Орм Эмбар оларды күтіп тұр, бірақ ол да сөйлеу қабілетін жоғалтқан. Іздеуден кейін олар Сиқыршыны Селидордың батыс шетіндегі – әлемнің соңындағы айдаһар сүйектерінен салынған үйден табады. Гед сиқыршыны көп жыл бұрын жеңген қара сиқыршы Коб екенін таниды. Жеңілгеннен кейін Коб өлімді жеңіп, мәңгі өмір сүрудің қараңғы өнерін меңгерген. Осылайша ол әлемдер арасындағы жарықты ашып, тірілер әлемінен барлық тіршілікті сорып алып жатыр. Коб пен Гед бетпе-бет келеді, Коб басымдыққа ие болады. Соңғы ақыл-ойымен Орм Эмбар Кобтың денесін жояды, бірақ бұл процесте өзі де қаза табады. Кобтың өлтірілмейтін денесі Өлілердің құрғақ жеріне қарай жұмылады, Гед пен Аррен оның соңынан ере жетеді. Өлілердің құрғақ жерінде Гед Кобты жеңіп, әлемдегі жарықты жабады, бірақ бұл процесте өзінің барлық сиқырлы күшін құрбан етеді. Олар ауыр таулар арқылы өткен қорқынышты саяхаттан кейін тірілер әлеміне оралғанда, айдаһар Калессин оларды Рок аралына жеткізеді. Калессин Арренды Рокте қалдырып, Гедпен бірге Гедтің туған аралы Гонтқа ұшады. Аррен Жертеңізінің соңғы патшасының бірнеше ғасыр бұрын айтқан болжамын орындады: "Қараңғы жерді кесіп өтіп, күннің алыс жағалауларына келген адам менің тағымды мұра етеді". Осы уақыт аралығында патшалық кішігірім княздықтар мен аймақтарға бөлініп, олардың арасында бейбітшілік болмады. Енді Аррен король Лебаннен (оның шын аты) болып таққа отырса, олар қайтадан біріге алады. Ле Гуин бұл әңгіменің екі аяғы бар екенін айтты. Бірінде Лебаненнің таққа отырғызылуынан кейін Гед теңізге жалғыз жүзіп шығады және одан кейін одан ешкім естімейді. Екіншісінде Гед өзінің туған аралы Гонттың орманына оралады. 1990 жылы, "Ең алыс жағалау" романы жарық көргеннен кейін он жеті жыл өткен соң, Ле Гуин екінші аяқтауды таңдады, ол әңгімені Техануда жалғастырды.
Негізгі кейіпкерлер
Коб – Гед бұрын кездескен сиқыршы. Гед – Рок архимагы. Оны "Құран-аяқ" деп атайды. Калессин – ең ескі айдаһар. Лебаннен – Энладтың жас ханзадасы. Ескі тілде бұл есім "тал" дегенді білдіреді. Аррен деп атайды. Орм Эмбар – Батыс Жеңістің күшті айдаһары, Ормнан тараған.
Билік пен жауапкершілік
Трилогияның алдыңғы екі кітабы сияқты, "Ең алыс жағалау" да білдунгс-роман болып табылады. Оқиға негізінен Арреннің көзқарасынан баяндалады, ол Рок шеберлерінің алдында әсерленіп тұрған баладан Селидордағы айдаһарлармен сенімділікпен сөйлейтін еркекке дейін жетіледі, және соңында ғасырлар бойғы алғашқы патша болып, Жертеңізі әлемін біріктіреді. Гед те өсіп жетілді. Ол енді "Жертеңізінің сиқыршысы" кітабында әлемдер арасында жарық ашқан, "Аждаһа жолынан" өтіп, "Атуанның қабірлеріне" жалғыз барган шала жас жігіт емес. Оның алдындағы міндет бұрынғыдай қиын және қауіпті болғанымен, енді тек қажеттілік оның іс-қимылдарын басқарады. Гед өзгелерге билік ету мен өзіне билік етудің арасында таңдау жасайды, екіншісі сиқырға жүгінуден тартынғандық ретінде көрінеді, Аррен сұрағанда: Гед "ешнәрсе дұрыс көрінеді деп жасамайсыз; тек қана жасауға тиіс нәрсені жасаңыз және оны басқа жолмен істей алмайсыз".
Өз көлеңкесін көру
Бір жағынан, Коб – Гедтің alter ego-сы – Гед, ол өлгендерді шақырудың қауіпті жолынан кері қайтпаған, оған жастығында қатысқан, бірақ соңғы нәтижеге дейін жалғастырған Гед. Осылайша, Гедтің Кобпен болған соңғы шайқасы және тірілер мен өлілер әлемі арасындағы жарықтың жабылуы, іс жүзінде, оның бірінші кітаптағы Көлеңкемен болған шайқасының қайталануы, ол Гедтің айқынрақ alter ego-сы болған. Гедтің сол зұлым жарықты жабуы, өзінің сиқырлы күшін толығымен жоғалту (және жартылай өмірін) құнымен, жас кезінде Архимаг Геншерге білдірген "зұлымды жою" тілегін орындау болып есептелуі мүмкін (және Архимаг оған айтқандай, ол сол кезде оған жете алмады).
Сальдо
Жер теңізін қамтитын тепе-теңдік пен үйлесімділік туралы терең түсінікпен (бұл Таоизмнің негізгі ұстанымдары, ал Ле Гуин шығармаларында осы философияны қолдайды), және өмір өлімнен туғандай, өлім де өмірден туатыны (өлімнің өзі кітапта тепе-теңдікті сақтаушы күш ретінде бейнеленеді) Гед мырзасырақ және білгір архмаг ретінде көрсетілген.
Қабылдау
Романды жанрлық оқырман қауым үшін шолу жасаған Лестер дель Рей бұл кітапты "әдетте ғылыми фантастикада ғана кездесетін орындалу логикасы бар, идеяларға, түстерге және жаңалықтарға толы қиял" деп баяндады.