Кіріспе

Корум Джален Ирсей (сонымен қатар "Қызыл шапанды ханзада" және "Күміс қолдың Корумы" деп те аталады) – Майкл Муркоктың романдарының фантастикалық кейіпкері. Персонаж 1971 жылы жарық көрген "Қылышшы" романында таныстырылды. Одан кейін сол жылы тағы екі кітап жарық көрді: "Қылыштар патшайымы" және "Қылыштар патшасы". Осы үш роман "Корум хроникалары трилогиясы" немесе "Корумның тарихы" деп аталады. "Қылышшы" және "Қылыштар патшасы" 1972 және 1973 жылдары Август Дерлеф сыйлығын жеңіп алды. Кейін кейіпкер "Күміс қол трилогиясы" құрамына кіретін үш кітапта басты рөлде ойнады және Муркоктың көп әлемдік кеңістігінде орын алатын басқа да әңгімелерде пайда болды. Корум – мүмкіндігі шектеулі батыр, ол өзінің алғашқы әңгімесінің басында сол қолын және оң көзін жоғалтады. Кейін қол мен көз Ринн көзі және Куллдің алты саусақты қолымен ауыстырылды, бұл Корумға жауларына қарсы күресуге көмектесетін құдіретті артефакттар. Корум әдетте осы екі артефактты пайдалануға құлшынбайды, себебі олар оның жеке моральдық қағидаларына қайшы келетін әдістер мен қара күштерді қамтиды. Ринн көзі Корумға бір мезгілде бірнеше шындықтарды көруге мүмкіндік бергендіктен, ол оны басып қалмау үшін көбінесе көз жапқышпен жабады. Екі артефактты жоғалтқаннан кейін Корум қарапайым көз жапқышқа және күміс протезге жүктеледі. Корум – Майкл Муркоктың "Мәңгілік чемпионның" көптеген бейнесінің бірі, ол жан көп әлемде жиі қайта туылып, әдетте Хаос пен Заң арасындағы ғарыштық тепе-теңдікті қалпына келтіру немесе сақтау үшін күреседі. Кейбір әңгімелерде Корумның оқиғалары оған Мәңгілік Чемпионның басқа да жақтарымен, мысалы, Мельнибонелік Элрик, Эрекосе және Дориан Хокмунмен кездесуге мүмкіндік береді. Элрик хаос құдайы Ариохқа адал болса, Корум Заң жолымен жүреді және өзінің оқиғаларын Ариохтың жоспарларына (немесе оның ғаламындағы осы құдайдың нұсқасына) қарсы тұру арқылы бастайды.

Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны

Корум тарихта жазылмаған дәуірде өмір сүреді, ол кезде адамдар Жер бетінде өркендеп, планетаның ескі қоғамдарымен соғыс бастайды. Корумның нәсілі – Вадхаг, шындықтың табиғаты туралы жоғары деңгейдегі ғылымды түсінеді. Олар ерік күші арқылы әртүрлі мақсаттар үшін әртүрлі өлшемді жазықтықтарды сезіне алады, тіпті оларға өте алады. Бұл дәуірдегі алғашқы адамдар осы ғылыми амалдарды сиқыр деп қате түсініп, Вадхагтардың зұлым рухтарға табынумен және сиқыршылықпен айналысады деп сенді. Корумның халқы ұзақ өмір сүреді және адамдардан қорқудың қажеті жоқ деп ойлайды. Ғасырлар бойында олар өздерін-өздеріне тым сеніп, айналасындағы әлемге немқұрайлы болып қалады. Осының салдарынан, адам тайпасы оларды аңдап, қырғын жасағанда олар дайын болмайды. Оның білетініне қарағанда, соңғы тірі қалған Корумды адам варварлары азаптап, мүкіс етеді, ол бір көзін және қолын жоғалтып қашады. Ол бүкіл адамзаттан кек алуды қалайды, бірақ кейін адамдардың әртүрлі сенімдер мен моральдық принциптері бар көптеген қоғамдардан тұратынын біледі. Сиқыршылар мен құдайларға ұқсас жандармен кездескеннен кейін Корум бүкіл шындыққа Хаос пен Заң күштерінің әсер ететінін түсінеді. Корум осы екі күш арасындағы тепе-теңдікті сақтауға өзін арнайды, себебі егер кез келген тараптың ықпалы тым күшті болса, апат пен өлім орналасады.

"Қылыстар" трилогиясы

Бұл трилогия "Қылышкер" (1971), "Қылыштар патшайымы" (1971) және "Қылыштар патшасы" (1971) кітаптарынан тұрады. Ұлыбританияда ол "Корум", "Корумның қылыштары" және соңғы кезде "Корум: Қызыл тоғалы ханзада" (Orion's Fantasy Masterworks сериясының 30-томы) деген атпен жинақталған. АҚШ-та алғашқы трилогия "Corum: The Coming of Chaos" деп жарияланды.

Сюжет

Корум – Вадхаг, ұзақ өмір сүретін, сиқырлық қабілеттері шектеулі, өнер мен поэзия сияқты бейбіт істерге берілген нәсілдің бірі. "Мабден" (адамдар) тобы, қатыгез граф Гландит а Крей бастауымен, отбасылық қамалға шабуыл жасап, Корумды құтқарып алғаннан басқа барлығын өлтіреді. Өзін қаруландырып, Корум бірнеше мабдендерді өлтіреді, бірақ соңынан тұтқынға алынып, азапталады. Сол қолы кесіліп, оң көзі алынып тасталғаннан кейін, Корум басқа жазықтыққа өту арқылы қашып құтылады, мабдендерге көрінбейді. Олар кетеді, ал Корумды Лаар орман тұрғыны, Корумды фазадан тыс кезде көре алатын Қоңыр Адам табады. Қоңыр Адам Корумды Аркин деген жаратылысқа апарады, ол оның жараларын емдеп, оның үлкен мақсаты бар екенін түсіндіреді. Моидель қамалына (Мон Сен-Мишельдің мүмкін түрі) сапарлаған Корум болашақ сүйіктісі, Лвим ан Эштің өркениетті жерінен келген мабден әйелі, Маргравина Ралинамен кездеседі. Лаардың Қоңыр Адамын азаптап, өлтіріп, Корумның орнын білген Гландит а Крей өзінің одақтастарын Моидель қамалына шақырады. Гландит Корумның бұрынғы қолы мен көзін естелік ретінде сақтап, оларды Корумға көрсетіп, оны ашуландыруға тырысады. Ралина сиқырды қолданады (океан тереңінен шақырылған кеме, оның суға батқан күйеуі мен экипажымен басқарылады) Гландит а Крейдің шабуылын тойтару үшін. Өзін қалпына келтіруге бейімделген Корум мен Ралина Шол аралына саяхаттайды, ол өмір бойы жасайтын және ессіз сиқыршы. Саяхат барысында Корум мұхитты тормен аулайтын құпия алыпты байқайды. Аралға келгенде Шол Ралинаны тұтқынға алады, содан кейін Корумға жоғалтқан қолы мен көзінің орнына екі артефакт сыйлайды: Квиллдің қолы мен Ринннің көзі. Ринннің көзі Корумға өлгендер әлемін көруге мүмкіндік береді, онда Корум өлтірген соңғы жаратылыстар Квиллдің қолы шақырғанға дейін өмір сүреді. Шол Корумның бақытсыздығының себебін Хаос құдайы Ариох, Қылыштар рыцары тудырғанын түсіндіреді. Ариох және оның Хаос Лордтары Он Бес жазықтықты жаулап алғанда, Заң мен Хаос күштері арасындағы тепе-теңдік Хаос жағына бұрылып, олардың Гландит сияқты қолбасшылары қанды шабуылға шықты. Шол Корумды Ариохтың жүрегін ұрлау үшін Ариохтың қамалына жібереді, оны сиқыршы үлкен күш алу үшін пайдалануға ниетті. Корум Ариохпен кездеседі және Шолдың Хаос құдайының қарапайым құлы екенін біледі. Содан кейін Ариох Корумды елемейді, ол жүректің орнын біледі. Корумға Ариох шабуыл жасайды, бірақ Квиллдің қолы Жүректі қиратып, Хаос құдайыны мәңгілікке қуады. Өлімге ұшырамас бұрын Ариох Корумға ол енді Қылыш билеушілерінің ашуын қоздырғанын ескертеді. Содан кейін Корум Аркинмен кездеседі, ол Ариохтың билігін басып алған құдайға ұқсайтын Заң Иесі. Аркин Корумға Ариохты жою – Заңның Он Бес жазықтықты қайтадан бақылауға қадам екенін айтады. Корум Ралинаны құтқару үшін аралға оралады және Шолдың күші жоқ ақымаққа айналғандығын біледі. Көп ұзамай Шолды оның өзі жасаған жаратылыстары жеп қояды. Тағы бес жазықтықта Хаос күштері, Сиомбарг, Қылыштар патшайымы бастауымен, билікке ие және Заң күштерінің соңғы қарсылығын жоюға асығыс. Аңғар мен Ит құдайларының бейнелері граф Гландит а Креймен бірге Корумды өлтіріп, Ариохты Он Бес жазықтыққа қайтаруды жоспарлайды. Аркиннің басшылығымен Корум, Ралина және серігі Джарри Коннел жазықтықтарды кесіп өтеді және өз халқының соңғысы Пирамидадағы қаланы іздеп жүрген Елсіз Патшамен кездеседі. Топ қаланы табады, ол шын мәнінде алдыңғы қатарлы технологиямен жабдықталған және бастапқыда Корумның әлемінен және оның алыс туыстарынан келген жүзетін арсенал. Хаос күштерінің қоршауында қала қару-жарағын жалғастыру үшін сирек кездесетін минералдарды қажет етеді. Корум мен Джарри минералдарды табуға тырысады және Сиомбаргпен кездеседі, ол Корумның кім екенін біледі. Корум Сиомбаргтың күштерін олардың көшбасшысы, қарғыс атқан ханзада Гейнорды жеңіп, баяулатады. Сиомбарг Ариохтың жер аударылғаны үшін кек алу үшін тікелей қалаға шабуыл жасауға итермелейді. Аркин минералдарды қамтамасыз етеді және осал күйде пайда болған Сиомбаргпен бетпе-бет келеді. Аркин Сиомбаргты қуғанда, Корум және оның одақтастары Хаос күштерін жояды. Алайда Гландит а Крей қашып кетеді және кек алуға тырысады. Хаос күштері жасаған сиқыр Корум жазықтығының тұрғындарын бір-бірімен соғысуға мәжбүр етеді (Пирамидадағы қаланы қоса алғанда). Қырғынды тоқтату үшін Корум, Ралина және Джарри Коннел соңғы бес жазықтыққа сапарлайды, оны Мейбелоде, Қылыштар патшасы билейді. Ралина Хаос күштері тарапынан тұтқынға алынады және Корум Хаос күштерімен бірнеше кездесулерге қатысады, соның ішінде граф Гландит а Креймен. Корум Мәңгілік Чемпионның екі басқа түрімен де кездеседі: Элрик және Эрекосэ, олардың үшеуі де өз мақсаттары үшін мистикалық Танелорн қаласын іздеп жүр. "Жоғалып бара жатқан мұнарада" қысқа ғана оқиғадан кейін, басқа батырлар кетеді және Корум мен Джарри олардың Танелорнына жетеді. Корум "жоғалған құдайлардың" бірі, Квилл екенін ашады, ол тұтқынға алынған және толық болғанша босатылмайды. Корум Квиллге оның қолын ұсынады, егер ол Мейбелодеге қарсы оларға көмектессе. Квилл шарттарды қабылдайды, бірақ оларға көмектеспейінше келісімді бұзады. Корум сондай-ақ өзіне жатқан жасанды көзін жоғалтады, ол Риннге тиесілі, шын мәнінде Корум бұрын кездескен құпия алып. Квилл Корум мен Джарриді Мейбелоденің сарайына жеткізеді, олар Квилл Хаос құдайына тікелей қарсы шыққанда Ралинамен бірге қашады. Соңғы шайқаста Корум отбасын өлтіргені үшін Гландит а Крейді өлтіріп, Хаос күштерінің соңғыларын жояды. Кейін Квилл Корумға барлық құдайлар – Хаос пен Заңның – адамзатты босату және оған өзінің тағдырын қалыптастыруға мүмкіндік беру үшін өлтірілгенін айтады.

"Күміс қол" трилогиясы

Бұл трилогия "Бұқа және найза" (1973), "Емен және қошқар" (1973) және "Қылыш және айғыр" (1974) кітаптарынан тұрады. Ұлыбританияда бұл трилогия "Күміс қолды ханзада" деп, ал АҚШ-та "Корумның жылнамалары" деп аталды. Бұрынғы трилогияда оқиғалардың келт немесе протокелт ортада өрілісінің қысымдамасы болған. Осы кітаптарда кездесетін mabden (адамдар) және shefanhow (демондар) терминдері корн тілінен алынған сөздер. "Күміс қол" трилогиясы келт мифологиясынан тікелей қарыз алып, келт байланыстарын анық көрсетеді.

Сюжет

Қылыш билеушілерінің жеңілісінен кейін сексен жыл өткен соң, Корум өзінің Мейбден келген жары Рхалинаның қазасынан соң күңкейіп, жалғыз қалды. Түнде естілетін дауыстармен мазаланған Корум, өзінің ақылынан айырылғанына сенді, бірақ ескі досы Джарри Конел оған бұл басқа әлемнен келген шақыру екенін айтты. Дауыстарға құлақ салғанда Корум басқа әлемге, яғни алыс болашаққа өте алады. Рхалинаның ұрпақтары, Туха на Кремм Кройх (қараңыз: Кром Круах), Корумды "Корум Ллев Эринт" деп атайды (қараңыз: Ллуд Ллау Эринт), Фхой Майор (Фоморлықтар) тарапынан жоқ болу қаупіне тап болады. Фхой Майор, жеті күшті, бірақ ауру және жартылай естігі жетпейтін алыптар, өз одақтастарының көмегімен жерді жаулап алып, оны мәңгілік қысқа ұрды. Туха на Кремм Кройхтың билеушісі король Маннахпен одақтасып, Корум оның қызы Медхбхқа (Медб) ғашық болады. Корум сондай-ақ, ағасынан қорқу керектігін (оны өлтіретінін), арфадан және ең бастысы, сұлулықтан сақтану керектігін айтқан көрегеннің болжамын естиді. Корум Туха на Кремм Кройхтың жоғалған жәдігерлерін іздейді – қасиетті бұқа, найза, емен, қошқар, қылыш және бие – олар жерді қалпына келтіруі керек. Корум жаңа одақтастарға ие болады: Гоффанон (ұста және Сидхе тайпасының мүшесі) және Гоффанонның туысы, нағыз алып Илбрек. Олар Фхой Майормен шайқасады, олардың өз одақтастары бар: қайтып келген принц Гейнор, сиқыршы Калатин және оның Корумның клоны, Пайн ағалары, өлмеген Гуле және алып демондық иттің тобы. Фхой Майордың екеуін өлтіргеннен кейін және қоршаудағы Америгинді санасына келтіргеннен кейін, Туха на Кремм Кройхтың Жоғарғы Королі және Бас Друиді, Корум және оның одақтастары барлық жауларын жоятын соңғы шайқаста күреседі. Корум өз әлеміне қайтпауды шешеді, және оның клоны шабуыл жасайды, оны Медхбхтың күміс қолына жатқан сиқырдың көмегімен жеңеді. Бірақ Медхбх Корумға шабуыл жасап, жаралайды, себебі Дагда олардың әлемі құдайлар мен жартылай құдайлардан босатылуы керек екенін айтқан. Содан кейін Корум өзінің күміс қолымен өз қылышымен өлтіріледі, осылайша болжам орындалады.

Комикстер

First Comics "Семсерлер трилогиясын" бейімдеген, он екі санынан тұратын шектеулі сериясы – The Chronicles of Corum (1986 жылдың қаңтары – 1988 жылдың желтоқсаны) жариялады. Одан кейін төрт санынан тұратын Corum: The Bull and the Spear шектеулі сериясы жарық көрді (1989 жылдың қаңтары – шілдесі, екі ай сайын), ол екінші трилогияның бірінші кітабын бейімдеді. Бұл сериялар Titan Comics баспасынан 4 томдық қатты мұқабамен қайта басылды.

Рөлдік ойын

Darcsyde Productions компаниясы Chaosium-ның Stormbringer (2001) рольдік ойынымен қолданылуға арналған қосымша жасады, ол Corum сериясының кейіпкерлері мен оқиға орталарын рольдік ойынға бейімдеді.

Электрондық кітаптар

Голланц 2013 жылдан бастап Корумның барлық әңгімелерін баспа түрінде де, электрондық кітап түрінде де жариялады. Электрондық кітаптар Голланцтың SF Gateway сайтында қолжетімді.

Аудиокітаптар

2016 жылы GraphicAudio Corum романдарының драмалық аудиокітаптар нұсқаларын жасады.