Кіріспе

Каё Хатта (18 наурыз, 1958 – 20 шілде, 2005) – американдық кинорежиссер, жазушы және қоғамдық белсенді. Ол 1995 жылы «Санденс» кинофестивалінің «Ең үздік драмалық фильм» көрермендер жүлдесін жеңіп алған «Picture Bride» толықметражды көркем фильмінің режиссері және сценарийшісі болды.

Ерте өмір

Гавайидің Гонолулу қаласында туған Хата Нью-Йоркте өсті. Ол Стэнфорд университетін бітірді және UCLA-да кино саласында магистр дәрежесін алды.

Кино мансабы

"Picture Bride" 1994 жылғы Канн кинофестивалінде "Un Certain Regard" бөлімінде ресми түрде іріктелді және "үздік дебюттік фильм" номинациясы бойынша "Independent Spirit Award" сыйлығына ұсынылды. "Miramax" компаниясымен бүкіл әлемге таратылған фильм, шынайылығымен (оның ішінде гавайилік пиджин диалогын кеңінен пайдалануымен) жоғары бағаланды және Гавайи университеттері мен мектептерінің оқу жоспарларында осы күнгі күнге дейін қолданылып келеді. UCLA-да оқып жүргенде, ол "Picture Bride" фильмін қысқаметражды фильм ретінде бастады, бірақ материал толықметражды фильм болуға лайық деп ойлады. Хата "Miramax Home Entertainment" компаниясы 2004 жылы шығарған "Picture Bride" фильмінің DVD нұсқасында фильмді дамыту және қаржыландырудың ұзақ процесін баяндайды. DVD-ге Хатамен және актерлермен кеңейтілген сұхбат, архивтік тарихи кадрлар және түсірілім алаңынан алынған видеоклиптер кіреді. Ол фильм түсірілімі барысында көптеген техникалық қиындықтарға тап болғанын және түсірілімнің жартысында қаржысы таусылғанын айтады. Алайда, басты рөлді сомдаған жапондық актриса Юки Кудо түсірілім алаңынан жапондық іш киім компаниясына қоңырау шалып, бұрын модель болғандықтан, фильмнің жапондық құқықтарын сатып алуға көндірді, соның арқасында түсірілім жалғасты. Хата сонымен қатар, жапондық актер Тоширо Мифунэ және Тамлин Томита сияқты танымал актерлердің қатысуын қамтамасыз етті.

Басқа жобалар

Хата бірнеше қысқа фильмдер түсірді, соның ішінде Otemba ("Tomboy") (1988), жартылай автобиографиялық фильм, оны Pan Asian Filmmakers Foundation үш "Азия-Америка киносындағы шешуші сәттердің" бірі деп атады. "Сурет кәләшінің" табысына қарамастан, Хата өзінің келесі толық метражды фильмдеріне студиялық қаржыландыру таба алмады, оның ішінде Синтия Кадохатаның танымал романы "Жүгіретін әлем" (1989) бойынша түсірілім жоспары болды. Бұл фильмде жапон-американ қызы мен оның отбасының Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі тұтқын лагерьлерінен босатылғаннан кейінгі өмірі туралы баяндалады. 1999 жылы Хата "Седрлер үстіне қар құлап" фильмінің режиссері болуға шамадан тыс жақын болды, онда Юки Кудо басты рөлді ойнады. Қатысушы ретінде Хата бірнеше тәуелсіз фильмдердің дамуы мен өндірісінде маңызды рөл атқарды. Ол Ханна Элиас режиссерлік еткен "Зәйтүн асты" (2003) атты фильмнің атқарушы өндірушісі болды. Фильм Палестина билігінің 2005 жылғы "Оскар" және "Алтын глобус" сыйлықтарына үміткері болды және 2003 жылғы Каир халықаралық кинофестивалінде "Ең үздік араб фильмі" деп танылды. Хата Лиз Кейннің "Eager for Your Kisses: Love and Sex at 95" (2006) деректі фильмінің операторы болды, бұл фильм режиссердің 95 жастағы әкесінің портреті. Ол сондай-ақ әлеуметтік әділет мәселелеріне белсенді қатысқанымен, жас азиялық-американ суретшілері мен кинорежиссерлеріне кеңес беруімен және қолдау көрсетуімен есте қалады. Ол Independent Feature Projects/West "Project Involve" менторлық бағдарламасының директорлар кеңесінде қызмет етті және UCLA Театр, кино және теледидар мектебінде, сондай-ақ Лос-Анджелес өнер институтында кинорежиссура және бейне өндірісінен лекция оқыды. Ол 1998 жылғы Санденс кинофестивалінде драмалық фильмдер жюриінің мүшесі болды. 2005 жылы Хата Fishbowl фильмінің сценарийін жазып, режиссерлік етіп, монтаждау жұмыстарын аяқтады; фильм Гавайи авторы Лоис Энн Яманаканың "Жабайы ет және бұзақы бургерлер" романының негізінде түсірілді. Хата романды толық метражды фильмге бейімдеуді жоспарлаған, бірақ жеткілікті қаржы таба алмағандықтан, кітаптың бірнеше маңызды эпизодтарынан 30 минуттық қысқа фильм жасауға шешім қабылдады. Жақсы өмір іздеген плантация балаларының өмір жолы туралы бұл фильм Сан-Франциско халықаралық азиялық-американ кинофестивалінде көрсетіліп, 2006 жылдың наурыз айында PBS телеарнасында бүкіл ел бойынша көрсетілді. "Fishbowl" 2006 жылғы Motion Picture Arts and Sciences Hawaii Film & Videomaker сыйлығын жеңіп алды. 2007 жылдың мамыр айында фильм сондай-ақ "Тарихи/мәдени – Бағдарлама/Арнайы" санатында өңірлік "Эмми" сыйлығын (Солтүстік Калифорния/Гавай аймағы) жеңіп алды.

Марапаттар

Хата өзінің мансабында көптеген наградалар алды, оның ішінде Азиялық америкалық медиаға қосқан үлкен еңбегі үшін Азиялық CineVision Азиялық америкалық медиа сыйлығы, Азиялық америкалық өнер қорының көркемдік жетістіктері үшін Алтын сақина сыйлығы және MANAA (Азиялық америкалықтар үшін медиа әрекет желісі) Медиа жетістіктері сыйлығы. Гавайидегі наградаларына Гонолулу қаласы және округі кеңесінің «Picture Bride» фильміндегі әйел режиссерлердің еңбектері үшін құрмет грамотасы, Гавайи штаты Сенатының мақтау қағазы және Гавайи штаты Өкілдер палатасының мақтау қағазы кіреді.

Өлім және мұра

2005 жылдың шілдесінде Хата Сан-Диегодан тыс, Энсинитас қаласында суға батып қайтыс болды. Ол өзінің соңғы туындысына деген реакцияны көре алмады. 2005 жылдың қазан айында, оның өлімінен үш ай өткен соң, Гавайи штаты Хатаға Гавайи халықаралық кинофестивалінде "Гавайи киносы сыйлығын" бұрынғыдан таныды, бұл сыйлық "жергілікті киноиндустрияны ілгерілетуге елеулі үлес қосқан фильм немесе телекомпанияға Гавайи штатынан табыс етіледі".