Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жойылып кеткен жақсыз балықтар отбасысы
Extinct family of jawless fishes
Protaspididae – жойылған птераспидид гетеростракан агнатан отбасысы. Әртүрлі туыстардың қазба қалдықтары ерте девон дәуіріне жатқан теңіз шөгінділерінде табылады. Бұрын протоспидидтердің Pteraspididae және Psammosteida арасындағы көшу формасы екені ойластырылған, бірақ соңғы филогенетикалық салыстырулар протоспидидтердің іс жүзінде өте дамыған птераспидидтер екенін, ал птераспидидтердің ең алғашқысы – анхиптераспидидтер, Psammosteida-ның туыс тобы екенін көрсетті.
Protaspididae is an extinct family of pteraspidid heterostracan agnathans. Fossils of the various genera are found in early Devonian aged marine strata. Protaspidids were once thought to represent a transitional form between the Pteraspididae and the Psammosteida, bearing the broad head shield shape of the latter, due to a more benthic (bottom dwelling) existence, but recent phylogenical comparisons demonstrate that the protaspidids are actually highly derived pteraspidids, and that the anchipteraspidids, the most primitive of pteraspidids, are the sister group of the Psammosteids.
Жалпы
Көптеген туыстар АҚШ-тың төменгі девон теңіз шөгінділерінде, әсіресе Юта және Вайоминг штаттарында табылады. Басқалары Еуропаның төменгі девон теңіз қабаттарында, әсіресе Свалбард, Норвегия және Украинаның Подолия аймағында кездеседі.
Many genera are found in Lower Devonian marine deposits of the United States, especially of Utah and Wyoming. Others are found in Lower Devonian marine strata of Europe, especially of Svalbard, Norway, and Podolia, Ukraine.
Ағаш
Бұл туыс Вайоминг және Юта штаттарының ерте девон кезеңіне жатқан Беартут Бутт формациясы қабаттарынан белгілі бірнеше түр арқылы танымал. Europrotaspis, Cosmaspis, Lampraspis, Gigantaspis, Eucyclaspis және Cyrtaspidithchys бұрын Protaspis-тің ішкі туыстары ретінде жіктеліп, немесе оның түрлері ретінде қарастырылған.
This genus is known from several species from the Early Devonian aged Beartooth Butte Formation strata of Wyoming and Utah. Europrotaspis, Cosmaspis, Lampraspis, Gigantaspis, Eucyclaspis, and Cyrtaspidithchys have been formerly placed within Protaspis as subgenera, or otherwise have been treated as species therein.
Europrotaspis (қазақша)
Бұл туыстың түрлері Protaspis туысына өте ұқсас, бірақ Батыс Еуропа және Украинаның Подолия аймағындағы ерте девон кезеңінің шөгінділерінде табылады.
Species of this genus are very similar to those of Protaspis, but, are found in Early Devonian aged strata of Western Europe and Podolia, Ukraine.
Евцикласп
Eucyclaspis түрлері Төменгі девон дәуіріндегі Юта штатындағы Су каньоны формациясының теңіз шөгінділерінде табылады. Бұл туыс Protaspis-тен көздің арт жағындағы орбиталық тақтадан шығатын ерекше өскіндермен ерекшеленеді.
Species of Eucyclaspis are found in marine strata of the Water Canyon Formation, in Lower Devonian Utah. This genus differs from Protaspis by having unique processes emanating behind the eye on the orbital plate.
Космаспис
Космаспис ерте девон дәуіріндегі Вайоминг теңіз жағдайында, және мүмкін Ютада да кездеседі, онда ол Protaspis, Lampraspis, Eucyclaspis, Oreaspis және Cyrtaspidichthys түрлерімен бірге өмір сүрген.
Cosmaspis is restricted to marine environments of Early Devonian Wyoming, and possibly of Utah, as well, where it coexisted with species of Protaspis, Lampraspis, Eucyclaspis, Oreaspis and Cyrtaspidichthys.
Лампраспис
Лампраспис Юта және Вайоминг штаттарының ерте девон дәуіріне жататын теңіз ортасынан белгілі. Ол Oreaspis және Psephaspis туыстас, және бұл үш туыс бір кезде "Oreaspidinae" кіші тұқымдастығына біріктірілген болатын.
Lampraspis is known from Early Devonian aged marine environments of Utah and Wyoming. It is closely related to Oreaspis and Psephaspis, and the three genera were, at one time, placed together in a subfamily, "Oreaspidinae."
Ксиласпис
Бұл Шпицберген протоспиді бастапқыда Spitsbergaspis деп аталған, бірақ бұл атау ордовик трилобитіне бұрыннан қолданылып жүргені анықталды. Ол пішін жағынан Zascinaspis және Woodfjordaspis-ке ұқсас және олармен туыс.
This Spitzbergen protaspid was originally named Spitsbergaspis, but that name was discovered to be preoccupied by an Ordovician trilobite. It is similar in form and related to Zascinaspis and Woodfjordaspis.
Жасыл бұта
Заскинаспис түрлері Шпицбергеннің ерте девон теңіз шөгінділерінде табылады және пішіні жағынан Ксиласпис, Вудфьордаспис және Гигантасписке ұқсас, ал соңғы екі туыс тегі тығыз байланысты.
Species of Zascinaspis are found in Early Devonian marine strata of Spitzbergen, and are similar in form to Xylaspis, Woodfjordaspis and Gigantaspis, the former two genera being closely related.
Woodfjordaspis (ағаш бұтасы)
Вудфьордаспис Спитцбергеннің ерте девон дәуіріне жататын теңіз шөгінділерінде табылған толық емес, жартылай байланысқан қабықшасынан белгілі. Ол пішін жағынан ұқсас және Zascinaspis мен Xylaspis-ке тығыз байланысты.
Woodfjordaspis is known from an incomplete, partially articulated armor found in early Devonian aged marine strata of Spitzbergen. It is similar in form and is closely related to Zascinaspis and Xylaspis.
Пирумаспис
Бұл протоспид Невада штатындағы Эмс кезеңінің соңғы сатысына жататын Севи Доломитінің теңіз шөгінділерінен табылды, онда ол Туберкуляспис және Ламьяспис прототерраспидидтерімен бірге мекендеген.
This protaspid is from the Sevy Dolomite Fauna of Late Emsian aged marine strata in Nevada, where it coexisted sympatrically with Tuberculaspis, and the protopteraspidid Lamiaspis.