Кіріспе

Postosuchus, яғни "Посттан келген крокодил" – екі түрді қамтитын, қазіргі Солтүстік Америкада Триас кезеңінің соңында өмір сүрген, құрып кеткен рауисухидтер туысы. Postosuchus – Псевдосухия кладының мүшесі, қазіргі крокодилдерді қамтитын архозаврлардың бір тармағы (архозаврлардың екінші негізгі тобы – Авеметатарсалия, ол крокодилдерге қарағанда құстарға жақын архозаврлардың барлық тармағын қамтиды). Оның аты Техас штатындағы Пост карьеріне байланысты, онда осы туыстың типтік түрінің – P. kirkpatricki-нің көптеген қазба қалдықтары табылды. Ол Триас кезеңінде өмір сүрген аймағының ірі жыртқыштарының бірі болды, сол кездегі кішкентай динозавр жыртқыштарынан (мысалы, Coelophysis) гөрі ірілеу болды. Бұл – дицинодонттар сияқты ірі денелі шөп жеушілермен және өзінен кішірек көптеген жануарлармен (мысалы, алғашқы динозаврлармен) қоректенген аңшы болған. Postosuchus-тың қаңқасы ірі және күшті, терең бас сүйегі мен ұзын құйрығы бар. Ол өте ірі жануар, ұзындығы немесе одан да көп болған.

Сипаттама

Постосух - кеш триас дәуірінде өмір сүрген ең ірі жыртқыш бауырымен жорғалаушылардың бірі. Паратиптің ұзындығы дейін, холотиптің ұзындығы дейін бағаланады, ал ең үлкен белгілі жеке тұлға толық мойын қатарлы үлгісіне (TTU P 9235) сүйене отырып, дейін немесе одан да ұзын болуы мүмкін. Постосухтың мойны кем дегенде сегіз мойын омыртқасынан, одан кейін он алты арқа омыртқасынан тұрады, ал төрт біріккен сакральді омыртқалар жамбасты қолдады. Мойыны созылған, қысқа денеге және ұзын құйрыққа дейін кеңейген. Скелет қалдықтарымен қатар палеонтологтар остеодермдерді де анықтады, олар арқасында, мойнында және мүмкін құйрығының үстінде немесе астында қабыршақтарды құрайтын қалың пластиналар болды.

Бас сүйегі

Постосуктың бас сүйегі массивті құрылымдалған, қанжар тәрізді тістері бар, алдынан тар, арт жағынан кең және терең болған. Голотиптік бас сүйегінің ұзындығы 55 см, ені және тереңдігі 21 см. Сүйектерде бас сүйекті жеңілдететін және бұлшықеттерге орын беретін көптеген терезелер (ашық кеңістіктер) кездеседі. Көбірек дамыған архозаврлар сияқты, төменгі жақ сүйегінде (дентарий) басқа жақ сүйектерімен (сурангуляр және бұрышты) қосылған жерде мандабулярлық терезелер (ашық кеңістіктер) болған. Постосукстің тістері гетеродонтиялық болған, яғни әр тіс өлшемі мен пішіні жағынан бір-бірінен ерекшеленген. Жоғарғы жақта он жеті тіс болған, әрбір премаксиллада төрт тіс, ал әрбір максиллада он үш тіс болған. Аяқтары қолдарынан әлдеқайда үлкен болған, бесінші метатарсал ілгек пішіндес. Ең ішкі екі саусақ басқа саусақтарға қарағанда нашар дамыған, сондықтан жерге тигізе алмаған. Peyer және авторлар (2008) қалың кеуде белдеуінің алдыңғы аяқтардың қозғалысына қызмет еткенін айтқан. 2022 жылғы мақалада Постосукстің негізінен екі аяқты болғаны, бірақ төмен жылдамдықпен алдыңғы аяқтарына салмақ түсіре алатыны көрсетілген, сонымен қатар онтогенетикалық өзгеріс байқалған, ересектерде қолдарының қысқаруы, кем дегенде балалар мен жасөспірімдердің төрт аяқты болғанын көрсетеді.

Тарих

1980 жылы экспедиция кезінде Техас Технологиялық университетінің палеонтологтары АҚШ-тың Техас штатындағы Гарза округының жанындағы Пост қаласының маңында жаңа геологиялық учаскені тапты, онда жаңа рауисухидке жататын оннан астам жақсы сақталған үлгілер табылды. Кейіннен кейбір үлгілер (мысалы, қол және бақайшақ сүйектері) Chatterjeea және Lythrosuchus тұқымдастарына қайта жіктелді; Лонг пен Мюрри Чаттерджидің P. kirkpatricki-ге жатқызған көптеген жас қаңқаларының (TTUP 9003–9011) Chatterjeea elegans деп аталатын ерекше туысқа жататынын көрсетті. Сонымен қатар, 2006 жылы Несбитт пен Норелл Chatterjeea-ның Shuvosaurus-тың кіші аталымы екенін айтты. 2008 жылы Пейер және авторлар Триангел Брик Ко. карьерінде (Солтүстік Каролина штатының Дарем округы) екі UNC студенті – Брайан Коффи мен Марко Брюэр 1992 жылы тапқан Postosuchus-тың P. alisonae жаңа түрін сипаттады. Қалдықтар 1994–1998 жылдары Солтүстік Каролина университетінің Геологиялық ғылымдар факультетінде дайындалды және қалпына келтірілді. Түрдің атауы Солтүстік Каролинада палеонтологияны насихаттауға үлес қосқан Элисон Л. Чемберстің құрметіне берілген. Қалдықтар тек жеке ми сауытынан (UM 7473) және жамбас сүйектерінің фрагменттерінен (UM 7244) тұрды. Кейс бұл үлгілерді қате түрде динозаврлар тұқымдасына жатқызды – Coelophysis. Кейін Postosuchus-қа жатқызылған ми сауыты туралы 2002 жылы палеонтолог Дэвид Дж. Гоуэр бұл үлгі толық емес және орнитодирге жататын болуы мүмкін екенін мәлімдеді. 1932–1934 жылдары Кейс Роттен Хиллде (Техас штаты) құйрық омыртқаларының (UMMP 13670) және Калгаридің (Техас штаты) жанында толық жамбас сүйегінің (UCMP V72183/113314) қалдықтарын тапты. Осы кезеңде палеонтолог Чарльз Льюис Камп кем дегенде жеті жеке тұлғаға (UCMP A296, MNA 207C) тиесілі, қазіргі Аризона штатындағы Petrified Forest ұлттық паркінен жүзден астам «рауисухид» сүйектерін жинады. Бұл ертегілік жағдайлар 1932–1943 жылдары жаңа фитозавр рептилиясы ретінде сипатталды, бірақ қырық жылдан кейін Postosuchus тұқымдасына жатқызылды. Үлгі скелеттік жағынан дамылмаған жеке тұлғаны көрсетеді, өйткені нейрондық тігістердің ешқайсысы жабылмаған. Лонг пен Мюрри (1995) оны ерекше негіздемесіз P. kirkpatricki-ге жатқызды, ал кейінгі зерттеулер бұл жатқызуды қабылдады. Виваронды сипаттағанда Лесснер және авторлар (2016) Оңтүстік-Батыс АҚШ-тан алынған барлық рауисухид материалдарын Postosuchus-қа кездейсоқ жатқызуды сынап, Виваронның табылуы Postosuchus және Виваронның нақты қалдықтарынан жас немесе ескі участалардан алынған барлық материалды қайта қарау қажеттігін көрсетті.

Палеоэкология

Постосух тропикалық ортада өмір сүрді. Докум тобының өсімдіктері жақсы белгілі емес, себебі ортаның тотығуы өсімдік қалдықтарының көп бөлігін жойды. Постосух сол экожүйенің ең ірі жануарларының бірі болды және биік жазықтарда Плацерия сияқты дицинодонт өсімдікқоректілермен азықтанды. Докум тобында табылған жануарлар фаунасы, Ксенакантус, Chinlea және Ceratodus сияқты балықтар бар көлдер мен/немесе өзендер болғанын көрсетеді. Бұл өзендердің жағасында және биік жазықтарда лабиринтодонттар (Латископус) және Малеризавр, Трилофозавр сияқты дернәсілдер, тіпті Coelophysis, Desmatosuchus, Typothorax, Leptosuchus, Nicrosaurus және Rutiodon археозаврлары өмір сүрді.