Кіріспе

Жалғасатын немесе дамушы етістік – іс-әрекеттің субъектінің жалғасуын немесе дамуын көрсететін етістік. Бұл – тұрақты етістіктің қарама-қарсысы.

Шолу

Динамикалық етістіктермен белгіленген әрекеттердің ұзақтығы болады. Олар белгілі бір уақыт кезеңінде орын алады. Бұл уақыт кезеңінің белгілі бір соңы болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін, сондай-ақ ол әлі орын алмауы да мүмкін. Осы айырмашылықтар уақыт және аспектке қатысты түрлі формаларға алып келеді. Мысалы, динамикалық етістік белгілі бір соңы болмаса, ұзақ аспектіге, ал белгілі бір соңы болса, нақты аспектіге ие деп айтуға болады. Ағылшын тіліндегі динамикалық етістіктердің мысалдары: «жүгіру», «соғу», «араласу», «ләззат алу» және «бару». Қазіргі ағылшын тілінің ерекшелігі – динамикалық етістіктердің қарапайым қазіргі уақытта қолданылуының шектеулігі. Әдетте, қазіргі уақытта орын алатын әрекетті білдіру үшін (Мен бара жатырмын) уақыт талап етіледі. Қарапайым қазіргі уақыт көбінесе әдеттегі іс-әрекетті (Мен күн сайын барамын), жалпы ережені (Су төмен қарай ағады), кейбір бағынышты сөйлемдердегі болашақ әрекетті (Егер мен барсам) немесе тарихи қазіргі уақытты (Президент заңға қол қояды) көрсетеді. Басқа герман тілдерінде динамикалық етістіктің прогрессивті аспектісі көбінесе белгіленбейді; мысалы, ағылшын тіліндегі «Мен үйге барамын» неміс тілінде жай ғана Ich gehe nach Hause деп, қазіргі көрсеткіштік етістікпен айтылады. Динамикалық етістік физикалық (жүгіру), психикалық (ойлану) немесе сезімдік (көру) сипаттағы әрекеттердің кең ауқымын білдіреді, ал стативті етістік тек қана анық әрекет жоқ жағдайды көрсетеді (тұру, сену, болжау және т.б.).

Майринакс Атаял

Тайваньда сөйленетін аустронезиялық Mayrinax Atayal тілінің динамикалық етістіктері морфологиялық тұрғыдан нақты жұрнақтармен белгіленеді. Mayrinax Atayal тіліндегі стативтік етістіктер /ma/ және /∅/ префикстерімен, ал динамикалық етістіктер /m/ және /um/ жұрнақтарымен, сондай-ақ /ma/ және /∅/ префикстерімен белгіленеді.